شفقنا افغانستان- آوارهگی، رنج و اندوه بیوطنی از یک سو و افزایش مشکلات و خلق چالشها در جامعه مهاجرپذیر از طرف دیگر طاقت مهاجران افغانستان را در پاکستان طاق کرده است. آنان میگویند که نه راه برگشت دارند و نه راه پیشرفت؛ در برزخی ایستادهاند تا شعله آتش دوزخ زندهگیشان خاموش شود.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، روزنامه هشت صبح نوشت: افغانستان در تاریخ ۱۰۰ سال پسین خویش پیوسته دچار دگرگونی و مهاجرت کتلهای بوده است که با تغییر نظامهای سیاسی، سیل آوارهگان در عقب دروازههای کشورهای همسایه صف کشیدهاند و از ترس بازجویی، تحقیر، توهین و کشته شدن کولهبار اندوه بر دوش، رو به سوی خانه همسایه بردهاند و در آنجا نیز بدتر از رژیمهای مستبد و سلطهگرای داخلی مورد ستم و تبعیض قرار گرفتهاند. در این میان پاکستان، همسایهای که سالیان دراز است میزبان مهاجران افغانستان بوده، این روزها به برزخ مبدل گشته است.
مسافران و بیمارانی که برای تداوی رفتهاند یا در اوایل استقرار نظم طالبانی فرار کردهاند، ویزای اقامتشان به پایان رسیده و اجازه برگشت برایشان داده نمیشود. صدها مسافر در عقب دروازههای تورخم و مسافرخانههای لندیکوتل و پشاور انتظار بازشدن دروازه این بندر را میکشند که اکثریت آنان هزینهای برای ماندن ندارند و در شرایط بسیار دشوار در گرمای جانسوز پاکستان شب و روز میگذرانند.
جمشید خرمی که برای تداوی به پاکستان رفته است، در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگوید که دو روز میشود در عقب دروازه تورخم انتظار خروج از پاکستان را میکشد، اما از اینکه ویزای اقامتش در این کشور ختم شده، مأموران پولیس پاکستان اجازه خروج نمیدهند. خرمی میافزاید که وقتی مریضان به داکتران پاکستانی مراجعه میکنند، این داکتران در نسخه اکثریت مینویسند که دوباره مراجعه کنید. او تصریح میکند از اینکه بیماریاش جدی بوده، نتوانسته در وقتش به کشور برگردد و برای مراجعه بعدی و تکمیل معایناتش در پاکستان مانده است، اما اکنون برایش اجازه خروج داده نمیشود.
خرمی میگوید: «پول ندارم. هرچه داشتم، در این مدت در پاکستان مصرف کردم. حال که نه ویزا دارم و نه پول، اجازه خروج هم نمیدهند. حیرانم چه کنم. اگر چند روز دیگر هم اینجا بمانم، از گرسنهگی و گرمی میمیرم.»
عاقله محمدی که همسرش را برای تداوی به پاکستان برده است، نیز حکایت مشابهی دارد. او میگوید از اینکه ویزای اقامتشان در پاکستان به پایان رسیده، کسی برایشان اتاق هم نمیدهد. او تأکید میکند: «این چه قانون است؟ میگویند ویزایتان تکمیل شده، اتاق نمیدهیم، اجازه شب ماندن ندارید. وقتی میخواهیم از کشورشان بیرون شویم، اجازه بیرون شدن هم نمیدهند.»
بانو محمدی میگوید: «از این کار پاکستانیها تجارت ساختهاند. کسانی را میشناسم که پول دادهاند، بدون تاپه خروجی برایشان اجازه داده شده است که از تورخم بگذرند. ما که نه پول داریم و نه ویزا، در همین دوزخ از شدت گرمی میسوزیم. خدا خودش به داد ما برسد.»
امید احمدی که تاکنون دو بار به تورخم رفته است، در صحبت با ۸صبح میگوید: «بسته بودن دروازه تورخم تجارت برای دو طرف است، ورنه کدام قانون میگوید شما یک کشور را وقتی ترک میکنید، به کشور خودتان میروید باید ویزا داشته باشید؟ اگر ویزا میداشتیم، پس نمیرفتیم.» او میافزاید: «مأموران پولیس پاکستان در تورخم از هر نفر که میخواهد به افغانستان برگردد و تاریخ اقامتش در این کشور تکمیل شده باشد، از ۳۰ تا ۴۰ هزار کلدار میگیرند.» به گفته او کسانی که رشوت میدهند، میتوانند به خانه برگردند، اما اشخاصی که پول ندارند، باید در انتظار معجزه باشند؛ چون به باور او، در پاکستان هم نه کسی برایشان جای بودوباش میدهد و نه هم اجازه بیرون شدن.
این تنها مشکل مهاجران و مسافران افغانستان در پاکستان نیست، بلکه دهها دانشجویی که در این کشور تحصیل میکنند نیز با چنین مشکلی دستوپنجه نرم میکنند. آنان میگویند اکثریتشان که در دانشگاههای خصوصی تحصیل میکنند، مکلفاند هر دو ماه به تورخم بروند و در پاسپورتهایشان خروجی و ورودی بزنند که این مورد برای این دانشجویان به یک معضل کلان تبدیل شده است.
فرزاد بهنام (نام مستعار) که نمیخواهد هویتش فاش شود، در گفتوگو با روزنامه ۸صبح تأیید میکند که مجبور شده است ۴۰ هزار کلدار به مأموران پولیس تورخم بدهد تا برایش تاپه خروجی و دخولی بزنند. او تأکید میکند که از روی مجبوریت دست به این کار زده است. بهنام میافزاید: «مجبور بودم این کار را بکنم، چون سیمکارتم با ختم ویزای اقامت مسدود شده بود. برای انجام هر کاری، باید تاریخ ویزایتان آپدیت/بهروز باشد، وگرنه هیچ کاری نمیتوانید انجام بدهید.»
این دانشجو میگوید که روند تمدید ویزای پاکستان در داخل این کشور از جدیترین مشکلات موجود مهاجران و دانشجویان در پاکستان است. به گفته او، این روند بهشکل بسیار رقتبار به تجارت مافیایی تبدیل شده است. بهنام تصریح میکند کسانی که توانایی پرداخت هزینه به کمیشنکاران را داشته باشند، زودتر میتوانند تمدید ویزای اقامتشان را بگیرند و آنانی که پول نپردازند، مکلفاند ماهها انتظار بکشند.
این در حالی است که رهبران دولتی پاکستان پیوسته از ارایه سهولتها برای مهاجران در افغانستان خبر داده و گفتهاند که کشورشان میزبانی شایسته برای مهاجران است. آنان همچنان گفتهاند که روند صدور ویزا و تمدید ویزای یکساله را که هر دو نیاز به تاپه خروجی و دخولی دارد، در داخل پاکستان انجام میدهد؛ اما این روند در بروکراسی اداری پاکستان ماهها زمان میبرد.
مهاجران افغانستان با تغییر و تحول سیاسی در پاکستان انتظار بهبود وضعیت و ارایه سهولتهای بهتر و خوبتر نسبت به گذشته را دارند؛ انتظاری که هنوز نمیتوان در مورد آن پیشبینی کرد.
