شفقنا افغانستان- با قدرتگیری مجدد طالبان زندگی زنان افغان تاریک شده است. پس از محدودیتهای گسترده اکنون طالبان دستور بسته شدن آرایشگاههای زنانه را صادرکردهاند و زندگی را برای زنان افغان دشوار ساختهاند. این گروه با اعمال فشار بر روی نیمی از جمعیت افغانستان تلاش دارند تا به مشروعیت جهانی دست یابند اما جامعه جهانی تاکنون آنان را به رسمیت نشناخته است.
«معصومه صابری» فعال حقوق زنان افغان در گفتگو با خبرگزاری شفقنا درباره تداوم محدودیتهای روز افزون طالبان گفت: «کارنامه طالبان به عنوان یک گروه مذهبی و ایدئولوژیکی به خوبی نشان میدهد که تمام اقدامات آنان برگرفته و برپایه نوع خاص نگاه مذهبیشان است. این گروه در دهه هفتاد با همین دیدگاه زنان را در پستوی خانهها فرستادند و از هرگونه فعالیت آنان جلوگیری کردند.آنها به دلیل حضور نشستهای قطر و دوحه با بازیهای سیاسی آشنا شدند، به نوعی نیازهای جامعه جهانی را شناختند. از سوی دیگر جامعه افغانستان دیگر مانند گذشته نبوده بلکه طالبان با نسل بسیار فعال و پویا روبه رو شدند به همین علت در تعامل با جامعه جهانی و مردم سعی کردند، رویه مماشات و تساحل را داشته باشند. هنگامی جامعه جهانی به خواستههای خود نرسیدند تلاش دارند با اعمال فشارهای بیشتر برزنان جامعه جهانی را به صحنه مذاکره بیاورند.»
اعمال فشار از سوی طالبان مذهبی
این پژوهشگر افغانستانی در خصوص دیدگاههای متفاوت طالبان نسبت محدودیتهای زنان میگوید که من اعتقاد دارم در درون طالبان یک جریان سیاسی وجود دارد که این جریان در قطر هم نقش اساسی را ایفا کرده است. گروهی از طالبان اعتقاد دارند باید به قوانین جهانی نزدیکتر شوند اما به دلیل اینکه گروه دیگردارای دیدگاه مذهبی هستند، قادر نیستند دیدگاههای خود مطرح و عملی سازند و به ناچار وفادار به گروه مذهبی هستند. به همین دلیل دیدگاههای مذهبی را اعمال میکنند تا جامعه جهانی ناچار شود با بدنه سیاسی طالبان ارتباط برقرار کند و آنها را به رسمیت بشناسد تا حقوقهای حداقلی انسان برای یک زن افغان محقق شود.
زن افغان برای جامعه جهانی اهمیت ندارد
وی با اشاره به سکوت جامعه جهانی در برابر طالبان گفت: «در سال 2001 جامعه جهانی به رهبری آمریکا به بهانه آزادی و برابری حقوق زنان به افغانستان آمدند. در طول بیست سال فعالیتهای گستردهای در حوزه زنان انجام دادند حتی گاهی برخلاف باورها و ارزشهای دینی مردم افغانستان عمل کردند. آنان همواره خود را وفادار به زن افغان میدانستند اما ناگهان افغانستان را ترک کردند. جامعه جهانی اکنون باید پاسخگوی وضعیت اکنون افغانستان باشد. طالبان گروهی خودمختار است و بارها اعلام کرده است که سیاستشان عدم دخالت در کشورهای دیگر است و نیز به دیگر اجازه نخواهند داد که در امور افغانستان دخالت کنند. جامعه جهانی اگر میخواست در برابر طالبان بجنگد هرگز افغانستان را ترک نمیکرد. جامعه جهانی اگر طالبان را بپذیر باید برخلاف آرمانهای بیست سال گذشته خود عمل کند. جامعه جهانی تلاش دارد با مدارا و عدم موضعگیری سریع طالبان را وادارکند برای به رسمیت شناختن برخی از خواستههای آنان را بپذیرد. از سوی دیگر جامعه جهانی دیگری هدفی ندارد و در واقع چیزی برای برنده شدن ندارد که بخواهد نقش فعالی داشته باشد. در حقیقت جامعه جهانی بسیار منفعل نسبت به زنان و مردم افغانستان نگاه میکند.
اهدای القاب به زن افغان برای پوشاندن خیانت به اوست
این استاد دانشگاه در خصوص اقدامات کشورهای اسلامی نسبت به مسئله زنان افغان افزود:«کشورهای اسلامی همواره سعی کردند با طالبان گفتگو داشته باشند و با آنان ارتباط بگیرند. آنان همواره از طالبان درخواست کردند که حقوق زنان افغانستان را به رسمیت بشناسند و به زنان افغان اجازه تحصیل و اشتغال دهند اما آنان خواهان تامین منافع خود هستند.»
صابری در پاسخ به این پرسش که چرا هر روز به زنان خارج از افغاستان عناوین و القاب متعدد داده میشود بیان کرد: «جامعه جهانی همواره سعی میکند خود را به زن افغان وفادار نشان دهد. در طول بیست سال گذشته سازمانهای بینالمللی بسیاری به افغانستان آمدند و سعی کردند با سیاستگذاری در حوزه افغانستان اهداف خود را پیش ببرند. زمانی که به اهداف خود رسیدند به یکباره زنان افغانستان را سرگردان رها کردند. جامعه جهانی به زنان افغانستان خیانت کرد. تمام فضاهای اجتماعی که در بیست سال گذشته به زنان افغانستان داده شده بود، به یکباره از آنها گرفت شد. جامعه جهانی میخواهد با دادن عناوین و القاب به نوعی این خیانت را پوشش دهد.»
قانونگذاری راه نجات افغانستان است
وی درخصوص بحرانی کنونی افغانستان میگوید که نیمی از جمعیت افغانستان حذف شدهاند، تمامی آنها نیروهای انسانی هستند که میتوانند در تمامی حوزههای اجتماعی، فرهنگی، دانشگاهی به توسعه و پیشرفت افغانستان کمک کنند و در واقع پیشگامان رشد و ترقی افغانستان باشند اما اکنون به یکباره حذف شدهاند. جامعه افغانستان با مهاجرتهای گسترده مواجه شده است و این برای آینده افغاستان بسیار نگران کننده است. از سوی دیگرجامعه افغانستان با مادرانی افسرده مواجه است مادرانی که نمیتواند نسل آینده را آنگونه که باید پرورش دهند.
صابری راهحل برون رفت از وضعیت کنونی افغاستان را «قانوگذازی و تدوین قوانین» دانسته و میگوید: «جدا از مسئله زنان باید در مرحله اول موضوع طالبان و جامعه حل شود. زمانی که هر دولتی پیروز میشود در ابتدا قانونگذاری و تدوین اساسی را جزء اولویتهای خود قرار میدهد اما اکنون بعد از گذشت دوسال طالبان هنوز هیچ قانونی را تصویب نکردهاند. همه مسائل برمبنای قوانین گذشته و یا برمبنای فتوای سلیقهای پیش میرود که این یک مشکل اساسی است. به همین دلیل روشنفکران، فعالان و نیز پیشگامان اهل سنت و شعیه باید تعامل با طالبان تمام فشار خود را برای قانونگذاری بگذارند. طالبان باید قانون ارائه کنند، قانونی که همه حوزههای مختلف ر ا برگرفته و شفاف و مشخص باشد. طالبان باید دیدگاه مورد نظر خود را در قالب قانون تدوین کنند. بعد از تدوین قانون آنگاه جامعه جهانی و مردم افغانستان باید قوانین آنان را ارزیابی کنند.
.
