شفقنا افغانستان (خبرگزاری شیعیان افغانستان)
الکل، اولین ماده شیمیایی و شایعترین مادهای است که بر رفتار ذهنی و فیزیکی افراد اثر میگذارد. حقیقت این است که الکل یک ماده مخدر است. در اینجا ما ترکیب مشروبات الکلی و آثارش را بر بدن بررسی خواهیم کرد. همچنین به نشانههای وابستگی به مشروبات الکلی و خطراتی که مصرف آن برای سلامت انسان دارد، خواهیم پرداخت.
مصرف الکل در فرهنگ های مختلف معانی مختلفی دارد. نظر به نبود منابع داخلی برای آشنایی بیشتر با عوارض و عواقب مصرف الکل، پایگاه اطلاع رسانی پیشگیری نوین، این متن را که با توجه به وضعیت مصرف الکل در دانشگاه های امریکا تدوین شده، برای آشنایی اساتید و دانشجویان محترم با عوارض و عواقب مصرف الکل ترجمه و در چند قسمت ارایه می نماید.
مشروبات الکلی و سلامت
آثار فوری و بلندمدت مصرف مشروبات الکلی میتواند بسیار شدید باشد. فرد در اثر مصرف مشروبات الکلی خواه ناخواه پیامدهای فوری یا بلندمدتی را تجربه خواهد کرد که بستگی به شخصیت، مقدار مشروب مصرفی و شرایط روحی فرد دارد.
آثار فوری و کوتاهمدت مشروبات الکلی
«اتانول» بیشترین و شدیدترین تاثیر را بر سیستم اعصاب مرکزی (CNS) بر جای میگذارد. الکل عملکردهای سیستم اعصاب مرکزی را مختل میکند، به طوری که میزان تنفس، ضربان قلب و فشار خون کاهش مییابد. با افزایش اختلال در سیستم اعصاب مرکزی، کارکردهای حیاتی به شکل قابل توجهی تحت تاثیر قرار میگیرند. در موارد شدید، ممکن است شخص دچار کما و حتی مرگ شود.
الکل یک مُدِر است که باعث افزایش دفع ادرار میشود. اگرچه شاید این اثر منجر به دفع شدید آب بدن[1] به صورت خودکار شود، اما در واقع بدن انسان آب مورد نیاز را از ماهیچهها یا بافتهای مغزی کسب میکند. این فرایند به این دلیل رخ میدهد که آب از مایع مغزی نخاعی (مایعی درون مغز و نخاع) بیرون کشیده میشود، و منجر به پدیدهای میشود که در سطح سلولی و سیستم عصبی به «دفع شدید آب میتوکندری»[2] مشهور است. میتوکندری اندامکهای درون سلول هستند که مسئولیت تنفس سلول را بر عهده دارند و بهشدت بر تعادل مایعات وابستهاند. وقتی که دفع شدید آب میتوکندری رخ میدهد، میتوکندری نمیتواند کارکردهای طبیعیاش را انجام دهد. این مساله منجر به بروز نشانههایی شامل سردردهای خُماری در هنگام صبح میشود که اکثر مصرفکنندگان مشروب را آزار میدهد.
مشروبات الکلی اگر با معدة خالی مصرف شوند، باعث برانگیختگی سیستم گوارشی و عدم گوارش و سوزش معده می شوند. بهعلاوه افرادی که مقدار بالایی از مشروبات الکلی مصرف میکنند، خودشان را در معرض احتمال ابتلا به ضربان نامنظم قلب یا از دست رفتن ریتم قلب قرار میدهند که میتواند باعث اختلال در گردش خون و آسیب به ماهیچة قلب شود.
خماری
خماری اغلب در اولین صبحِ پس از مصرف بروز میکند. نشانههای آن سردرد، کوفتگی و خستگی عضلانی، درد معده، اضطراب، افسردگی، اسهال و تشنگی. کانجنرز نوعی از الکل است که سوختو ساز آن در بدن آرامتر از اتانول انجام میشود و سمیتر است و عقیده بر این است که در افزایش خماری نقش مهمی ایفا میکند. بدن پس از اینکه اتانول از سیستم بدن بیرون رفت، شروع به سوختوساز کانجنرز میکند و تولید فرآوردههای سمی آن طی این سوختوساز میتواند در خماری نقش داشته باشد. همچنین الکل تعادل آب بدن را بر هم میزند و منجر به افزایش ادرار، از دست رفتن آب بدن و تشنگی در روز بعد میشود. افزایش تولید اسید هیدروکلریک (HCL) میتواند باعث تحریک معده و ایجاد حالت تهوع شود. خلاصی از خماری معمولاً 12 ساعت زمان میبرد. استراحت در بستر، استفاده از غذای جامد و آسپرین میتواند به خلاصی از این ناراحتیها کمک کند، اما تنها درمان خماری کنار گذاشتن دائمی مصرف مشروبات الکلی است.
آثار الکل بر بدن
آثار کوتاهمدت بر سلامت
سیستم عصبی
· نقصان در تعقل و هماهنگی حرکتی
· کاهش زمان واکنش دادن و سخن گفتن با لکنت
· غلظت الکل خون بالا میتواند منجر به کما و مرگ شود.
حواس
· کاهش بینایی و شنوایی
· کند شدن حواس چشایی و بویایی
پوست
· سرخ شدن چهره، عرق کردن و از دست رفتن گرما
· پاره شدن مویرگها
معده
· درد معده
· تورم و خونریزی
واکنش جنسی
· در مردان: اختلال نعوظ
· درزنان: کاهش ترشح روانکننده مهبلی
سیستم ایمنی
· کاهش مقاومت در مقابل بیماریها
آثار بلندمدت بر سلامت
مغز
· آسیب و تخریب سلولهای مغزی
· نقصان در حافظه
· افزایش احتمال سکته
قلب
· تضعیف ماهیچه قلب
· افزایش فشار خون
· ضربان نامنظم قلب
سیستم گوارشی
· التهاب مزمن معده
· افزایش احتمال ابتلا به سرطانهای لب، دهان، نای، مری، معده و پانکراس و رکتوم
· سوء تغذیه
· چاقی
کبد
· کبد چرب
· سیروز
· افزایش احتمال ابتلا به سرطان کبد
سیستم تناسلی
· در زنان: نامنظمشدن قاعدگی و افزایش احتمال تولد نوزاد با نقص مادرزادی و همچنین افزایش سرطان پستان
· در مردان: ناتوانی و تحلیل رفتن بیضه
آسیب های الکل
مصرف مشروبات الکلی نقش مهمی در انواع آسیبهایی که افراد تجربه میکنند ایفا میکند. 13 درصد از موارد انتقال دانشجویان به اوژانس، مربوط به مشروبات الکلی است. از کل این مقدار، 34 درصد در اثر مستی شدید است. نتایج یک تحقیق جدید نشان میدهد که تعداد بیماران آسیبدیده با غلظت خون بیش از 0.08 درصد که در بخش اورژانس درمان میشوند، 2/3 برابر بیشتر از بیماران آسیبدیدهای است که بر اثر آسیبهای عمدی و غیرعمدی روانة اورژانس شدهاند. اکثر افراد پذیرفتهشده در اورژانس مردان 21 سال به بالا هستند و اکثراً در نتیجه نزاع یا تصادفی که مشروب در آن دخیل بوده روانة آنجا شدهاند.
الکل و تصمیمگیری جنسی
مشروبات الکلی بر توانایی فرد برای تصمیمگیری در مورد سکس تاثیر مستقیمی دارد چون باعث کاهش کارکرد جلوگیری از بروز احساسات میشود و فرد در هنگام مستی کارهایی انجام میدهید که در زمان هوشیاری انجام نمیدهید. هفتاد درصد از دانشجویان کالجها تایید کردهاند که عمدتا در اثر مشروبات الکلی به فعالیت جنسی مشغول شدهاند. احتمال استفاده از روشهای ایمن در هنگام سکس، در دانشجویانی که مست میکنند، بسیار کم است. این افراد تحت تاثیر الکل بیشتر به فعالیت جنسیای میپردازند که ریسک بالایی دارد. احتمال انتقال عفونتهای جنسی یا یک زایمان برنامهریزی نشده در بین دانشجویانی که بهشدت مشروب مصرف میکنند، بیشتر است.
مسمومیت ناشی از الکل
مسمومیت ناشی از مشروبات الکلی بیشتر از آنکه مردم فکر میکنند رخ میدهد و اغلب میتواند مرگبار باشد. مصرف مقدار متنابعی مشروب الکلی در کوتاهمدت میتواند باعث شود که سطح الکل خون بهسرعت به حد مرگبار برسد. مشروبات الکلی ـ خواه آن را بهتنهایی مصرف کنند یا بههمراه سایر داروها ــ علت اصلی و درجه یک مرگهای ناشی از اُوردُوزهای سمی است.
مرگ ناشی از مسمومیت مشروبات الکلی با از کار افتادن سیستم اعصاب مرکزی (CNS) و سیستم تنفسی یا ورود استفراغ و مایعات به ریه ها رخ دهد. الکل سبب اختلال در اعصابی میشود که اعمال غیرارادی بدن را برعهده دارند مانند تنفس و رفلکس ماهیچة بین مری و نای (که از خفگی جلوگیری میکند). وقتی میزان غلظت الکلِ خون به سطح بسیار بالایی میرسد، نهایتا این کارکردها مختل میشوند. مشروبات الکلی باعث برانگیختگی معده میشوند و افرادی که مقدار بیش از حدی مشروب الکلی مینوشند در معرض احتمال بروز استفراغ هستند. اگر فرد مصرفکننده بیهوش باشد و استفراغ کند، خطر خفگی بر اثر ورود استفراغ به ریهها وجود دارد. مقدار الکلی که باعث میشود فرد هوشیاریش را از دست بدهد، به دوز مرگبار آن بسیار نزدیک است. مهم است که بدانیم غلظت الکل خون میتواند حتی بعد از اینکه نوشنده بیهوش شد نیز افزایش پیدا کند، چون الکل از معده و روده به درون گردش خون وارد میشود. نشانههای مسمومیتهای ناشی از مشروبات الکلی شامل ناتوانی در بیدار شدن از خواب، ضعف، ضربان سریع و تنفس نامنظم و غیرمعمول و سردی (احتمالا لرز)، رنگپریدگی و آبیشدن رنگ پوست است. اگر شما کسی را دیدید که بهشدت مست است و این نشانهها را از خود بروز میدهد، با اورژانس تماس بگیرید و تقاضای کمک کنید. منتظر نمانید تا فرد بیهوش شود چون در این صورت احتمال وقوع مرگ ده برابر افزایش مییابد.
آثار بلندمدت
الکل بهسرعت در اکثر نقاط بدن منتشر میشود و ممکن است بر اندام و بافتهای زیادی اثر بگذارد. مشکلات بلندمدت مربوط به مصرف این الکل عبارتند از بیماریهای سیستم عصبی، بیماریهای قلبی ـ عروقی و کبد و همینطور برخی سرطانها.
آثار بر سیستم عصبی
سیستم عصبی به الکل به شکلی خاص حساس است. حتی مصرف متعادل مشروب، کاهش اندازه و وزن مغز و از دست رفتن برخی از تواناییهای فکری فرد را در پی دارد.
نتایج تحقیقات جدید نشان میدهد که در دورة نوجوانی، سلولهای مغزیِ در حال رشد در مقایسه با آنچه پیشتر محققان فکر میکردند، در مقابل مصرف مشروبات الکلی آسیبپذیرتر است. به نظر میرسد که مشروبات الکلی به نواحی قُدامی مغز نوجوان آسیب میزنند؛ نواحیای که کنترل محرکهای آنی و تفکر را بر عهده دارند. بهعلاوه، محققین بر این باورند افرادی که مصرف مشروبات الکلی را در سنین پایین شروع میکنند، احتمال اینکه در آینده دائمالخمر شوند، بسیار زیاد است: 47 درصد از افرادی که پیش از 14 سالگی شروع به مصرف الکل میکنند، در سراسر زندگیشان وابسته به الکل میشوند. این میزان در کسانی که پس 21 سالگی شروع به مصرف میکنند 9 درصد است.
آثار بر سیستم قلبی ـ عروقی
الکل به چند شکل بر سیستم قلبی عروقی اثر میگذارد. مشروبات الکلی در افزایش فشار خون و افزایش نامنظمشدن ضربان قلب و کاهش حجم خروجی قلب نقش دارد. افرادی که سه تا چهار گیلاس در روز مشروب میخورند، بدون در نظر گرفتن نژاد یا جنسشان، فشارخون بالاتری در مقایسه با دیگران دارند.
بیماریهای کبدی
یکی از شایع ترین بیماریهای مربوط به مصرف مشروبات الکلی سیروز کبدی[3] است. در میان ده علت شایع مرگ و میر آمریکاییها، این بیماری نیز قرار دارد. ماحصل مصرف افراطی مشروبات الکلی این است که کبد کالریهای اضافی بدن را تبدیل به چربی و در خود ذخیره مینماید؛ وضعیتی که به آن «کبد چرب» میگویند. اگر زمان کافی بین دورة مصرف وجود نداشته باشد، این چربی نمیتواند به دیگر مکانهای ذخیرهسازی منتقل شود و سلولهای پر از چربی، سبب میشوند که کبد کارکرد خود را از دست بدهد. مصرف مداوم میتواند باعث یک مرحلة دیگر از تخریب کبد شود که به آن فیبروز[4] گفته میشود که طی آن، بافتهای آسیبدیدة کبد بافتهای پیرامونی را زخمی و یا به اصطلاح «فیبردار» میکنند. تغذیه مناسب و ترک مشروبات الکلی میتواند تا حدی از پیشرفت این بیماری بکاهد. اگر شخص همچنان به مصرف ادامه دهد، در این مرحله با مرگ سلولهای کبدی، آسیبْ دائمی میشود و مرگ را در پی دارد.
هپاتیت الکلی
این وضعیتی هشداردهنده و جدی است که در اثر مصرف طولانیمدت مشروبات الکلی رخ میدهد. التهاب مزمن کبد میتواند خود به خود مرگبار باشد یا اینکه به سیروز تبدیل شود.
سرطان
الکل یکی از عوامل سرطانزا محسوب میشود. برانگیختگی مکرر دستگاه گوارش به دلیل مصرف بلندمدت مشروبات الکلی با ابتلا به سرطان مری، معده، دهان، زبان و کبد ارتباط نزدیکی دارد. شواهد متقنی در دست است که نشان میدهد زنانی که سطح بالایی از مشروبات الکلی مصرف میکنند (بیش از سه گیلاس در روز)، در قیاس با کسانی که از مصرف مشروبات الکلی پرهیز میکنند، بیشتر در معرض احتمال ابتلا به سرطان سینه قرار دارند. در یک تحقیق، تیمی متشکل از دانشمندان «شورای مشاوره ملیِ انستیتوی ملی مبارزه با سوءاستفاده از مشروبات الکلی و الکلیسم»»[5] ، ارتباطی میان استالدئید و آسیب به DNA را کشف کردند که میتواند به توضیح رابطة بین مصرف و انواع مشخصی از سرطان کمک کند.
سایر آثار
مصرف مشروبات الکلی دلیل عمدة التهاب مزمن پانکراس است؛ پانکراس عضوی است که آنزیمهای گوارشی و انسولین تولید میکند. مصرف مشروبات الکلی، مانع از تولید آنزیم میشود و این موضوع به نوبة خود مانع از جذب مواد مغذی میشود. مصرف مشروبات الکلی میتواند باعث جلوگیری از جذب کلسیم شود که یکی مواد مهم مغذی برای تثبیت و شکلگیری استخوانهاست. این موضوع خصوصاً باید مورد توجه زنان قرار گیرد، چون زنان بیشتر در معرض ابتلا به پوکی استخوان هستند. روند نازک شدن استخوان و از دست دادن کلسیم نیز با بالارفتن سن افزایش مییابد. مصرف شدید مشروبات الکلی این حالت را وخیمتر میکند.
همچنین شواهد نشان میدهد که مصرف مشروبات الکلی توانایی بدن برای شناسایی و مبارزه با میکروبها، باکتریها و ویروسها را خدشهدار میکند. ارتباط بین مشروبات الکلی و ایدز همچنان نامشخص است، خصوصا این که برخی از گروههای جمعیتی که در معرض ریسک ایدز قرار دارند، بهشدت مصرف مشروبات الکلی نیز دارند. به هر حال، آنچه مسلم است اینکه هر عامل تنشزایی، از جمله مشروبات الکلی، بههمراه یک اثر شناختهشده بر سیستم ایمنی، احتمالاً در پیشرفت بیماریها نقش دارند.
انتهای پیام
www,afghanistan.shafaqna.com