به گزارش شفقناافغانستان به نقل از 8 صبح؛ متخصصان امور، بیتدبیری و نبود دانش تخصصی در این عرصه را از معضلات کلان مبارزه با حوادث طبیعی میدانند و میگویند که طالبان نهتنها برنامهای برای مبارزه با حوادث طبیعی ندارند، بلکه در گذشته نیز راهکار علمی و دقیق برای مبارزه با حوادث طبیعی در کشور سنجیده نشده است.
در تازهترین مورد فدراسیون فوتبال ولایت غزنی اعلام کرده که سیلاب ورزشگاه فوتبال ۸۵۰ هزار دالری این ولایت را تخریب کرده است. به گفته شماری از متخصصان امور، مردم هشدارهای هواشناسی را جدی نمیگیرند و توسعه مناطق رهایشی و شهرها در بستر رودخانهها و سیلبرها افزایش یافته است که این امر باعث تلفات ویرانگر و خسارات هنگفتی در پی وقوع سیلابها در افغانستان شده است. ناهماهنگی نهادهای دولتی با سازمانهای مددرسان و بیتوجهی طالبان در جلوگیری از حوادث طبیعی، از موضوعات دیگر افزایش تلفات انسانی و خسارات مالی ناشی از سیلاب دانسته میشود.
در همین حال نجیبآغا فهیم، وزیر مبارزه با حوادث طبیعی در حکومت پیشین، به این باور است که افغانستان بهصورت طبیعی در معرض انواع تهدیدها قرار دارد. آقای فهیم با اشاره به وقوع زلزله چندی پیش در ولایتهای پکتیکا و خوست میافزاید: «ما یک کشور حادثهخیز هستیم.» به گفته او، افزایش باران در این فصل، پدیدهای تازه نیست. آقای فهیم تصریح میکند که افغانستان بهصورت عادی در اوایل فصل تابستان مورد موج بارش قرار میگیرد که از شبهقاره وارد کشور میشود.
وزیر پیشین مبارزه با حوادث طبیعی عوامل افزایش سیلابها را به تغییر اقلیمی نسبت میدهد و تأکید میکند که این تغییر باعث شدت و افزایش بارندهگیها شده و در عین زمان طول این بارندهگیها کوتاهتر گردیده است. او این عوامل را سبب تلفات و خسارات زیادتر میداند و خاطرنشان میسازد که افغانستان پوشش جنگلی خود را از دست داده و پوشش گیاهیاش محدود شده است.
آقای فهیم میافزاید که رشد نفوس و گسترش مناطق مسکونی و شهرها در افغانستان، پلان شده نبوده، بلکه تصادفی است. از نظر او، اکثراً گسترش مناطق مسکونی در بستر رودخانهها اتفاق افتاده و برای رودخانهها حریم باقی نمانده است.
وزیر پیشین مبارزه با حوادث طبیعی از دریای کابل بهعنوان نمونه یاد میکند که به سخن او، در حال حاضر برای این دریا از آغاز تا پایان بهویژه در ساحات کارته نو و مکروریانها حریم باقی نمانده است. به گفته او، روستاها و مناطق مسکونی در شماری از ولایتها در سیلبرها ساخته میشود که این کار تلفات و خسارات ناشی از سیلابها را افزایش میدهد. آقای فهیم تأکید میکند که مردم تهدیدات ناشی از سیلاب را جدی نمیگیرند.
به گفته آقای فهیم، افغانستان چند سال پیهم خشکسالی را تجربه کرده و این امر توهمی را ایجاد کرده است که مردم تهدیدات سیلاب را جدی نگیرند.
وزیر پیشین مبارزه با حوادث طبیعی اما یکسره مردم را مقصر نمیداند. او به نقش و مسوولیتهای دولتی نیز توجه دارد. میافزاید: «قاعدتاً دولتها در قبال حوادث طبیعی چند تا وظیفه خاص دارند. پیشبینی حوادث، بعد از آن پیشگیری از وقوع حادثه و بعد از آن آمادهگی و مقابله و آخرین بازسازی و ترمیم خرابیهای ناشی از حوادث طبیعی است که این زنجیره در وضعیت کنونی افغانستان در هیچ مرحله آن کار برایش انجام نشده است.»
به گفته او، اداراتی که در حال حاضر در امر مبارزه با حوادث طبیعی فعالیت میکنند، با وظایفشان آشنا نیستند و انبارها و ذخایرشان نیز خالی است. آقای فهیم گزینشها در سطوح مدیریتی این نهادها را سلیقهای میداند و میگوید: «افرادی که با کار آشنا بودند، به یکبارهگی کنار زده شدهاند.»
این مقام حکومت پیشین تأکید میکند که پیشبینی وقوع سیلاب امکانپذیر است، به شرط آنکه دانش و تخصص در این زمینه وجود داشته باشد. او از اطلس خطرپذیری در وزارت مبارزه با حوادث طبیعی نام میبرد که در حدود ۵۰۰ صفحه با جزییات خاص با شدت بارندهگی و میزان خطرپذیری ترتیب شده است. به گفته آقای فهیم، خطرات ناشی از سیلابها در تمام مناطق کشور تا سطح روستاها در آن پیشبینی شده که طالبان میتوانند از آن استفاده کنند.
به گفته وزیر پیشین مبارزه با حوادث طبیعی، مردم بهعنوان قربانیان اصلی فجایع طبیعی باید به هشدارهای هواشناسی توجه کنند و فرض را بر این بگذارند که هیچ دولتی وجود ندارد و آنان باید به تجارب تاریخی مراجعه کنند و تدابیری را بسنجند که حداقل جانشان را نجات دهند. او میگوید که در حال حاضر در وزارت مبارزه با حوادث طبیعی، دانش و تخصص مدیریت مبارزه با حوادث وجود ندارد؛ چون به گفته او، طالبان مسوولان متخصص و بادانش را برکنار کردهاند. آقای فهیم میافزاید: «تمام معینها برکنار شدهاند، رییسان برکنار شدهاند، رییسان ولایتی برکنار شدهاند و کسانی که در سطح پایین حضور دارند، حرفشان جدی گرفته نمیشود.»
وزیر پیشین مبارزه با حوادث طبیعی توضیح میدهد: «اگر دانش تخصصی وجود نداشته باشد و توان مدیریتی نباشد، پول به تنهایی مشکل را حل نمیکند.»
این در حالی است که با سرازیر شدن سیلابهای مدهش اخیر، مردم در شماری از ولایتهای کشور متحمل تلفات انسانی و خسارات مالی گسترده شدهاند. شماری از دهقانان از سرازیر شدن سیلابها در مناطقشان شکایت دارند و میگویند که این سیلابها کشتزارهای آنان را از بین برده و زحمات یکسالهشان را با خاک یکسان ساخته است.
