شفقناافغانستان – جزء بیستم از آیه ۵۶ سوره نمل آغاز و تا آیه ۴۵ سوره عنکبوت ادامه دارد. در این جز بخشی از سوره نمل ، قصص و بخشی از سوره عنکبوت قرار دارد که به سرنوشت ستمگران اشاره دارد.
___________
عذاب ستمگران قطعی است
وَ وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَیْهِمْ بِما ظَلَمُوا فَهُمْ لا یَنْطِقُونَ«۸۵»
و به خاطر ظلمی که کردند،حکم(عذاب)بر آنان مقرر گردید،پس آنها حرفی نمی زنند(و سخنی ندارند که بگویند).
أَ لَمْ یَرَوْا أَنّا جَعَلْنَا اللَّیْلَ لِیَسْکُنُوا فِیهِ وَ النَّهارَ مُبْصِراً إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ«۸۶»
آیا ندیدند که ما شب را قرار دادیم تا در آن آرام گیرند و روز را روشنی بخش ساختیم؟(تا در آن برای معاش خود تلاش کنند)حتماً در این امر برای کسانی که ایمان دارند عبرت هایی است.
نکته ها:
*نقش تاریکی شب،در آرامش اعصاب و روشنی روز در فعّالیّت وجود انسان یکی از مسایل علمی ثابت شده ی امروز است
*طرح مسأله ی خواب وبیداری،بعد از مسأله رجعت ومعاد،شاید دارای این پیام باشد که از رجعت ومعاد تعجب نکنید،زیرا این دو مثل خواب وبیداری است.
*شب،نمونه ی رحمت خدا بر مردم و نشانه ی حکمت و قدرت الهی است و نادیده گرفتن نقش شب،نمونه ای از تکذیب جاهلانه ای است که در آیه قبل مطرح شده بود.
وسایل آرامش
*در قرآن برخی امور به عنوان وسیله ی آرامش و سکینه معرّفی شده اند،از جمله:
۱.یاد خدا. «أَلا بِذِکْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»
۲.امداد غیبی. «هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ السَّکِینَهَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ»
۳.آثار و اشیای مقدّس. «أَنْ یَأْتِیَکُمُ التّابُوتُ فِیهِ سَکِینَهٌ مِنْ رَبِّکُمْ»
۴.تشویق اولیای الهی. «إِنَّ صَلاتَکَ سَکَنٌ لَهُمْ»
۵.سرپناه و خانه. «وَ اللّهُ جَعَلَ لَکُمْ مِنْ بُیُوتِکُمْ سَکَناً»
۶.همسر. «خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً لِتَسْکُنُوا
۷.شب. «أَنّا جَعَلْنَا اللَّیْلَ لِیَسْکُنُوا»
گفتنی است که نزول قرآن،معراج پیامبر،وقت دعا ومناجات در هنگام شب است؛گرچه برخی منحرفان،از نعمت شب وتاریکی آن سوء استفاده کرده وگناهانی مرتکب می شوند.
*عصر حاضر،آرامش را در جای دیگری جستجو می کند و لذا به نتیجه هم نرسیده است، امروز دنیا به تکنولوژی،اسلحه،ثروت،قدرت و روابط دپیلماسی دل بسته و به خاطر از دست دادن معنویّت،رنگ آرامش را نمی بیند.بسیارند افرادی که به موادّ مخدّر،شراب و شهوت و…آلوده شده اند و غرق گناهند؛برای دریافت حقیقت،کافی است که به آمار جنایات در دنیا مراجعه کنیم.
پیام ها:
۱- عذاب ستمگران قطعی است. «وَقَعَ»
۲- وعده ی عذاب های الهی،قبلاً به ستمگران گفته شده است. «الْقَوْلُ»
۳- عامل بدبختی های انسان،خود اوست. «بِما ظَلَمُوا»
۴- تکذیب وتمرّد از هشدارهای جدّی انبیا ظلم به خود است. «بِما ظَلَمُوا»
۵-در قیامت،ستمگر حرفی برای گفتن ندارد. «لا یَنْطِقُونَ»
۶- کسانی که از آمد ورفت شب وروز درس عبرت نگیرند،مورد انتقادند.
بیشترین انتقادهای قرآن از کسانی است که زندگی غافلانه دارند. «أَ لَمْ یَرَوْا»
۷- نظام آفرینش با نیازهای بشر هماهنگ است و این هماهنگی نشانه ی وجود مدبّری حکیم و یکتاست. «لِیَسْکُنُوا»
۸-در برنامه ی زندگی،شب را مخصوص استراحت قرار دهید. «لِیَسْکُنُوا فِیهِ»
۹- نقش ایمان و تفکّرِ دینی آن است که هستی را معنادار و هدفدار و نشانه ی قدرت و حکمت می داند. «لِیَسْکُنُوا – مُبْصِراً – لَآیاتٍ»
۱۰- استراحت باید مقدّمه ی کار و تلاش باشد. «لِیَسْکُنُوا – مُبْصِراً» روشنی روز، برای کار است،چنانکه در آیه ی ۱۲ سوره ی اسراء می فرماید: «مُبْصِرَهً لِتَبْتَغُوا فَضْلاً» تا فضل پروردگارتان را بجویید(و به تلاش و کار بپردازید).
۱۱- تنها اهل ایمان از آیات الهی عبرت می گیرند. «إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ»
_________________
زشت تر از ظلم،استمرار ظلم است
سوره عنکبوت: فَکُلاًّ أَخَذْنا بِذَنْبِهِ فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنا عَلَیْهِ حاصِباً وَ مِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّیْحَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ خَسَفْنا بِهِ الْأَرْضَ وَ مِنْهُمْ مَنْ أَغْرَقْنا وَ ما کانَ اللّهُ لِیَظْلِمَهُمْ وَ لکِنْ کانُوا أَنْفُسَهُمْ یَظْلِمُونَ«۴۰»
پس هر یک(از آنان)را به(جرم)گناهش گرفتار(عذاب)کردیم،پس بر بعضی از آنان باد شدید ریگ افشان فرستادیم،و بعضی از آنان را صیحه ی آسمانی(و بانگ مرگبار)فرا گرفت،و برخی را در زمین فرو بردیم،و بعضی دیگر را غرق کردیم؛وچنان نبود که خداوند بر آنان ستم کند،بلکه خودشان بر خود ستم کردند.
نکته ها:
*کلمه ی«حاصب»،به معنای طوفان همراه با سنگریزه یا تگرگ و«خسف»،به معنای فرو رفتن در زمین است.
*قوم عاد با طوفان،قوم ثمود با صیحه ی آسمانی،قارون با فرو رفتن در زمین و فرعون و هامان با غرق شدن در آب به هلاکت رسیدند.آری،گاهی کیفر الهی از مسیر همین عوامل طبیعی است.
پیام ها:
۱- در شیوه ی تبلیغ،بعد از بیان مطالب و نمونه ها،جمع بندی و فهرست گویی، مفید و مؤثّر است. فَکُلاًّ أَخَذْنا بِذَنْبِهِ …
۲- کیفر هر قومی متناسب با گناه آن قوم است. «فَکُلاًّ أَخَذْنا بِذَنْبِهِ»
۳- تمام کیفرها به قیامت واگذار نشده است.(برخی اقوام در همین دنیا به کیفر گرفتار شده اند.) فَکُلاًّ أَخَذْنا …
۴- از مهلت دادن خدا مغرور نشویم که عاقبت گناه،کیفر است. «فَکُلاًّ أَخَذْنا بِذَنْبِهِ»
۵-دست خداوند برای انواع عذاب باز است. «حاصِباً – خَسَفْنا – أَغْرَقْنا»
۶- قهر الهی،عادلانه است. «وَ ما کانَ اللّهُ لِیَظْلِمَهُمْ»
۷- سرنوشت هر کس در گرو اعمال خود اوست. «کانُوا أَنْفُسَهُمْ یَظْلِمُونَ»
۸-تکبّر در برابر حقّ،ظلم به خویشتن است. «کانُوا أَنْفُسَهُمْ یَظْلِمُونَ»
۹- زشت تر از ظلم،استمرار ظلم است. «کانُوا أَنْفُسَهُمْ یَظْلِمُونَ»
