خبرگزاری شیعیان افغانستان(شفقنا)
حجت الاسلام والمسلمین مصطفی رضوانی ، استاد حوزه و دانشگاه در افغانستان در گفتگو با شفقنا ضمن تبریک آغاز فصل تعلیم و تربیت به عموم دانشجویان و دانش آموزان در سرتاسر نقاطی که شروع سال تحصیلی داشته اند،علم آموزی و تعلم را از مهمترین محورهای مورد تاکید دین مبین اسلام دانسته و گفت: اسلام عزیز در قرآن کریم و همینطور در روایات و احادیث بسیار زیادی بر روی یادگیری علم و دانش و سواد تاکید داشته است چنانچه در یک حدیث کوتاه اما شیرین، رسول خدا (ص) می فرماید: «عملوا و لا تعنفوا» یعنی علم بیاموزید و درشتی نکنید. پس یادگیری علم و دانش بر همه کس چه غنی و چه فقیر واجب و لازم است و در این راه جای هیچ گونه تکبر و غرور وجود ندارد.
وی درباره ضرورت و اهمیت تعلیم و تربیت از نظر قرآن و روایات اسلامی گفت: اسلام برای تعلیم و تربیت اهمیت خاص قائل است. به عنوان مثال در جای جای قرآن هر جا که از رسولان صحبت به میان می آید، تعلیم و تربیت و تزکیه را برنامه اصلی آنان می شمارد.
استاد حوزه و دانشگاه افغانستان افزود: خداوند بزرگ به تمام انسان ها، آزادی را عنایت فرموده و این اجازه را به آن ها داده که در تحصیل علم و دانش با جدّیت و کوشش و در راه بهبود وضع معنوی و مادی به پیش بروند. و به آن مقامی برسند که از ملائکه هم برتر بلکه به مقام خلیفه ی الهی برسند.
رضوانی تعلیم و تعلم را مقدمه ای بر تربیت دانسته و تاکید کرد: گرچه تربیت یک مسئله بسیار مهم و برجسته است اما مقدمه ی آن را باید در تعلیم ملاحظه کرد به همین دلیل علم از دیدگاه آیات و روایات به طور قابل توجهی مورد بحث قرار گرفته است. به عنوان مثال در سوره زُمر می خوانیم که قل هل یستوی الذین یعلمون و الذین لا یعلمون؛ یعنی بگو (ای پیامبر) آیا آنان که می دانند، با آنان که نمی دانند یکسانند؟ در تفسیر این آیه امام محمد باقر (ع) فرمودند: ما دانایانیم و دشمنان ما نادانند و شیعیان ما (اولوالالباب) و صاحبان خردند.
وی افزود: آیات فوق و آیات فراوان دیگر که در قرآن آمده است اهمیت و ارزش علم و یادگیری دانش را برای ما روشن می سازد و مبین این نکته است کهد ما هر چه داناتر، عالم تر و فهمیده تر شویم، خوف الهی، بیشتر در دلمان جا می گیرد، در نتیجه افتاده تر می شویم و نزد خداوند بزرگ، عزیزتر و گرامی تر می گردیم .هر انسانی میل دارد در جامعه صاحب مقام و ارزش شود و داشتن ثروت و … انسان را در دو جهان صاحب مقام نمی نماید بلکه علم و دانش است که وی را در هر دو سرای سربلند و موفق می دارد. شاید اگر در زندگانی بزرگان دین و علمای بزرگ بنگریم به این موضوع مهم پی می بریم و می دانیم که چرا بعد از گذشت سال ها، هنوز هم نام و یاد آن ها در یادها و خاطره ها زنده است و همیشه در هر محفل و مجلس ذکر خیر آن ها به میان می آید که در دین مبین اسلام نمونه های آن بسیار فراوان بوده، هستند و خواهند بود.
این عالم دینی و مدرس دانشگاه نقش اساتید را در تربیت و تعلیم انسانها حیاتی و سرنوشت ساز خوانده و گفت: چه بسیار افرادی بوده و یا هستند که از لحاظ نبوغ فکری و میزان هوش و استعداد، بسیار بالا بوده اند، اما هم محیط و هم مربی و معلم دلسوز که آن ها را در جهت کسب علم و دانش و رساندن به سر منشا هستی هدایت نماید نبوده است و از آن ها بهره ای نبرده اند. در مقابل افرادی به علت هوش سرشار، عشق و علاقه به کتاب و مطالعه، داشتن پدری مهربان و استادی برجسته توانست در مدت کوتاهی به استغناء علمی برسد و به یک دانشمند برجسته مبدل گردد که جهان اسلام به وجودشان افتخار می کند و بعد از گذشت سال ها هنوز هم از راهنمایی ها و علوم پیشرفته شان استفاده می نمایند.
وی با اشاره به تلاش های صورت گرفته درباره معارف و تعلیم و تربیه در افغانستان تصریح کرد: مسئولین و دست اندرکاران نظام تعلیم و تربیت، شرایط و امکانات لازم جهت رشد و تعالی کودکان لازم التعلیم و افراد محروم از سواد را فراهم آورند تا در پرتو این امر مهم در سازندگی و رشد جامعه به سوی تعالی، شریک باشند. هر چند تلاش هایی در این زمینه به خصوص در افغانستان طی ده سال اخیر صورت گرفته و در نظام آموزشی و تعلیم و تربیه ، کشور به پیشرفت های قابل ملاحظه ای دست یافته است اما برای ریشه کن کردن این مورد راهی طولانی و دراز در پیش رو است که امیدواریم این مسیر هر چه زودتر طی شود.
استاد حوزه علمیه امام صادق(ع) افغانستان بر لزوم استفاده شایان دانش آموزان و دانشجویان از فرصت های تعلیمی که در اختیارشان است تاکید کرده و گفت: بنا بر فرمایش مولا علی (ع) جا دارد که همه ما از لحظه لحظه ی زندگی خود استفاده نماییم و از گذر عمر کمال استفاده را از طریق کسب علم و دانش و چیرگی بر جهل و بی سوادی ببریم زیرا بنا بر فرمایش معصومین (ع) حکمت (علم و دانش) گمشده ی مومن است باید در هر جا آن را بیابد و به دنبال آن برود.
رضوانی احترام و مقام اساتید و معلمان را والا و واجب دانسته و افزود: یکی از شرایط لازم برای کسب علم و دانش، وجود یک معلم و استاد با تجربه و کارآمد است. به عبارت دیگر، اگر همه شرایط و امکانات فراهم باشد و پیشرفته ترین وسایل در اختیار افراد قرار بگیرد اما یک استاد برجسته و خُبره جهت تدریس وجود نداشته باشد، هر چند که فرد در امر سواد و یادگیریِ دانش پیشرفتی هم داشته باشد نمی تواند به مرحله ی یادگیری که همان قرار گرفتن در مسیر الی ا… است، برسد. به همین منظور است که می بینیم در قرآن مجید معلم اول را خداوند بزرگ معرفی می نماید آن جا که می فرماید (و علم آدم الاسماء…) و معلم دوم را پیامبر بزرگ اسلام می داند؛ و به دنبال همین موضوع است که شخص پیامبر (ص) می فرماید: با کسی که از شما درس می آموزد و کسی که شما از او درس می آموزید به نرمی رفتار کنید.
این مدرس و عالم دینی همچنین به اساتید و معلمان نیز توصیه نمود که با در نظر گرفتن خداوند به شاگردانشان خدمت کنند و علم خویش را در اختیارشان قرار دهند؛ وی گفت : برای اثر بخشی تبشیر و انذار، مربی باید از سه ویژگی برخوردار باشد : باید با افراد، پیوند عاطفی داشته باشد. از لحاظ علمی و فکری در درجه ی والایی باشد واز لحاظ تقوی و ایمان چه تقوی دینی چه سیاسی، چه جسمی و چه روحی و چه اجتماعی الگو باشد.
وی اضافه کرد: برای یک تدریس خوب علاوه بر وجود یک معلم خوب به محیط تعلیم و تربیت هم توجه داشته باشیم که مورد هجوم بیگانگان قرار نگیرد.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com