شفقنا افغانستان-حدود یک ماه از قدرتگیری طالبان در افغانستان میگذرد. این گروه که در ابتدا مدعی تغییر بود اما رفته رفته نشان داد که نه تنها تغییری نکرده بلکه خشونتهای آنها شدیدتر شده است. در هفتههای اخیر شهرهای کابل، هرات، مزارشریف و نیمروز شاهد تجمعات اعتراضی زنان علیه طالبان بود. تجمعاتی که در نهایت به خشونت کشیده میشد و در آخرین موارد به بازداشت خبرنگاران روزنامه اطلاعات روز و شکنجه آنها منتهی شد. پس از آن طالبان اعلامیههایی را صادر کرده و در آن تذکر دادند که هیچ کس حق ایجاد گردهمایی و تظاهرات را ندارد. داکتر «محمد ناصر جهانزیب» یکی از فعالین مدنی و رسانهای در کابل به خبرگزاری شفقنا افغانستان میگوید قیودات وضع شده از سوی این گروه باعث شده کسی جرات بیرون شدن از خانه را نداشته باشد. مشروح این گفتوگو را در ادامه بخوانید.
طالبان گفتهاند که زنان فقط میتوانند فرزند آوری کنند و حق مشارکت سیاسی و کار ندارند نظرتان در این باره چیست؟
طالبان با این حرف خود بهطور آشکار حقوق مسلم و حقوقی را که خداوند برای بانوان قائل شده است را زیر سوال برده است. برعکس؛ زنان بهعنوان نیمی از پیکر جامعه حق دارند تعلیم، تحصیل، کار و فعالیت داشته باشند، زنان میتوانند در بهترین پستهای بلند دولتی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی کار کنند. همین کسانی که حالا حقوق زنان را نادیده گرفته و آنان را فقط کارخانه تولید مثل خواندهاند فراموش کردند که از دامن همین مادران و بانوان بدنیا آمدهاند و حالا به جایی رسیدهاند که برایشان کوچکترین حقوق قائل نیستند.
این در حالی است که پیامبر اسلام (ص) در تمام تصمیمگیریهای خویش با زنان مشورت کرده است. زنان همان فرشتگانی هستند که خداوند بالاترین مقام انسانیت را در اختیار ایشان قرار داده و جنت زیر پای همین مادران است. طالبان با بیان این حرف ملت ما را به قرون وسطی برمیگردانند. در حالی که شریعت اسلامی در چهار چوب اسلام زنان را از فعالیت باز نداشته و زنان را منحصر به خانه ماندن نکرده است. اینکه حالا طالبان بهطور آشکار زنان را خانه نشین کرده و از حقوقشان محروم میسازد نقض آشکار حقوق زنان است. زنان حق دارند در هرعرصه که نیاز و ضرورت باشند کار کنند.
اعتراضات روزهای اخیر در افغانستان به دلیل عدم اجازه از سوی طالبان کنسل شده است. این خاموش ماندن و سرکوب کردن صدای اعتراضات چه پیامدهایی در پی خواهد داشت؟
سرکوب کردن صدای ملت به این معنی است که طالبان هیچ ارزشی به مدنیت و صدای بانوان نمیدهند و باعث دور شدن و بیباوری ملت به این گروه میگردد. طالبان باید بکوشند تا با مردم صحبت نمایند و مردم را قناعت بدهند و به تمام اقشار جامعه اعم از زن و مرد، پیر و جوان و سایر اقلیتهای قومی و مذهبی حق داشتن مشارکت را در حکومت جدید التاسیسشان بدهند. اینگونه مردم در کنار این گروه خواهند ایستاد در غیر این صورت ادامه این بی پروایی باعث میشود مردم بهطور روز افزون از حکومت آنها فاصله بگیرند و رفته رفته به ایجاد گروههای مقاومت مانند مقاومت پنجشیر منجر شود.
آیا شما خودتان در اعتراضات هفته اخیر حضور داشتید؟ چرا مردان کمتری در این تجمعات حضور داشتند؟
مردانی که قبلا منحیث کارمند دولت و یا فعالین مدنی بودند، اکثریت مجبور به ترک وطن شدند. با وجود اینکه طالبان عفو عمومی اعلان کرده بودند اما مردم باور نکردند و بیرون شدن از خانه را تهدید جدی به خود میپنداشتند. از اینرو مردان کمتری در اعتراضات خیابانی اشتراک داشتند. اما زنان که خود را قربانیان اصلی میدانند و در هیچ گوشه از کابینه خود را ندیدند، خواهان حق مشارکت شدند که متاسفانه مظاهراتشان سرکوب شد و قیودات زیاد وضع شد و یک تعداد از زنان آزادیخواه خانه نشین شدند. من هم در بعضی مظاهرات اشتراک داشتم تا جایی که یک تن از اعضای امارت اسلامی مرا با قنداق کلاشینکوف مورد ضرب و شتم قرار داد و دستم تا مدت زیاد توانایی نوشتن را نداشت. با آنهم منتظر هستیم که حکومت جدید روی کار بیاید و ببینیم چه میشود. امیدواریم که طالبان شیوه نرمتری را برای حکومتداری به پیش گیرند تا مردم خود را مصئون تر احساس کنند و برای مردم ایجاد زمینه اشتغال بکنند تا مردم مصروف زندگی عادی خود شوند در غیر آن باعث هرج و مرج و بی باوری مردم میشود و مردم بیشتری مجبور به ترک وطن خواهد شد.
آیا خشونت های طالبان باعث خاموش شدن صدای عدالتخواهی در افغانستان میشود؟
خشونت در برابر کسانی که برای خواستن حق و حقوق خویش اعم از زنان و مردان و سرکوب حرکتهای مدنی و وضع نمودن قیودات برای برگزاری تجمعات فعالین مدنی، لت و کوب خبرنگاران برای جلوگیری از پخش و نشر آنچه که در افغانستان میگذرد باعث میشود که دیگر کسی به فعالیتهای اعتراضی و مدنیت خواعی حاضر نشود و دیگر کسی به رسانهها کار نکند. روزانه ما شاهد مهاجرت خبرنگاران زیادی از افغانستان هستیم. چون زمانی که به فعالین مدنی، رسانهها و آزادی بیان حرمت نشود صدای آزادیخواهی و عدالتخواهی خاموش خواهد شد و دیگر کسی حاضر به اعتراضات مدنی نخواهد بود. از سویی هم بعضی خوشبینیها از سوی جوانان وجود دارد و گفته میشود این آغاز کار و آغاز راه است. ممکن است با تشکیل حکومت و تنظیم کابینه دلهره طالبان کم شود و کمی از خود انعطاف پذیری نشان بدهند.
آینده افغانستان و زنان را چطور تصور میکنید؟
اگر جامعه جهانی ملت افغانستان را تنها رها نکند و در کنار ملت افغانستان باشد احتمال دارد وضعیت و حالت فعلی که هیچکس امید برای آینده ندارد را تغییر داده، بسوی آینده بهتر از حکومت قبلی سوق داده و فرصتهای بهتر و مناسبتر را فراهم سازد و شاید چنین بنماید که افغانستان سر از نو تازه متولد شده باشد، اما اگر جهان متوجه این موضوع نباشد اوضاع و آینده افغانستان قابل پیش بینی نخواهد بود.
