شفقنا افغانستان – طالبان از زمان تسلط دوباره بر افغانستان در تلاش کنترل بازار ارز و معاملات پولی افغانستان بوده است؛ تلاشی که در این اواخر شدت بیشتر یافته است و با خشونت و بگیروبند اجرایی شده است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، طالبان در تازهترین اقدامات فشارها بر شرکتهای خدمات پولی و صرافان در هرات در غرب افغانستان را افزایش دادهاند.
نیروهای پولیس طالبان روز دوشنبه این هفته برای چندمین بار به «مارکت خراسان»، یکی از بازارهای اصلی ارز هرات هجوم بردند و دستکم ۷۰ صراف را به صورت مؤقت بازداشت کردند.
افراد بازداشت شده از جمله کسانی بودند که پیش از آن صرافیهای شان از سوی طالبان مسدود شده بود به ناچار به دستفروشی ارز در جاده مقابل «مارکت خراسان» روی آورده بودند.
طالبان حدود یک و نیم ماه پیش هیأتی از کابل بررسی صرافی ها و شرکتهای خدمات پولی به هرات اعزام کردند تا جواز فعالیت فروشندگان ارز در این ولایت را بررسی کنند.
این هیأت حدود ۵۰۰ صرافی را به دلیل اینکه از طالبان جواز نگرفته بودند و هنوز با جواز حکومت پیشین افغانستان فعالیت میکردند، مسدود کرد و این صرافیها هنوز مسدود است.
تنها هرات نیست، طالبان در کابل پایتخت و سایر شهرهای افغانستان نیز بارها به بازارهای ارز هجوم بردهاند و شماری از صرافی ها را مسدود کردهاند.
اما چرا صرافی ها و شرکتهای خدمات پولی مطابق خواست طالبان جواز نمیگیرند تا بدون دردسر به فعالیت خود ادامه دهند؟ چه عواملی باعث شده است که آنها نتوانند جواز جدید اخذ کنند؟
«شرایط سنگین اخذ جواز»
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان حدود دو ماه پیش «قانون بخش صرافان و خدمات پولی» را توشیح کرد و این قانون پس از آن حالت اجرایی گرفت.
در این قانون بر خلاف قانون حکومت پیشین که زمینهی فعالیت صرافان و شرکتهای خدمات پولی را تسهیل کرده بود، شرایط سنگینی برای اخذ جواز صرافی وضع شده است.
طالبان تمام جوازهای فعالیت شرکتهای خدمات پولی و صرافیها از حکومت پیشین را باطل اعلام کردهاند و آنان را مؤظف کردهاند که مطابق قانون جدید این گروه جواز اخذ کنند.
در قانون جدید طالبان آمده است که یک «شرکت خدمات پولی و صرافی» در شهرهای افغانستان از جمله کابل، هرات، مزارشریف و قندهار مکلف است برای اخذ جواز شش میلیون افغانی ضمانت پرداخت کند و بیش از پنج میلیون افغانی دیگر موجودی در حساب بانکی خود داشته باشند.
در قانون جدید طالبان همچنین صرافی ها مکلف شدهاند که هر سه سال یکبار جواز خود را تجدید کنند و برای نمایندگیهای دوم خود نیز جواز جداگانه بگیرند.
بر اساس این قانون، صرافیها همچنین مکلف شدهاند که به بانک مرکزی این گروه، هر زمان که این بانک درخواست کند، گزارش معاملات خود را ارائه کنند و همچنین باید گزارش کاهش و یا افزایش سرمایه خود را به این بانک ارائه کنند.
بسیاری از صرافان افغانستان میگویند که چنین پولی ندارند تا بتوانند مطابق شرایط وضع شده در قانون طالبان جواز اخذ کنند.
پس از اجرایی شدن این قانون، بیش از دو هزار نفر که در بازارهای ارز افغانستان مشغول کار بودهاند، بیکار شدهاند و بسیاری از آنان میگویند که نمیدانند برای امرار معاش چه مسیری را انتخاب کنند که با محدودیت طالبان مواجه نشوند.
«کنترل وروود و خروج ارز از افغانستان»
صرافان میگویند که یکی از عوامل افزایش فشارها بر آنان، تلاش طالبان برای کنترل ورود و خروج ارز به افغانستان است.
شماری از صرافان به خبرنگار شفقنا گفتهاند که طالبان در تلاش هستند تا منابع دسترسی مخالفان خود به پول نقد را شناسایی و مسدود کنند و به همین دلیل قیودات شدیدی بر فعالیت صرافان وضع کردهاند و از دستفروشی ارز ممانعت میکنند.
یک صراف به خبرنگار شفقنا گفت که طالبان تلاش میکنند که به فهرست تمام «حوالهها» و معاملات پولی صرافیها و شرکتهای خدمات پولی دسترسی پیدا کنند تا از این طریق بتوانند منابع ارسال و اخذ پول را شناسایی و پیگیری کنند.
منابع میگویند که طالبان در تلاش هستند تا منابع دریافت پول مخالفان مسلح خود از جمله اعضای جبهههای مقاومت ملی و آزادی افغانستان، زنان معترض، خبرنگاران آزاد و فعالان سیاسی را شناسایی و مسدود کنند تا به این صورت زمینهی فعالیت آنان را بیشتر محدود کنند.
صرافان میگویند که دومین عامل افزایش فشار از سوی طالبان بر آنان، تلاش این گروه برای تأمین بخش از هزینههای شان از طریق اخذ پول جواز از هزاران صرافی و شرکت خدمات پولی است.
آنان میگویند که اخذ جواز جدید از سوی صرافان از بانک مرکزی طالبان و تمدید آن در هر سه سال، میتواند سالانه میلیاردها افغانی به خزانه طالبان واریز کند و بخش بزرگی از هزینههای حکومت داری این گروه را تأمین کند.
علاوه براین، شماری از صرافان نیز به این باور هستند که طالبان با کنترل بر بازار ارز افغانستان، میخواهند درآمدهای سیاه ناشی از قاچاق مواد مخدر، آثار باستانی و محصولات معادن را سفید کنند و در پولشویی دست باز داشته باشند.
