امیرمومنان هرگز قصاص قبل از جنایت نکردند/ حضرت علی(ع) در برخورد با مخالفان همواره از سنگرهای اخلاقی دین پاسداری کردند

شفقنا افغانستان-رییس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم در بخش سوم گفت و گوی خود با شفقنا با بیان اینکه علی(ع) در برابر خوارج فوق العاده از خود تسامح، حلم و ظرفیت سیاسی نشان می دادند، گفت: امیرمومنان در برابر فتنه خوارج نظر به اینکه ریشه در کج فهمی دینی و خشک مقدسی داشت، کار فرهنگی و فکری می کردند. در منطق گفتاری و استدلالی حضرت، قصاص قبل از جنایت وجود نداشت و حضرت در برابر آنها پیش دستانه برخورد نمی کردند.

حجت الاسلام و المسلمین دکتر احمد واعظی، به سیره امام علی(ع) در برخورد با گروه های مخالف خود اشاره و اظهار کرد: رفتار حضرت علی(ع) با مخالفان خود همواره خیرخواهانه و همراه با ارشاد، هدایت و آگاهی بخشی علمی و معرفتی بود. حضرت کاملا اخلاقی و فرهنگی برخورد می کردند و سعی داشتند مخالفان خود را به راه درست و مسیر اصلی بیاورند به عنوان مثال حضرت به طلحه و زبیر و ناکثینی که با انگیزه مادی و سهم خواهی پیمان شکنی کردند، پیشنهاد کرد که از مال شخصی خود به آنها ببخشد ولی آنها حکومت را می خواستند. امیرمومنان می دانستند آنها از مدینه بیرون می روند تا لشکری برای جنگ آرایش کنند، ابن عباس به حضرت توصیه کرد آنها را حبس کند و اجازه خروج به آنها ندهد، اما حضرت تنها آنها را سوگند داد که فتنه ایجاد نکنند، آنها سوگند خوردند که با خروجشان از شهر فتنه ای ایجاد نکنند و قسم خود را شکستند.

او نمونه های از سیره عملی علی(ع) در برخورد با مخالفان را عنوان کرد و گفت: حضرت نامه ای به طلحه و زیبر می نویسند و آن را توسط عمران بن حصین به دست آنها می رساند، امیرالمومنین در نامه با القاب بسیار خوبی آنها را خطاب می کند، از طلحه به عنوان “شیخ المهاجرین” و از زیبر به عنوان “فارس رسول الله” یاد می کند. علی(ع) به این دو، پند و اندرز می دهد که فتنه نکنند و بر بیعت خود استوار باشند. صعصعة ابن صوهان و ابن عباس را به سوی طلحه و زبیر می فرستد که آنها را نصحیت کنند، ابن عباس را برای بار دیگر نزد عایشه می فرستد تا او را نصحیت کند و به راه بیاورد. نکته جالب توجه این است که امام سه روز در برابر لشکر طلحه و زبیر صبر می کند و دست به اسلحه نمی برد، جنگ را حضرت آغاز نمی کند بلکه جنگ از ناحیه آنها شروع می شود و آنها وقتی شروع به تیر باران می کنند که حضرت مشغول خطبه خواندن و موعظه آنها بودند.

رییس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ادامه داد: حضرت در برخورد با گروه قاسطین نیز از سر مدارا و نصیحت در آمد. امیرمومنان حدود 17 نامه به معاویه می نویسد و در بسیاری از آن نامه ها اندرز و نصیحت می کند؛ ایشان در برابر مخالفین بسیار تسامح، حلم و صبر می کردند و با اینکه بر امام واجب طاعه و مشروع مسلمین قیام کردند، اما ایشان در برابر آنها حلم می ورزد.

او اظهار کرد: در تمام تاریخ چند ساله مقابله این گروه ها با حضرت کسی از امیرالمومنین یک ناسزا، فحش، کلام بد و گزنده نسبت به آنها نشنید. با اینکه آنها بر امام حق و امام مسلمین شمشیر کشیدند، اما امیرمومنان هیچ گاه به آنها توهین نمی کرد. امیرالمومنین تعبیری راجع به آنها به کار می برد که نشانه ای از علو و بزرگی روح ایشان است؛ حضرت فرمودند: «اینها برادارن ما بودند که بر ما ستم و ظلم کردند».

واعظی به برخورد امام علی(ع) در برابر خوارج اشاره و اظهار کرد: برخورد حضرت در برابر خوارج دو مرحله داشت، مرحله اول قبل از اینکه این گروه دست به شمشیر ببرند و مرحله دوم زمانی بود که آنها عملا علیه حضرت لشکرکشی و قیام نظامی کردند. در تاریخ ثبت شده که قبل از لشکرکشی، خوارج آشکارا علیه حضرت و حکومت ایشان شعار می دادند و او را به کفر و لزوم توبه فرا می خواندند، هنگامی که علی(ع) در مسجد به اقامه نماز مشغول بود با شعارهایی ایشان را مورد هجمه قرار می دادند و حضرت به احترام آیه ای که آنها می خواندند، وسط نماز خود سکوت می کردند تا آیه استماع شود و سپس نماز خود را ادامه می دادند. همه این موارد نشان می دهد که علی(ع) در برابر خوارج فوق العاده از خود تسامح، حلم و ظرفیت سیاسی نشان می دادند.

او افزود: امیرمومنان در برابر فتنه خوارج نظر به اینکه ریشه در کج فهمی دینی و خشک مقدسی داشت، کار فرهنگی و فکری می کردند و سعی داشتند به سه اشکال اساسی که آنها به حضرت وارد می کردند با استشهاد به سیره نبوی و آیات قرآنی پاسخ دهند و آنها را هدایت کنند. علی(ع) در تمام جنگ ها نیز اصول اخلاقی را سرلوحه کارزار و جنگ خود قرار می دادند.

واعظی در پایان این قسمت از گفت و گوی خود با شفقنا با بیان اینکه حضرت در برخورد با مخالفان همواره از سنگرهای اخلاقی و ارزشی دین پاسداری می کردند، گفت: در منطق گفتاری و استدلالی حضرت، قصاص قبل از جنایت وجود نداشت و حضرت پیش دستانه برخورد نمی کردند. امیرمومنان در جنگ جمل دستور و فرمان می دهند که از برهنه کردن کشتگان بپرهیزید، فراریان را تعقیب نکنید، ناتوانان و زخمیان را نکشید، به خانه های آنها ورود نکنید، از اموال آنها چیزی بر ندارید، به زنان آنها تعرض نکنید، دشنام ندهید هر چند فرماندهان شما را دشنام دهند؛ در حقیقت حضرت می فرمایند حتی اگر به من هم دشنام دادند، شما دشنام ندهید.

• یادآور می شود روزهای گذشته قسمت نخست و قمست دوم گفت و گوی شفقنا با حجت الاسلام والمسلمین واعظی ارسال شد که می توانید :در لینک های ذیل مطالعه فرمایید:

خوارج؛ جلوه گاهی از کج فهمی دینی / حجت الاسلام والمسلمین واعظی در گفت وگو با شفقنا: ظهور خوارج امری تکرار پذیر و ممکن الوقوع است

اشکالات سه گانه خوارج به علی(ع)/ حجت الاسلام و المسلمین واعظی در گفت وگو با شفقنا: پاسخ امیرمومنان به خوارج مستند و همراه با صبر و کرامت بود – 2

انتهای پیام