شفقنا افغانستان – فعالان اجتماعی و مدنی ایران گزارش دادهاند که از اخراج کبری غلامی، پژوهشگر اجتماعی افغانستانی از ایران جلوگیری کردهاند و او اکنون کنار خانوادهاش در ایران است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، شیما وزوایی، فعال اجتماعی و مدنی ایران در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است: «از اعماق قلب مان خوشحالیم که میتوانیم بگوییم: کبری را برگرداندیم.»
او افزوده است: «بازگشت او را [مدیون] تلاشِ همهی کسانی میدانیم که امید را نگاه داشتند، زنده کردند، و به حقیقت بدل کردند.«
آمنه زمانی، دیگر فعال اجتماعی ایران نیز این خبر را تأیید کرده است و متن مشابهی را در شبکههای اجتماعی منتشر کرده است.
بر اساس گزارش فعالان اجتماعی ایران، کبری غلامی پس از دریافت چندین پیام در مورد «رعایت نکردن حجاب در موتر شخصی»اش، روز پنجشنبه به اداره گذرنامه ایران فراخوانده شد و به محض رسیدن به این اداره، پاسپورت و مدارک اقامتیاش «باطل» شد و از سوی پولیس به سمت مرز ایران و افغانستان فرستاده شد تا اخراج شود.
فعالان اجتماعی ایران، اقدام به رد مرز این پژوهشگر افغانستانی را با وجود داشتن مدارک قانونی اقامت، «غیرقانونی» دانستند و نسبت به آن اعتراض کردند و همزمان تلاش برای جلوگیری از اخراج او را آغاز کردند.
«بازگشت کبری در روزگار مهاجرستیزی»
فعالان اجتماعی و مدنی ایران در روزهایی مانع اخراج و رد مرز کبری غلامی از ایران شدند که «مهاجر ستیزی» و «مهاجرهراسی» باردیگر به اوج رسیده بود و هشتگ «اخراج افغانی مطالبهی ملی» از سوی گروههای سایبری، تریند شده بود.
از سوی دیگر، چند روز پیش از این اقدام فعالان اجتماعی ایران در حمایت از یک مهاجر افغانستانی، یک جوان مهاجر براثر خشونتهای جمعی علیه مهاجران در منطقه ۱۵ تهران به قتل رسیده بود و شماری دیگر از مهاجران نیز شاهد بدرفتاری، ضربوشتم، توهین و تحقیر بودند.
با توجه به این رویدادها، بازگرداندن کبری غلامی از اردوگاه و استان خراسان و جلوگیری از رد مرز شدن او، با استقبال فعالان اجتماعی و مدنی افغانستان مواجه شده است و بهعنوان یک «نقطه روشن در روزهای تاریک» زندگی مهاجران افغانستانی در ایران، دانسته شده است.
شکور نظری، فعال اجتماعی افغانستان در ایکس نوشته است: «در میانۀ موجی از نفرتپراکنی علیه پناهجویان/آوارگان افغانستانی در ایران، چنین حرکتهای ارجمند انسانی را هم باید دید که روزنههای امید را گشوده نگاه داشتهاند.»
او افزوده است: «من دلبستۀ انسانهای پرشماریام که انسان و انسانیت را رعایت میکنند. حقوق پناهجویان حقوق بشر است.»
یک شهروند دیگر افغانستان نیز در واکنش به این خبر نوشته است: «بنویسید آنان که دوست داشتند انسانیت را بکشند شکست خوردند، بنویسید آنانی که پل هارا میخواستند کاملا منهدم کنند شکست خوردند، خوب است که این شعر را همینجا بنویسم: هر کجا مرز کشیدند شما پل بزنید/ حرف تهران و سمرقند و سرپل بزنید.»
بسیاری از شهروندان و فعالان افغانستان از فعالان مدنی و اجتماعی ایران سپاسگزاری کردهاند و با اشاره به مقالهی شیما وزوایی در روزنامه «پیامها» نوشتهاند که «هیچ انسانی غیرقانونی نیست.»
لیلا محمدی، فعال مدنی افغانستان به خانم وزوایی که از فعالان اصلی در راستای بازگرداندن خانم غلامی بود، نوشته است: «در این قحطی عاطفه و انسانیت، وجود چنین انسانهایی غنیمت است، دستمریزاد!»
عباس آخوندی، استاد دانشگاه تهران نیز باز بازنشر خبر بازگرداندن کبری غلامی به ایران نوشته است: «تبریک به تمام آنانی که دلی در سینه دارند و سپاس از تمام کسانی که آشکار و پنهان در این ارتباط کوشیدند و از کسانی که تصمیم درست گرفتند.»
«کبری غلامی کیست؟»
کبری غلامی، در افغانستان زاده شده است، اما در کودکی با خانوادهاش مجبور به مهاجرت به ایران شده است.
بر اساس گزارش روزنامه «هممیهن» خانم غلامی ۳۵ سال است که در ایران زندگی میکند، در آنجا درس خوانده و عضو انجمن های مدنی است و برای بهبود وضعیت زنان افغانستانی تلاش میکند.
او تا مقطع فوق لیسانس در دانشگاه الزهرا در ایران تحصیل کرده و مشغول پژوهش در مورد وضعیت مهاجران افغانستانی در ایران بوده است.
ستاره هاشمی، از دوستان کبری غلامی به روزنامه هممیهن گفته است که که کبری «بهشدت دغدغه بهبود وضعیت زنان افغان بهویژه زنان نسل اول را دارد که به همین دلیل، سوادآموزی مادران را پیش میبرد. او و دوستانش یک گروه جوانان داشتند که نسل دومیها در آن بودند، در فرهنگسرای خاوران مجموعه همایشهای سالانه داشتند با مجوز که بعدها جلویش گرفته شد. در ادامه در مقطع ارشد دانشگاه الزهرا قبول شد و مجبور بود حین تحصیلاش کارهای کارگری، خیاطی، تایپ و منشیگری انجام دهد چون دانشجویان افغان اگر در دانشگاه سراسری هم تحصیل کنند، باید شهریه بپردازند.»
خانم هاشمی افزوده است: «موضوع پایاننامه کبری، هویتیابی زنان افغانستانی، تحتتاثیر عوامل مهاجرت، ملیت و جنسیت بود؛ همین هم بهانهای شد که در همایشی در انجمن جامعهشناسی[ایران]، ارائهای مبتنی بر تجربه زیسته داشته باشد، درباره اینکه چطور ناامنی دائمی زندگی و هویتی همیشه در زندگیاش بوده است.»
آرش نصر اصفهانی، جامعهشناس و پژوهشگر ایرانی در حوزه مهاجران نیز به روزنامه هممیهن گفته است که: «در مورد کبری، صرفنظر از اینکه یک نفر بهدلیل نوع حجابش باید از ایران اخراج شود یا نه، بر فرض هم اگر جرمی اتفاق افتاده، باید وضعیت فردی او بررسی شود. مثلاً الان در این شرایط اگر این فرد را به کشور خودش برگردانیم، آیا خطری متوجهش است یا نه؟ ما الان دختری را بهدلیل رعایت نکردن حجاب، داریم تحویل طالبان میدهیم. چون این فرآیند، فرآیندی است که مبتنی بر روند قضایی نیست و فرد امکان دفاع از خودش را ندارد، نمیتواند وکیل داشته باشد و… که این باعث میشود همهچیز سلیقهای باشد. ماموری تصمیم میگیرد این کار را بکند و خیلی هم راحت این کار را انجام میدهد و کسی هم او را بازخواست نمیکند. این فرآیند باید اصلاح شود؛ حالا چه در موردی مثل کبری، چه کسی که او را در خیابان میگیرند. این اتفاق روزانه برای صدها نفر در خیابانها میافتد.»
پس ازاقدام ماموران پولیس ایران به اخراج کبری غلامی، روزنامههای ایران، از اینگونه رفتارها با مهاجران و سیاستهای دولت آن کشور در قبال مهاجران افغانستانی انتقاد کردند و خواستار اصلاح رویکرد دولت در قبال مهاجران افغانستانی شدند.
