شفقنا افغانستان – امسال نهادهای بینالمللی مدافع حقوق بشر، مدافعان حقوق بشر افغانستان و شماری از کشورها در روز جهانی حقوق بشر، وضعیت حقوق بشر در افغانستان را «رو به وخامت» توصیف کردند.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، دیروز مصادف بود با هفتاد و پنجمین سالروز تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر که از سوی سازمان علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) به عنوان «روز جهانی حقوق بشر» نام گذاری شده است.
در سال 1948 میلادی مجمع عمومی سازمان ملل متحد در پاریس، اعلامیه جهانی حقوق بشر را تصویب کرد و افغانستان نیز یکی از کشورهای بود که به این اعلامیه رای داد.
از آن زمان تاکنون اما تأمین حقوق بشری شهروندان افغانستان، همواره با چالشهای جدی مواجه بوده است و از سوی حاکمان، زیر پاگذاشته شده است.
حکومتهای افغانستان هیچگاه به معنای واقعی، به حقوق بشری شهروندان افغانستان احترام نگذاشتهاند و با تبعیض، تعصب، دیکتاتوری و سرکوب، همواره حقوق بشری ساکنان این کشور را نقض کردهاند.
در بیست سال گذشته که نظام جمهوری در افغانستان برقرار بود و رؤسای جمهور توسط رأی مردم و از طریق انتخابات برگزیده میشد، نیز حقوق بشری شهروندان به صورت کامل رعایت نشد و در بسیاری موارد حاکمان دست به نقض گسترده حقوق بشری و کرامت انسانی شهروندان زدند.
نقض گسترده حقوق بشر توسط طالبان
با وجود اینکه نقض حقوق بشر در افغانستان هیچگاه از سوی حاکمان افغانستان متوقف نشد و سیاست تبعیض آمیز و متعصبانه آنها، همواره در تضاد با ارزشهای حقوق بشری قرار داشت، اما شدیدترین و گستردهترین موارد نقض حقوق بشری شهروندان افغانستان توسط گروه طالبان صورت گرفته است و میگیرد.
این گروه در دور اول حاکمیت خود نیز حقوق بشری شهروندان افغانستان را به صورت کامل نقض کردند و هیچ نوع حق به شهروندان در تعیین سرنوشت سیاسی کشور شان قائل نبودند.
اکنون نیز این گروه هیچگونه حقی برای شهروندان افغانستان در تعیین سرنوشست سیاسی کشور و حتی در نحوه زندگی خصوصی شان، قائل نیستند و حقوق انسانی و بشری آنها را کاملا نادیده میگیرند.
بر اساس اعلامیهای که نمایندگی سیاسی سازمان ملل متحد در افغانستان به مناسبت روز جهانی حقوق بشر منتشر کرد، نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان شامل مواردی چون نقض ظالمانه حقوق زنان، بازداشتهای خودسرانه شهروندان، خبرنگاران و فعالان مدنی، مجازات جسمانی شهروندان و اعدام میشود.
اما شماری از فعالان زن با نشر یک اعلامیه، مواردی نقض حقوق بشر توسط گروه طالبان را شامل نسلکشی، کوچ اجباری، قتلهای مرموز، تجاوز جنسی و نادیده انگاری حقوق اولیه شهروندان از جمله حق کار و آموزش، دانستند.
در اعلامیه فعالان حقوق زن افغانستان، از جامعه جهانی نیز انتقاد شده بود و گفته شده که جهان نقض گسترده حقوق بشر توسط گروه طالبان را تماشا میکند، اما با آن هم به تعامل با این گروه تروریستی، ادامه میدهد و در هر هفته میلیونها دالر برای این گروه ارسال میکند.
زنان افغانستان از سازمانهای بینالمللی و کشورهای جهان خواستند که به ارزشهای حقوق بشری پابند باشند، در قبال نقض حقوق بشر توسط گروه طالبان تماشاگر نباشند و برای جلوگیری از نقض حقوق بشر در افغانستان توسط گروه طالبان، اقدامات عملی معنادار انجام دهند.
عدم پابندی به تعهدات بینالمللی افغانستان
افغانستان یکی از امضا کنندگان اصلی اعلامیه جهانی حقوق بشر است و متعهد شده است که به تعهداتی مندرج در این اعلامیه، پابند بماند.
اما اکنون که گروه طالبان بر این کشور حاکم شدهاند، هیچگونه پابندی از خود به این اعلامیه نشان ندادهاند و رفتار و عملکرد این گروه کاملا در تضاد با ارزشها و تعهدات مندرج در اعلامیه جهانی حقوق بشر است.
سازمان ملل متحد از گروه طالبان در رابطه به عدم پابندی به تعهدات اعلامیه جهانی حقوق بشر انتقاد کرده و خواستار پابندی به تعهدات مندرج در این اعلامیه شده است.
نمایندگی سیاسی سازمان ملل در افغانستان مجازات علنی متهمان توسط گروه طالبان را «ظالمانه»، «غیرانسانی» و تحقییر آمیز» دانسته و گفته است که این نوع رفتار در معاهدات و کنوانسیونهای بینالمللی که افغانستان عضویت آن را دارد، منع شده است.
این نهاد از گروه طالبان خواسته است که دستورات و اقداماتی را که حقوق اولیه شهروندان افغانستان، به ویژه حقوق زنان و دختران را محدود میکند، لغو کند.
گروه طالبان از زمان تسلط بر افغانستان محدودیتهای شدید بر زندگی شهروندان این کشور وضع کرده است و بسیاری از این محدودیتها حقوق اساسی و انسانی شهروندان را سلب کرده است که در تضاد کامل با تعهدات افغانستان در کنسوانسیونهای بینالمللی و اعلامیه جهانی حقوق بشر قرار دارد.
این گروه در بیش از یک سال گذشته، به دختران بالاتر از صنف ششم اجازه دسترسی به آموزش را ندادهاند، زنان را از رفتن به پارکهای تفریحی، حمامهای عمومی، کار در ادارات دولتی و سفر منع کردهاند و همچنین با لشکرکشی و تهاجم گروههای قومی و مذهبی مختلف افغانستان را سرکوب کرده است.
نقض آزادیهای مدنی و مذهبی شهروندان افغانستان توسط گروه طالبان به حدی گسترده بوده است که گزارشگر حقوق بشر سازمان ملل گفته این کشور در یک «فاجعه حقوق بشری» بسر میبرد.
بدون تردید تا زمانی که کشورهای قدرتمند و ثروتمند جهان بدون توجه به نقض گسترده حقوق بشر به تعامل با گروه طالبان بپردازند و هر هفته میلیونها دالر در اختیار این گروه قرار دهند، نقض حقوق بشری و حقوق اساسی شهروندان افغانستان توسط این گروه متوقف نخواهد نشد و فضای این کشور هر روز بیشتر به سمت اختناق و خفقان به پیش خواهد رفت.
