شفقنا افغانستان – افغانستان سالهاست که با کاهش منابع آبی و خشکشدن آبهای زیرزمینی مواجه است؛ اما هنوز اقدامی برای مقابله با این بحران و پیامدهای آن انجام شده است.
به گزارش شفقنا افغانستان، بر اساس گزارشهای وزارت انرژی و آب افغانستان در سالهای اخیر آبهای زیرزمین در شهر کابل، پایتخت این کشور بیش از ۲۰ متر پایین رفته است.
در ولایتها و روستاهای افغانستان نیز کاهش چشمگیر آبهای زیرزمینی مشهود بوده است و مردم نه تنها با مشکل کمبود آب برای کشاورزی بلکه با کمبود آب آشامیدنی نیز مواجه بودهاند.
شماری از ساکنان روستاهای افغانستان به خبرنگار شفقنا گفتهاند که چاههایی را به منظور استفاده برای کشاورزی حفر کرده بودند، در سالهای اخیر، خشک شده و آنها هر سال مجبور شدهاند که چندمتر بیشتر حفر کنند تا به آب برسند.
اما گزارش سازمان ملل متحد نشان میدهد که خشکشدن متداوم آبهای زیرزمینی در افغانستان، به ویژه در کابل، در حال تبدیل شدن به یک بحران جدی است و آینده زندگی در این کشور را تهدید میکند.
دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) و صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در روزهای اخیر هشدار دادند که اگر اقدامی نشود، آبهای زیرزمین در کابل تا سال ۲۰۳۰ میلادی کاملاً خشک خواهد شد؛ هشداری که در صورت عدم توجه، زندگی در پایتخت افغانستان را ناممکن خواهد کرد.
«عوامل خشکشدن آبهای زیرزمینی چیست؟»
خشکشدن آبهای زیرزمینی در کابل و سایر شهرها و ولایتهای افغانستان عوامل گوناگونی دارد که بخشی از آن وابسته به تغییرات اقلیمی است و بخشی دیگر ناشی از نبود مدیریت زندگی شهری و شهرنشینی.
افغانستان سه سال متوالی با خشکسالی شدید ناشی از تغییرات اقلیمی مواجه بود. خشکسالی و نباریدن باران و برف، باعث شد که منابع آبی و آبهای زیرزمینی کاهش یابد و بحران آب را در این کشور تشدید کند.
سازمان ملل متحد یکی دیگر از عوامل خشکشدن آبهای زیرزمینی کابل را «شهرنشینی سریع» دانسته است.
هرچند هنوز اکثر جمعیت افغانستان در روستاها و مناطق روستایی زندگی میکنند، اما در دو دههی اخیر مهاجرت مردم از روستاها به شهرها، بهویژه کابل، افزایش چشمگیر یافت.
با این حال، دولت افغانستان نتوانست موجهای گسترده مهاجرت از روستا به شهر را مدیریت کند و همزمان با افزایش تقاضا برای شهرنشینی، شهرها و خدمات شهری را توسعه دهد.
این ناتوانی مدیریتی باعث شد که جمعیتهای میلیونی در حاشیههای شهرها ساکن شوند و خارج از ماسترپلان شهری و بدون درنظرداشت معیارهای لازم، اقدام به ساخت خانه و سرپناه کنند و برای دسترسی به آب، اقدام به حفر چاه کنند.
حفر بیرویه چاههای آب هم برای تهیه آب آشامیدنی و هم برای زراعت در حاشیهها و ساحات غیرپلانی شهرها، به تدریج در طول دو دههی اخیر باعث کاهش آبهای زیرزمینی کابل و سایر شهرهای افغانستان شد و بحران کمآبی را تشدید کرد.
در سالهای اخیر عمق این چاهها بیشتر و بیشتر شده است و در برخی مناطق به بیش از ۳۰۰ متر رسیده است و در نتیجه آبهای زیرزمینی بیشتر کاهش یافته است و ممکن است تا چند سال آینده، دسترسی به آن دیگر ممکن نباشد.
«پیامدها چیست؟»
خشکشدن آبهای زیرزمینی و کمبود آب پیامدهای گسترده بر زندگی مردم افغانستان داشته است و یک تهدید جدی برای آینده زندگی در شهرهای این کشور به شمار میرود.
از پیامدهای عمدهی کمبود، افزایش میزانگرسنگی و کاهش دسترسی شهروندان افغانستان به غذا بوده است.
زندگی اکثر خانوادهها در افغانستان وابسته به کشاورزی و محصولات آن است، اما کمبود به کشاورزی در این کشور ضربه شدید وارد کرده، میزان برداشت محصولات را به صورت چشمگیر و غیرقابل مقایسه کاهش داده است و در نتیجه دسترسی به غذا برای شهروندان دشوارتر شده و میزان گرسنگی افزایش یافته است.
کمبود آب بر سلامت شهروندان افغانستان نیز تأثیر گذاشته است و باعث شیوع بیماری زیادی شده است.
بر اساس گزارش سازمان ملل متحد، بحران کمبود آب باعث شده است که میزان ابتلا به بیماریهای مثل وبا، اسهال حاد و اسهال خونی افزایش یابد؛ زیرا دسترسی مردم به آب آشامیدنی پاک کاهش یافته است.
سازمان ملل متحد گفته است که این بیماریها زنان. کودکان را بیشتر تحت تأثیر قرار داده و فشار بر زنان را که مسئول تهیهی آب آشامیدنی در اکثر خانوادهها است، افزایش داده است.
با این وجود، حکومت پیشین و طالبان تا اکنون برای مقابله با این بحران جدی که سرنوشت شهروند افغانستان را بیشتر از هر پدیدهی دیگر تهدید میکند، انجام نداده است.
بحران کمبود آب همانگونه که آینده جهان را تهدید میکند، آب افغانستان و شهروندان این کشور را نیز تهدید میکند، با این تفاوت این بحران اکنون در افغانستان وارد یک مرحلهی جدی شده است و در صورت عدم اتخاذ اقدامات مناسب، پیامدهای ویرانگر آن بسیار سریع مشاهده خواهد شد.
