اختطاف تاجران؛ «چالشی که دامن‌گیر طالبان نیز شد» / گزارش شفقنا

شفقنا افغانستان – اختطاف تاجران و اعضای خانواده آنها همواره یک چالش امنیتی بزرگ در افغانستان بوده است؛ چالشی که در بسیاری اوقات نهادهای امنیتی این کشور از حل آن ناتوان بوده‌اند.

به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان – یک عضو هیأت مدیره اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان گفته است که در دو ماه اخیر دست کم «13 تاجر یا اعضای خانواده آنها»، اختطاف شده‎اند.

خان جان الکوزی، عضو هیأت مدیره اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان به رسانه‌ها گفته است که «دشمن یک سلسله ناامنی ایجاد می‌کند تا تاجران را بترساند.»

او افزوده این اختطاف‌ها در ولایت‌های کابل، هرات، بلخ و شماری دیگر از ولایت‌های شمال افغانستان اتفاق افتاده است.

به گفته آقای الکوزی، شماری از افراد اختطاف شده آزاد شده‌اند و شماری از آنها هنوز در بند آدم ربایان هستند.

آقای الکوزی گفته است که افرادی که هدف اختطاف قرار گرفته‌اند، بیشتر از میان تاجران دوا، موتر، داکتران و صرافان بوده‌اند.

این عضو اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان با ابراز نگرانی از چالش‌های امنیتی تاجران می‌گوید که اگر روند اختطاف تاجران ادامه پیدا کند، بیشتر آنها سرمایه خود را به خارج از افغانستان انتقال خواهند داد.

«امنیت چالش دائمی تاجران»

تاجران در افغانستان همواره با مشکل امنیتی مواجه بوده‌اند و حاکمان این کشور تاکنون در تأمین امنیت آنها ناکام بوده است.

عدم تأمین امنیت و افزایش موارد اختطاف تاجران در سالهای آخر عمر نظام جمهوریت در افغانستان باعث شد که بسیاری از تاجران سرمایه‌ خود را از افغانستان خارج کنند و در نتیجه این کشور با رکود شدید روند سرمایه‌گذاری مواجه شود.

در حال حاضر نیز که افغانستان غرق در مشکلات اقتصادی است، یکبار دیگر اختطاف تاجران و سرمایه‌گذاران روند رو به افزایش به خود گرفته است و این مسئله می‌تواند بحران اقتصادی در این کشور را تشدید کند و بر افزایش نرخ کالا در بازارهای افغانستان، تأثیر مستقیم داشته باشد.

حکومت پیشین افغانستان برای تأمین امنیت تاجران و بررسی چالش‌های امنیتی آنها کمیته‌ای را زیر نام «کمیته مصئونیت سکتور خصوصی» به رهبری سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری و عضویت نهادهای کلیدی چون امنیت ملی، وزارت امور داخله و فرماندهی امنیت و پولیس کابل و نمایندگان سکتور خصوصی ایجاد کرده بود.

این کمیته به صورت مرتب مسائل مربوط به تأمین امنیت تاجران را بررسی می‌کرد و نگرانی‌های آنها را در مورد مسائل امنیتی چون اختطاف، باج‌گیری و تهدید می‌شنید و برای جلوگیری از آن، تصامیمی اتخاذ می‌شد.

اما از زمانی که گروه طالبان بر افغانستان مسلط شده‌اند، این کمیته‌ها لغو شده است و مکانیزم حفاظت از تاجران و سرمایه گذاران، مشخص نیست.

آقای الکوزی در اظهارات اخیر خود گفته است که نهادهای امنیتی گروه طالبان به آنها وعده داده که برای تأمین امنیت تاجران تلاش می‌کند؛ اما آمار بالای اختطاف تاجران نشان می‌دهد که طالبان در جلوگیری از اختطاف تاجران «ناکام» بوده‌اند و تدابیر امنیتی آنها «ناکارآمد» بوده است.

چه کسی تاجران را اختطاف می‌کند؟

عوامل زیادی در اختطاف تاجران و سرمایه‌گذاران افغانستان دخیل بوده است؛ از افزایش ناامنی و ایجاد رعب و وحشت گرفته تا ضربه زدن به ثبات اقتصادی این کشور.

اما یکی از عمده‌ترین عوامل، انگیزه اقتصادی اختطافچیان بوده است که در مواردی توانسته‌اند پول‌های هنگفتی از خانواده فرد اختطاف شده، بدست آوردند.

بر اساس گزارش‌های که اداره امنیت ملی حکومت پیشین افغانستان منتشر می‌کرد، در بسیاری موارد خانواده فرد اختطاف شده با قبول کردن پرداخت مبلغ درخواستی اختطافچیان، به صورت مستقیم با آنها وارد معامله می‌شد و فرد اختطاف شده را آزاد می‌کردند.

اما مواردی نیز بوده است که به منظور به چالش کشیدن اقتدار نهادهای امنیتی حکومت پیشین افغانستان انجام شده است.

از جمله این موارد، می‌توان به اختطاف عبدالرئوف، کودک 9 ساله یک تاجر بلخی از شمال افغانستان اشاره کرد که نهادهای امنیتی دولت پیشین افغانستان  را به چالش کشید و آنها هرچه تلاش کردند نتوانستند این کودک را آزاد کند.

عبدالرئوف پس از یک و نیم سال و زمانی که گروه طالبان بر افغانستان مسلط شده بود، آزاد شد و به پدرش سپرده شد.

اختطافچیان از پدر این کودک، یک میلیون دالر آمریکایی خواسته بودند و هر از گاهی ویدیوهایی از شکنجه او را به خانواده‌اش ارسال می‌کردند.

بسیاری از مقامات دولت پیشین افغانستان به این باور بودند که گروه طالبان در این اختطاف دخیل بودند و پس از تسلط بر افغانستان برای نمایش قدرت خود، او را آزاد کردند.

گزارش های نهادهای امنیتی افغانستان نشان می‌داد که شبکه‌های جرمی بزرگ، در پشت بسیاری از موارد اختطاف تاجران و سرمایه‌گذاران افغانستان قرار دارد و این شبکه‌ها پس از تسلط گروه طالبان همچنان فعال مانده‌اند.

اختطاف‌های اخیر تاجران نشان می‌دهد که شبکه‌های جرمی در زون‌های مهم اقتصادی افغانستان هنوز فعال هستند و گروه طالبان نتوانسته‌ است این شبکه‌ها را نابود کند.