یک کارشناس مسائل حقوقی در گفت و گو با شفقنا: هیچ تضمین روشن و مشخص برای پایداری دستاوردهای گذشته افغانستان در نظام طالبان نیست

شفقنا افغانستان- با روی کار آمدن طالبان بسیاری از دستاوردهای حکومت پیشین افغانستان به دلیل کم توجهی طالبان و مشکلات مالی این گروه در اداره این کشور با خطر نابودی قرار گرفته است.

جواد رضایی کارشناس مسائل حقوقی در گفت و گوی با خبرنگار خبرگزاری شفقنا افغانستان در این ارتباط اظهار داشت: باید نگاهی به آغاز ورود طالبان به خاک افغانستان انداخت. طالبان در اکتبر سال 1994 میلادی زمانی وارد خاک افغانستان شدند که مردم این کشور به شدت خسته از جنگ های داخلی بودند و گروه طالبان را به عنوان یک منجی نجات میدیدند که میتواند با ایجاد نظم و ثبات، آرامش از دست رفته شان را به آنها بازگردانند.

اما بعد از تصرف افغانستان توسط این گروه دیری نگذشت تا آنها نسبت به شعارهای خودشان تغییر رویکرد دادند و افغانستان به مدت 5 سال یکی از سیاه ترین دوران خودش را تجربه کرد.

به همین جهت در حال حاضر که افغانستان بعد از 20 سال دوباره تحت سلطه طالبان قرار گرفته است، شهروندان افغانستان نگرانی های زیادی در همه زمینه‌ها از جمله نظام سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و امنیتی دارند.

تضمینی برای حفظ دستآوردهای گذشته وجود ندارد

وی در پاسخ به این پرسش که آیا تضمینی وجود دارد که طالبان دستآوردهای گذشته را حفظ کند اظهار داشت: پس از سرنگونی طالبان در افغانستان در دسامبر سال 2001 میلادی، برپایی کنفرانس بن و روی کار آمدن دولت جدید با پشتوانه جامعه جهانی در این کشور، فرصت بسیار مناسبی ایجاد شد تا مردم افغانستان بتوانند از ظرفیت های موجود استفاده کنند که تا زمان سقوط دولت مرکزی و خروج نیروهای خارجی و در راس آنها نیروهای نظامی ایالات متحده آمریکا از افغانستان، این کشور در زمینه‌های حقوق اقلیت‌ها، حقوق زنان، آزادی رسانه‌ها، عدالت اجتماعی و سایر زمینه‌ها به پیشرفت‌های قابل توجهی رسیده بود. به طور مثال در زمینه حقوق زنان ما در طی بیست سال حضور جامعه جهانی در افغانستان شاهد مشارکت چشمگیر زنان در جامعه و در مناصب قابل توجه دولتی بودیم که یکی از نمونه های آن حضور زنان در ولسی جرگه است. قانون اساسی افغانستان در ماده هشتاد و سوم به صراحت بیان میدارد:« به تناسب نفوس از هر ولایت طور اوسط حداقل دو وکیل زن در ولسی جرگه عضویت یابد.» و هم چنین در زمینه حقوق اقلیت ها ما شاهد به رسمیت شناخته شدن مذهب تشیع در ماده یک صد و سی ویکم قانون اساسی بودیم. هم چنین ماده 16 قانون اساسی زبان دری را در کنار زبان پشتو به عنوان زبان رسمی به رسمیت شناخته بود.

اما با توجه به اینکه بیش از سه ماه از سقوط حکومت قبلی و در دست گرفتن قدرت توسط طالبان گذشته است و این گروه هنوز به وعده‌های خود از جمله تشکیل حکومت فراگیرکه سایر اقوام نیز در آن سهم داشته باشد، عمل نکرده است، در انتخاب نظام سیاسی، اداری و اقتصادی خود در سرگرمی به سر میبرند و در انتصاب های خود به تخصص گرایی توجه نداشته‌اند؛ میتوان گفت هیچ تضمینی روشن و مشخصی برای پایداری دستاوردهای افغانستان در زمینه های ذکر شده نیست و مردم افغانستان نیز در این زمینه با نگرانی های بسیاری مواجه هستند.

جامعه جهانی نگران حفظ دستآوردهای 20 ساله افغانستان

این کارشناس مسائل حقوقی افغان، در خصوص همکاری جامعه جهانی با طالبان گفت: جامعه جهانی در طی بیست سال اخیر، کمک های بسیاری به دولت و مردم افغانستان داشته‌ است و طبیعتا آنها نیز همانند مردم افغانستان در خصوص تمام هزینه‌ها و دستاوردهایشان در افغانستان نگرانی های زیادی دارند و هم چنین افغانستان به دلیل موقعیت ژئوپولیتیکی که دارد مورد توجه کشورهای منطقه و جهان است.

به همین دلیل با وجود افزایش مشکلات بیشمار برای مردم افغانستان، ما شاهد نوعی دیگر از کمک های جامعه جهانی به کشور و مردم افغانستان خواهیم بود.

بسیاری از نخبگان افغانستان در طی عملیات خروج، از افغانستان خارج شدند و کشورهای مهاجرپذیری چون استرالیا اولویت پذیرش ویزاهای بشردوستانه را با اتباع افغانستان دانسته‌اند.

همچنین بعد از سقوط دولت سابق افغانستان به دست گروه طالبان، هنوز هیچ کشوری این گروه را به عنوان دولت قانونی و مشروع این کشور به رسمیت نشناخته است که این خود ارتباط دیپلماسی، اقتصادی، تجاری و … طالبان را با سایر کشورها بسیار سخت خواهد کرد. از طرفی دیگر سازمان ملل نیز روز گذشته کرسی نمایندگی افغانستان را به طالبان نداد به همین دلیل کشورها از این ابزار برای تحت فشار قراردادن طالبان استفاده خواهند کرد تا این گروه به خواسته های مشروع و قانونی مردم افغانستان در زمینه های عدالت اجتماعی، حقوق زنان، حقوق اقوام، آزادی های بشری و غیره توجه داشته باشد.

خبرنگار: ناصر محمدی