شفقنا افغانستان – به نظر می رسد بحث های طولانی بر سر حقابه میان مقامات جمهوری اسلامی ایران و طالبان سر انجام با بازید کارشناسان ایرانی از ایستگاه سنجش آب در دهراوود افغانستان، وارد مرحله تازه ای شده است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه و سرپرست سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) گفته است که کارشناسان ایران تأیید کرده اند که میزان آب در ایستگاه سنجش آب دهراوود در ماه اسد امسال، کمتر از سال نورمالی آبی است.
در پستی که او منتشر کرده آمده است که «طبق نظر کارشناسان اعزامی که جریان آب در ایستگاه آبسنجی دهراود را مشاهده و اندازه گیری نموده اند، (میزان جریان آب در حال عبور در مرداد ماه ۱۴۰۲) کمتر از میزان ماهانه یک سال آبی نرمال گزارش شده است.»
صبح امروز علی اکبر محرابی، وزیر نیروی ایران نیز گفته بود «اخیرا همکاران ما بازدیدی از ایستگاه آبسنجی دهراوود هیرمند انجام دادهاند. این بازدید نشان داد که خشکسالی در افغانستان نیز جدی است، اما به نسبت میزان بارشی که در کشور افغانستان شده، در منطقهی حوضهی آبریز هیرمند، ایران دارای سهم بوده و این سهم حق قانونی ما است که مطالبه میکنیم.»
«پابندی طالبان به بخشی معاهده 1351»!
نماینده ویژه و سرپرست سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل بازدید کارشناسان ایرانی از ایستگاه سنجش آب در دهراوود افغانستان را«پابندی طرف افغان[طالبان] به بخشی از مفاد معاهده 1351» دانسته است.
او همچنین گفته است که بازدید این کارشناسان از ایستگاه سنجش آب دهراوود «نشانه مثبتی بر آغاز تعاملات سازنده در اعتماد سازی و حسن همجواری می باشد.»
آقای قمی تأکید کرده است که «انتظار می رود با استمرار در ارسال منظم ماهانه، اطلاعات و شاخص های آبسنجی، بازدید های بهنگام از این ایستگاه و تعیین دقیق میزان کم آبی و تر سالی هر سال، مقدار حقابه ایران از رودخانه هیرمند به درستی و با عدالت اندازه گیری و مطابق بند ب ماده ۳ معاهده به طرف ایرانی تحویل شود.»
برای اولین بار در 21 ماه جاری خورشیدی آقای کاظمی قمی در یک مصاحبه اعلام کرد که کارشناسان ایرانی از ایستگاه سنجش آب در استان ارزگان افغانستان، بازدید کرده اند و باید منتظر گزارش آنها باشیم.
پس از آن، وزارت امور خارجه طالبان تأیید کرد که کارشناسان ایرانی به تاریخ 18 ماه اسد سال جاری خورشیدی از ایستگاه سنجش آب در دهراوود، بازدید کرده اند.
در اعلامیه وزارت خارجه طالبان آمده بود که کارشناسنان ایرانی «سال جاری آبی را از اثر خشکسالیهای مدهش ناشی از پدیده جهانی تغییر اقلیم، به تداوم سال های گذشته، به مراتب کمتر از سال نرمال آبی ارزیابی کرد.»
این وزارت ادعا کرده بود که در روزی که هیأت ایرانی آب را در دستگاه سنجش آب دهراوود اندازهگیری کرد، «جریان آب کمتر از هفت مترمکعب در ثانیه بود که این وضعیت واقعا تکاندهنده است.»
در اعلامیه وزارت خارجه طالبان آمده بود که هیأت ایرانی دریافت که دریای هیرمند دارای حداقل جریان آب بوده و معاونین آن، از جمله ارغنداب، موسیقلعه، ارغستان و ترنک بهشکل کامل خشکیده اند.»
وزارت خارجه طالبان اما تأکید کرده بود که در صورت بارندگی و مساعد شدن شرایط مطلوب «حقابه ساکنان پایین دست دریای هیرمند در استان نمیروز افغانستان و سیستان در جمهوری اسلامی ایران را تأمین خواهد کرد.»
«چرا بازدید از ایستگاه سنجش آب دهراوود مهم است؟»
ایستگاه سنجش آب در شهرستان دهراوود استان ارزگان، در بالادست بند کجکی در استان هیرمند قرار دارد و میزان ورود آب به رود هیرمند را مشخص میکند.
بر اساس محاسبه میزان آب در این ایستگاه، مشخص میشود که امسال سال پرآب است یا سال کمآب.
پس از ادعای طالبان خشکسالی و نبود آب در بند کجکی، مقامات جمهوری اسلامی خواستار راستی آزمایی این موضوع شده بودند.
طالبان در ابتدا اعلام کردند که به کارشناسان ایرانی اجازه بازدید از بند کجکی و سایر بندهای آبی افغانستان را نمی دهند، اما سر انجام با این مسئله موافقت کردند.
اکنون با بازید کارشناسان ایرانی از ایستگاه سنجش آب در دهراوود، احتمال می رود که تنش بر سر حقابه میان جمهوری اسلامی ایران و طالبان تا حدودی کاهش یابد.
بر اساس معاهده سال 1351 خورشیدی، حقآبهی ایران از رود هیرمند در سال نورمال آبی ۸۲۰ میلیون مترمکعب آب است. این مقدار در سالهایی که میزان آب در رودخانه هیرمند کم باشد، کاهش پیدا میکند.
