شفقنا افغانستان – خطبه شعبانیه که در آخرین جمعه ماه شعبان به مناسبت حلول ماه مبارک رمضان ، توسط رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در جمع اصحاب و یاران ایراد شده از طریق حضرت امام رضا علیه السلام با سلسله سندی که از طرق پدرانش به حضرت امام علی علیه السلام میرسد ، از پیامبر نقل شده است.
قدیمیترین منبع این خطبه کتاب فضائل امیرالمومنین علیه السلام نوشته ابن عقده کوفی (م ۳۳۲ق) است . از جمله منابع مهمی که این خطبه را نقل کردهاند عبارتند از: عیون اخبار الرضا (علیه السلام ) و الامالی شیخ صدوق، الاقبال سید بن طاووس. همچنین از علمای متاخر مرحوم میرزا جواد آقا ملکی تبریزی در المراقبات و مرحوم شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان بخش اعظم این خطبه را در آغاز فضیلت ماه مبارک رمضان از امالی شیخ صدوق نقل کرده و سند آن را معتبر دانسته است.
متن ترجمه بخش اعظم آن به شرح زیر است:
اي مردم! همانا ماه خدا ، همراه با بركت و رحمت و آمرزش به سوي شما روي آورده است. ماهي كه نزد خدا برترين ماههاست و روزهايش بهترين روزها و شبهايش بهترين شبها و ساعتهايش بهترين ساعتهاست. ماهي است كه در آن شما به ميهماني خدا خوانده شده اید و از كساني قرار گرفته ايد كه از كرامت خدا بهره ميبرند. نفسهاي شما در آن تسبيح و خوابتان عبادت و كارهاي تان در آن مورد قبول و دعاهايتان در آن مستجاب است. پس از خدا با نيتهاي راستين و دلهاي پاك بخواهيد كه در اين ماه توفيق روزه داري و تلاوت قرآن را به شما عنایت کند.
بدبخت كسي كه از آمرزش خدا در اين ماه محروم بماند! با گرسنگي و تشنگي (به واسطه روزه) گرسنگي و تشنگي روز قيامت را به خاطر آوريد. بر فقيران و خانه نشستگان(مساكين) صدقه بدهيد. بزرگان خود را گرامي بداريد و به کوچکتران خود محبت كنيد و به خويشان مهر بورزيد. زبانهاي خود را از آنچه نبايد گفت نگاه داريد و چشمان خود را بر حرام بپوشانيد و گوشهاي خود را از شنيدن ناشنيدنيها حفظ كنيد.
با يتيمان مردم مهربان باشید تا بعد از شما به يتيمان شما محبت كنند. از گناهان خود به سوي خدا توبه كنيد. هنگام نماز دستهايتان را به دعا بلند كنيد؛ زيرا كه وقت نماز بهترين وقتهاست. در اين اوقات خداوند با رحمت به بندگان خود نظر ميكند و هرگاه با او مناجات كنند جوابشان ميدهد و هرگاه او را ندا دهند به آنان لبيك ميگويد و اگر او را بخوانند دعايشان را مستجاب ميكند.
اي مردم! جانهاي شما در گروي كارهاي شماست. پس جان خود را با طلب آمرزش (از بند) رها سازيد. پشتهاي شما از بار گناهان گران شده ؛ پس با طول دادن سجدهها آنها را سبک کنيد و بدانيد كه خداوند به عزت و جلال خود قسم ياد كرده است كه نمازگزاران و سجده كنندگان در اين ماه را عذاب نكند و در روز قيامت آنها را از آتش جهنم نترساند.
اي مردم! هر كه در اين ماه ، مومن روزه داري را افطار دهد ثواب آن برابر آزاد كردن برده و آمرزش گناهان گذشته خواهد بود. در این هنگام بعضي از اصحاب گفتند كه یا رسول الله! ما توانائي افطار دادن را نداريم. پيامبر فرمود : با افطار دادن ولو با نصف خرما و يا شربتي از آب می توانید از آتش جهنم،دور بمانيد همانا اين پاداش كسي است كه بر بيشتر از اين توانائي نداشته باشد.
اي مردم! هر كه اخلاق خود را در اين ماه خوب كند، در روزي كه قدم ها بر صراط مي لغزد از آن به راحتي ميگذرد و هر كه زحمت کارگر يا كنيز خود را سبك گرداند خدا در قيامت حساب او را راحت ميكند و هر كه در اين ماه شر خود را از مردم باز دارد خداوند در قيامت غضب خود را از او باز ميدارد. هر که در اين ماه يتيمي را گرامي دارد خداوند او را در قيامت گرامي ميدارد و هر که با خويشاوندان خود صله ارحام کند ، خداوند او را از اتصال به رحمت خود در قيامت منقطع نخواهد کرد. هر که در اين ماه نوافل و سنتي را به پا دارد خداوند براي او برات دوري از آتش جهنم را مينويسد. هر که در اين ماه نماز واجبي بخواند خداوند براي او ثواب هفتاد نماز(ماههاي ديگر) را مينويسد. هر که در اين ماه بر من صلوات بفرستد، خداوند وزنه اعمالش را در روزي که ترازوي اعمال سبک است سنگين ميگرداند و کسي که در اين ماه يک آيه از قرآن را بخواند ثواب کسي را دارد که در ماههاي ديگر ختم قرآن کرده باشد.
اي مردم! همانا در اين ماه درهاي بهشت باز است؛ پس از خدا بخواهيد که آنها را بر روي شما نبندد و درهاي جهنم در اين ماه بسته است پس از خدا بخواهيد که آنها را بر روي شما باز نکند. شياطين در اين ماه در زنجيرند پس از خدا بخواهيد که آنها را بر شما مسلط نگرداند.
على عليه السلام مىفرمايد: در اين حال از جا برخاسته و عرض کردم، اى پيامبر خدا! برترين اعمال در اين ماه چيست؟ حضرت فرمود: اى اباالحسن! برترين اعمال در اين ماه پرهيز از محرمات است و…
