شفقنا افغانستان- طی 14 سالی که افغانستان شاهد حضور پْررنگ و هزاران نفری نظامیان خارجی بود، اکثر شاهراهها و اینک شهرها به مکانی مناسب برای مرگ شهروندان بیگناه افغانستانی تبدیل شده بود.
ناامنی سالهای پسین در افغانستان سبب ناآرامیها شده و در 4 سال گذشته بیثباتی از مناطق و فرمانداریهای دوردست دامن شاهراههای بزرگ این کشور را نیز گرفته است.
یکی از شاهراههای بزرگ که گلوگاه اقتصاد افغانستان پنداشته شده و اکثر کالاهای صادراتی و وارداتی از مسیر آن انتقال مییافت، شاهراه کابل – هرات بود که همزمان با آن شاهد مسافرت هزاران نفر در روز بود.
این شاهراه نخستین شاهراه افغانستان است که در سال 2003 میلادی کار آسفالت آن کلید خورد و خیلی زود تکمیل و به بهرهبرداری رسید.
شاهراه کابل – هرات از سال 2003 تا 2008 میلادی شاهد تردد کالاهای تجاری و خودروهای مسافرتی بود و به این صورت یکی از دلخوشیهای شهروندان افغانستان پس از جنگ شمرده میشد.
سال 2008 میلادی؛ آغاز بیثباتیها
اما سال 2008 آغاز بیثباتیهای این شاهراه شمرده میشود و تاکنون شبهنظامیان که اکثراً طالبان هستند این شاهراه را به شاهراه مرگ شهروندان بیگناه و غیرنظامی افغانستان تبدیل کردهاند.
شاهراه کابل – هرات از ولایت «میدان وردک» شروع شده و پس از گذر از ولایتهای «غزنی»، «زابل»، «هلمند» و «فراه» به هرات منتهی میشود.
کاهش ترانزیت کالاهای تجاری نتیجه بیثباتی جاده
ناامنیها طی سالهای گذشته در تمام مناطق ولایتهایی که این شاهراه از آن میگذرد وجود داشته که سبب بیثباتی در زندگی اجتماعی و اقتصادی مردم شده است.
این ناامنیها سبب کاهش واردات از این شاهراه شده، زیرا در مسیر این شاهراه طالبان اجازه تردد ماشینهای باربری را که کالاهای تجاری را ترانزیت میکنند نداده و در صورت مخالفت با دستورهای طالبان، شبهنظامیان این گروه در کنار سوزاندن ماشینها رانندگان آنان را نیز سر میبرند.
شاهراه کابل – هرات؛ پارکینگ ماشینهای سوخته
در مسیر این شاهراه اکنون پارکهای متعددی از ماشینهای سوخته و سرهای بریده موجود است که سبب نگرانی سایر تاجران و رانندگان شده تا حدی که قدرت اتخاذ تصمیم مبنی بر گذر از این شاهراه را از دست دادهاند.
در کنار آن، شاهراه کابل – هرات مهد سربریدنهای طالبان شده و شاید روزی نباشد که طالبان سر افغانستانیها را در این مسیر از تن آنان جدا نکند.
اکثر کسانی که سرهای آنان بریده میشود کارمندان غیرنظامی دولت، رسانهها و بخشهای خدماتی هستند و در کنار این سربریدنها در این اواخر آدمربایی از نوع طالبانی نیز در مسیر این شاهراه رواج یافته است.
آدم ربایی و حمله به دولتمردان در شاهراه کابل – هرات
طالبان از یکسال قبل چندین مورد آدمربایی از مسیر این شاهراه داشتند که مهمترین آن ربودن 31 مسافر هزاره است که پس از چند ماه در ازاء آزادی چند شبهنظامی آزاد شدند.
با این وجود، طالبان اجازه تردد دولتمردان و سیاسیون را از این شاهراه نمیدهند و در صورتی که حتی خودروهای این مقامات از این شاهراهها عبور کنند، طالبان آنان را می کشند.
آخرین مورد در این خصوص، حمله طالبان به محافظان «محمد محقق» معاون رئیس شورای اجرایی افغانستان بود که در نتیجه درگیری چند ساعته این محافظان قادر به فرار از منطقه جنگی شدند.
این ناامنیها نگرانیهای زیادی را به دنبال داشته و مردم عادی و غیردولتی حتی حاضر به مسافرت از این راه نیستند و شرکتهای مسافربری که سالهای سال در این راه مشغول بهکار بودند اکنون وضع کاری رو به رکود دارند.
ایستگاههایی که خالی از مسافر شد
ایستگاههای اتوبوسهای کابل – هرات که زمانی جمعیت زیادی از مسافران همه روزه در آن حاضر میشدند اکنون به مکان نسبتاً خالی از مسافر تبدیل شده که خود نگرانی عمیقی برای شرکتهای مسافربری تلقی میشود.
پیش از افزایش ناامنیها شرکتهای مسافربری که تعداد آنها به بیش از 15 شرکت میرسید روزانه 2 الی 3 اتوبوس مسافربری از کابل به هرات و یا از هرات به کابل و از این شهرها به سایر ولایتها میفرستاد اکنون حتی حاضر به پر کردن یک اتوبوس به شهرهای مهم و پر تردد هم نیستند.
این وضعیت روی وضع اقتصادی مردم نیز تأثیر مستقیم گذاشته و آنان را مجبور به مسافرت با هواپیما کرده و با توجه به گرانشدن روز افزون بلیتهای هواپیما مشکلات عظیمی فرا روی مسافران این مسیر به وجود آمده است.
اما در این میان، مسئولان امنیتی نیز از وجود و حضور طالبان در شاهراه کابل – هرات در این اواخر اظهار نگرانی کرده و تصریح کردهاند که باید به امنیت شاهراهها بهویژه کابل – هرات توجه جدی شود.
10 هزار نیرو برای تأمین امنیت شاهراه بیثبات
بر اساس گزارشهای سازمانهای امنیتی افغانستان دست کم 10 هزار نیروی نظامی افغانستان مشغول تأمین امنیت شاهراههای بزرگ کشور هستند، اما بازهم امنیت و ثباتی در آنها تأمین نیست.
معاون سخنگوی وزارت کشور افغانستان معتقد است که با افزایش نیروی نظامی میتوان امنیت را بهتر تأمین کرد، اما معاون سخنگوی وزارت دفاع تأکید بر تلاش بیشتر همین 10 هزار نیرو دارد.
احتمال همدستی با طالبان
برخی از مقامات و نمایندگان مردم در شوراهای ولایتی و شورای ملی معتقدند که نیروهای افغانستانی که مسئولیت تأمین امنیت شاهراهها را به عهده دارند با طالبان هماهنگی کامل داشته و تحت تأثیر فرمان فرماندهان شبهنظامیان قرار گرفته و به همین دلیل است که به فعالیتهای شبهنظامیان طالبان که در نزدیکترین محلات آنان صورت میگیرد، واکنشی نشان نمیدهند.
اما مسئولان وزارتخانههای کشور و دفاع وجود هماهنگی و همکاری نیروهای افغانستان با شبهنظامیان را رد کرده است.
خارجیهایی که ناامنی آفریدند
همانطور که اشاره شد، شاهراه کابل – هرات در سال 2003 میلادی به روی تردد وسایل نقلیه گشوده شد و پس از آن نظامیان خارجی در چندین منطقه این شاهراه پاسگاه و پایگاه بنا کردند.
با وجودی که پایگاههای بزرگ نظامیان خارجی همانند پایگاههای این نظامیان در ولایتهای «میدان وردک» و «هلمند» در کنار این شاهراه بود، اما حضور این نظامیان نتوانست بر فعالیت شبهنظامیان تأثیر بگذارد و حتی در برخی موارد سبب افزایش فعالیتهای تروریستی آنان نیز شد.
آگاهان امور امنیتی و نظامی افغانستان معتقدند که نظامیان خارجی نیز با شبهنظامیان طالبان در راستای ناامنسازی این ولایتها بهویژه شاهراه کابل – هرات سهیم هستند، زیرا در غیر این صورت نظامیان خارجی قدرت تأمین امنیت و برقراری ثبات را دارند.
اکنون که اکثر نظامیان خارجی از افغانستان خارج شدهاند و برخی پایگاههای آنان از شاهراه کابل – هرات برداشته شده، امنیت تأمین نیست و آگاهان دلیل آن را پایهریزی بیثباتی این مناطق توسط خارجیها تلقی کرده و معتقدند که نظامیان خارجی با ارتباطی که با طالبان دارند همچنان به ناامنسازی این شاهراه میپردازند.
با این وجود، ضرورت دارد که دولت کابل بیش از پیش وارد عمل شده و دست خارجیها و طالبان را از این مسیر کوتاه کرده و امنیت آن را تأمین کند تا از یک طرف مردم حاضر به مسافرت از طریق این شاهراه شوند و از سوی دیگر با ثبات آن، تجارت و ترانزیت کالاها رونق گیرد.
انتهای پیام