شفقنا افغانستان – روزنامه گاردین نوشته که مطالعات جمعیتشناختی نشان میدهند که به رغم ترسهایی که وجود دارد، به احتمال زیاد بمب جمعیتی جهان منفجر نخواهد شد. این روزنامه نوشته که احتمالاً جمعیت جهان زودتر و البته بسیار کمتر از حد انتظار به اوج خواهد رسید. با این حال این امر به دلیل اولویت محیط زیست دارای اثرات منفی زیادی نخواهد بود.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا از گاردین؛ نویسندگان یک گزارش جمعیتشناختی جدید تخمین میزنند که به احتمال زیاد آن انفجار جمعیتی جهانی که مردم دنیا مدتهای مدیدی از آن میترسیدهاند، ممکن است اتفاق نیفتد- و به عبارت بهتر در آینده نه چندان دور اوجگیری جمعیت جهان با شدت کمتر و زودتر از پیشبینیهای قبلی اتفاق خواهد افتاد.
این مطالعه جدید که به سفارش باشگاه رم انجام گرفته، پیشبینی میکند که بر اساس روندهای موجود فعلی، جمعیت جهان تا حوالی میانه قرن حاضر به 8.8 میلیارد نفر خواهد رسید و پس از آن به سرعت کاهش خواهد یافت. در این میان اگر دولتها گامهای مترقی و رو به جلویی برای افزایش متوسط درآمد و سطح تحصیلات مردم خود بردارند، این اوجگیری میتواند زودتر انجام گیرد.
پیشبینیهای جدید همراه با اخبار خوبی برای محیط زیست جهانی نیز هستند. به خصوص از این نظر که واضح است که پس از غلبه بر تورم جمعیتی جهان، فشارهای موجود بر طبیعت و اقلیم و البته تنشهای اجتماعی و سیاسی مرتبط با این فشارها به سرعت کاهش خواهد یافت.
با این حال نویسندگان این گزارش هشدار میدهند که کاهش نرخ زاد و ولد به تنهایی مشکلات زیستمحیطی سیاره زمین را- که در سطح جمعیت 8 میلیارد نفری حال حاضر جهان بسیار جدی هستند و در درجه اول از مصرف بیش از حد یک اقلیت ثروتمند ناشی شدهاند- حل نخواهد کرد.
البته کاهش جمعیت مسایل منفی و دشواریهایی را نیز به دنبال خواهد داشت، چنان که در کشورهایی مانند ژاپن و کره جنوبی گفته شده کاهش جمعیت میتواند مشکلات جدیدی از قبیل کاهش نیروی کار و فشار بیشتر بر مراقبتهای بهداشتی و پزشکی مرتبط با جامعه سالخورده ایجاد کند.
بن کالگری- یکی از نویسندگان این گزارش- میگوید که یافتههای جدید دلایل زیادی برای خوشبینی ارائه میدهد، ولی با این حال یک مشکل بزرگ همچنان حلنشده باقی مانده است: «با این که طبق شواهد موجود شاهد انفجار آن بمب جمعیتی ترسناک نخواهیم بود، اما ما هنوز از منظر زیست محیطی با چالشهای مهمی روبرو هستیم. ما باید برای درک و دریافت این موضوع که پارادایم توسعه فعلی- یعنی مصرف بیش از حد و تولید بیش از حد- مشکلات بزرگتری نسبت به افزایش جمعیت به وجود میآورد، تلاش زیادی انجام دهیم».
مطالعات قبلی تصویر تلختری را ترسیم کردهاند. سال گذشته سازمان ملل برآورد کرده بود که جمعیت جهان تا اواسط قرن جاری به 9.7 میلیارد نفر خواهد رسید و مهمتر هم این که این افزایش جمعیت برای چندین دهه پس از آن ادامه خواهد داشت.
پیشبینی جدید اما- که بر اساس یک روش جدیدی انجام گرفته که فاکتورهای اجتماعی و اقتصادی از قبیل افزایش درآمد و افزایش سطح تحصیلات به ویژه برای زنان را هم دارای تأثیراتی اثباتشده بر میزان زاد و ولد میداند، دو سناریوی عمده را- بسته به میزان اجرای چنین سیاستهایی- محتمل میداند.
طبق روند عادی؛ سیاستهای موجود برای محدود کردن رشد جمعیت جهان به زیر 9 میلیارد تن در سال 2046 و سپس کاهش جمعیت جهان به 7.3 میلیارد تن در سال 2100 کافی به نظر میرسد. به گفته نویسندگان این گزارش؛ این رویکرد اما کمی دیرهنگام و کمی هم ناکافی است: «اگرچه این سناریو منجر به یک فروپاشی آشکار اکولوژیکی یا کل اقلیم نمیشود، اما به دلیل عمیقتر کردن شکافهای اجتماعی داخلی و بین جوامع مختلف، احتمال فروپاشی جامعه در وسعت منطقهای در طول دهههای قبل از 2050 را افزایش میدهد. نکته مهم این که این خطر بهویژه در اقتصادهای آسیبپذیر و ضعیفی که از مدیریت بد رنج میبرند، حادتر خواهد بود.»
در سناریوی دوم، که میتوان آن را سناریوی خوشبینانهتر نامید، دولتها با افزایش مالیات بر ثروتمندان در سراسر جهان و افزایش سرمایهگذاری در آموزش، عدالت اجتماعی و بهبود خدمات اجتماعی باعث افزایش محسوس جمعیت خواهند شد، چنانچه تخمین زده میشود که جمعیت انسانها در اوایل سال 2040 بالغ بر 8.5 میلیارد تن خواهد شد و البته پس از آن تا سال 2100 حدود یکسوم از آن کاهش یافته و به حدود 6 میلیارد تن خواهد رسید. در این سناریو جامعه بشری و البته محیط زیست دستاوردهای قابل توجهی را تا اواسط قرن به دست خواهند آورد.
برای مطالعه متن کامل خبر به گاردین مراجعه کنید
