شفقنا افغانستان – از زمان تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، این کشور در کنار بحران های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، دچار بحران حقوق بشری نیز شده است؛ بحرانی که هر روز تشدید می شود و ابعاد تازه می گیرد.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در تازه ترین گزارش خود وضعیت حقوق بشر در افغانستان را در سه ماه آخر سال 2023 میلادی بررسی کرده است.
بر اساس این گزارش طالبان به اجرا و اعلام محدودیت ها علیه زنان، سرکوب رسانه و خبرنگاران، بازداشت خودسرانه مدافعان حقوق بشر و کارکنان رسانه ها ادامه داده اند.
در این گزارش از جمله به بازداشت دختران جوان به اتهام «بدحجابی» در کابل، پایتخت افغانستان، اشاره شده و گفته شده است که طالبان دختران را عمدتا از منطقه هزاره نشین «دشت برچی» در غرب کابل و منطقه تاجیک نشین «خیرخانه» در شمال کابل بازداشت کرده اند.
بخش حقوق بشر یوناما همچنین گفته است که طالبان در ولایت پکتیا زنان بدون محرم مرد را از دسترسی به مراکز صحی محروم کرده اند و در یک مورد دیگر سه کارمند صحی زن را به دلیل حضور بدون محرم مرد بر سر کار، توقیف کرده اند.
دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان گفته است که رفتارها، در کنار ممنوعیت تحصیل، کار و تفریح زنان و محدودیت بر آزادی رفت و آمد، حضور و مشارکت زنان در اجتماع و مکان های عمومی، انجام شده است.
«پاسخ تند طالبان»
ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان به گزارش دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد، واکنش تندی نشان داده است و نمایندگی سازمان ملل متحد را به «بی خبری از احکام شرعی» و «توهین به باورها و عقاید یک ملت» متهم کرده است.
سخنگوی طالبان گفته است که در این گزارش تمرکز زیاد روی اجرای «احکام شرعی» صورت گرفته که ناشی از بیخبری یوناما از احکام شرعی و در مواردی انتقاد از «احکام اسلامی» است.
او افزوده است: «حجاب زنان، ضرورت محرم شرعی همراه زنان، فضای شرعی برای کار و تحصیل زنان و همچنین اجرای مجازات های شرعی توسط دادگاه ها و جلوگیری از انحراف فکری و عقیدتی در جامعه، اینها همه، وظیفه شرعی یک حکومت متعهد اسلامی است.»
سخنگوی طالبان گفته است که اگر یوناما موارد مذکور را مورد انتقاد قرار می دهد و یا احکام صریح اسلامی را خلاف حقوق بشر می داند، این خود «توهین به عقاید و باورهای یک ملت» است.
سخنگوی طالبان تأکید کرده است که هر کاری که وزارت امر به معروف و نهی از منکر، محاکم و یا ادارات دیگر این گروه انجام می دهند، بر اساس دستور مولوی هبت الله آخوندزاده، رهبر طالبان و پس از تحقیق صورت میگیرد. او افزوده است که «این نه خودسرانه است و نه تضییع حق کسی».
«سرکوب به بهانه اجرای احکام شرعی»
طالبان در بیش از دو سال اخیر همواره به سوء استفاده از احکام و دستورات اسلامی برای تداوم سیاست سرکوب خود، متهم شده اند.
واکنش این گروه به گزارش تازه دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد از نقض حقوق بشر؛ به ویژه بازداشت خودسرانه زنان در مناطق هزاره و تاجیک نشین کابل و ممنوعیت مراجعه زنان به مراکز صحی در پکتیا، نیز از سوی شهروندان افغانستان «سوءاستفاده از دین» و «احکام شرعی» دانسته شده است.
شهروندان افغانستان در شبکه های اجتماعی این پرسش را مطرح کرده اند که در کجای دستورات دینی آمده است که مردان حاکم به صورت سلیقه ای و گزینشی، به زنان یک گروه قومی، مذهبی، فرهنگی و زبانی خاص، حمله کنند، آنان را بازداشت و با خود ببرند؟ آیا این مردان خود محرم زنانی که بازداشت می کنند هستند؟
علاوه بر این، شهروندان افغانستان این پرسش را نیز مطرح کرده اند، مأموران مرد امر به معروف و نهی از منکر طالبان با چه حقی، به بدن زنان مردم دست می زنند، آنان را بازداشت می کنند و از آنان در مورد مسائل خصوصی شان تحقیق و بازجویی می کنند.
بسیاری از شاهدان عینی روایت کرده اند که هنگام بازداشت دختران جوان از غرب و شمال کابل، مأموران امر به معروف و نهی از منکر طالبان، پولیس و مأمور زن به همراه نداشته اند و مردان زنان را بازداشت و آنان را همراه با خود برده اند.
شماری از چهره های سیاسی افغانستان بازداشت زنان را به بهانه «بدحجابی»، یک سیاست قومی و سرکوبگرانه از سوی طالبان دانسته اند که زیر نام اجرای دستورات شرعی انجام می شوند.
محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، در روزهای آغاز روند بازداشت دختران جوان از غرب کابل گفته بود که طالبان زنان جوان را از این منطقه می ربایند.
آقای محقق نوشته بود: «ربودن دختران درکابل و طرح مسأله بی حجابی گزینشی بوده و بهانه ایست برای تحقیر قومی و مذهبی یک ملیت خاص و ورق دیگری بر دوسیه قطور نقض حقوق بشری اداره موقت امارت طالبانی افزوده می شود.»
احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی افغانستان نیز در واکنش به این بازداشت ها، اختطاف، شکنجه، آزار و بی حرمتی طالبان به زنان افغانستان را «شنیع ترین نوع جنایت علیه بشریت» دانسته بود.
او گفته بود که «ما باور داریم که طالبان نه امروزِ افغانستان است و نه فردای معطوف به آزادی، عدالت، ثبات و آبادانی کشور ما. برای همین اعلام میدارم که این گروه با توسل به اختطاف و بیحرمتی به ساحت زنان، سند نابودی زودهنگام خویش را امضا میکنند و انگیزه مقاومت را در نیروهای شجاع و مبارزان عزت و آزادی افغانستان، بیش از پیش تقویت میکنند.»
شهروندان افغانستان، می گویند که هیچ کدام از دخترانی که از سوی طالبان بازداشت شده اند، بدحجاب و یا بی حجاب نبوده اند و حجاب اسلامی را کاملا رعایت کرده اند از خانواده های مسلمان و دین دار بوده اند؛ اما طالبان آنان را برای ایجاد ترس، وحشت و در راستای سیاست سرکوب بازداشت، اذیت و شکنجه جسمی و روانی کرده اند.
آنان می گویند که تداوم چنین رویه ای، پایان زودهنگام گروه طالبان را رقم خواهد زد و نفرت و بیزاری مردم از این گروه را افزایش خواهد داد.
