شفقنا افغانستان – هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، پس از تسلط دوباره این گروه بر افغانستان با صدور حکمی، کشت، تولید، قاچاق و استفاده مواد مخدر را ممنوع کرد؛ اما اکنون که بیش سال از بازگشت این گروه به قدرت میگذرد، کشت خشخاش دوباره افزایش یافته و بازار مواد مخدر افغانستان همچنان پر رونق است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد به تازگی در گزارشی گفته است که کشت خشخاش در سال ۲۰۲۴ در افغانستان نسبت به سال ۲۰۲۳ میلادی، ۱۹ درصد افزایش یافته است.
بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۳ میلادی، ده هزار و ۸۰۰ هکتار زمین در افغانستان خشخاش کشت شده بود، اما در سال ۲۰۲۴ میلادی، زمین تحت کشت خشخاش به ۱۲ هزار و ۸۰۰ هکتار رسید.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد گفته است که کشت خشخاش با وجود افزایش در سال ۲۰۲۴، نسبت به سال ۲۰۲۲ همچنان در سطح پایینی قرار دارد.
بر اساس این گزارش در سال ۲۰۲۲ میلادی ۲۳۲ هکتار زمین در افغانستان خشخاش کشت شده بود که در سال ۲۰۲۳ میلادی ۹۵ درصد کاهش یافت.
طالبان گزارش سازمان ملل متحد از افزایش دوباره کشت خشخاش در افغانستان را رد کردهاند و «دور از حقیقت» دانستهاند.
عبدالمتین قانع، سخنگوی وزارت داخلهی طالبان گفته است که ممکن است این گزارش پیش از مبارزه این گروه برای محو کشت خشخاش در بهار امسال تهیه شده باشد که با این وجود نیز «بیاساس» است.
طالبان ادعا میکنند که کشت خشخاش را در افغانستان به «صفر» رساندهاند، اما گزارشهای میدانی و سازمان ملل متحد خلاف این ادعا را ثابت کرده است.
«چرا کشت خشخاش در افغانستان دوباره رونق گرفته است؟»
گزارش جدید سازمان ملل متحد نشان میدهد که کشاورزان در افغانستان باردیگر به کشت خشخاش روی آوردهاند و احتمالا در سالهای آینده شاهد افزایش بیشتر مزارع خشخاش باشیم.
اما یکی از نکات مهم این گزارش، تغییر جغرافیایی کشت خشخاش از جنوب به شمال شرق افغانستان است.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد گفته است که ۵۹ درصد از مزارع خشخاش افغانستان در شمال شرق این کشور قرار دارند و کشت خشخاش در این منطقه نسبت به سال ۲۰۲۳ میلادی، افزایش سرسامآور ۳۸۱ درصدی داشته است.
این افزایش در حالی صورت گرفته است که پیش از این دفتر نظارت بر تحریمهای سازمان ملل متحد از حضور گروههای مختلف تروریستی، به ویژه القاعده و تیتیپی در شماری از ولایتهای شمال کشور خبر داده بود.
با نگاهی به این دو گزارش، میتوان ارتباط معناداری میان حضور گروههای تروریستی و افزایش کشت خشخاش در افغانستان پیدا کرد.
پیش از این هلمند در جنوب افغانستان که تحت کنترل طالبان بود، مرکز اصلی کشت خشخاش بود، اما اکنون ولایتهای شمال شرق افغانستان تحت کنترل القاعده و گروههای همپیمانش، به مرکز اصلی کشت خشخاش افغانستان تبدیل شدهاند.
دومین دلیل افزایش میزان کشت خشخاش در افغانستان نبود کشت بدیل برای کشاورزان است.
اقتصاد بسیاری از خانوادهها در مناطق جنوب افغانستان وابسته به تجارت سیاه مواد مخدر و کشت خشخاش بود، اما طالبان پس از ممنوعیت کشت خشخاش، جایگزین مناسب برای آنان معرفی نکردند.
بهنظر میرسد که بنابر نبود کشت بدیل و عدم حمایت لازم از کشاورزان کوچک متأثر از ممنوعیت مواد مخدر، آنان در حال نافرمانی از طالبان هستند و باردیگر به کشت خشخاش روی آوردهاند.
«افزایش بها و رونق مواد مخدر صنعتی»
در گزارش سازمان ملل متحد آمده است که با همزمان با افزایش دوباره کشت خشخاش در افغانستان، قیمت تریاک خشک نیز افزایش یافته است.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد گفته است که قیمت هر کیلوگرام تریاک خشک در نیمهی اول سال ۲۰۲۴ میلادی، ۷۳۰ دالر آمریکایی بود.
این آمار نشان میدهد که پس از ممنوعیت مواد مخدر از سوی طالبان، قیمت تریاک در هر کیلوگرام بیش از ۱۰۰ دالر افزایش یافته است.
دفتر مبارزه با مواد مخدر سازمان ملل متحد گفته است که مواد مخدر صنعتی افغانستان از جمله، مت آمفتامین همچنان بهصورت گسترده به بازارهای کشورهای همسایه، منطقه و جهان قاچاق میشود و بازار آن پر رونق است.
کشورهای همسایه افغانستان نیز بارها از افزایش تولید مواد مخدر صنعتی در افغانستان و تأثیرات بر امنیت و ثبات مناطق مرزی ابراز نگرانی کردهاند.
سازمان ملل متحد سال پیش نیز گفته بود که تولید مت آمفتامین در افغانستان رونق گرفته است و حتا به بازارهای اروپایی رسیده است.
بهنظر میرسد که طالبان با وجود اینکه به صورت گسترده ادعا میکنند که با مواد مخدر در افغانستان مبارزه میکنند، به شیوههای مختلف از تجارت سیاه مواد مخدر در این کشور سود میبرند.
بازار مواد مخدر صنعتی و تریاک خشک افغانستان که این روزها پر رونق و سودآور است، در کنترل افراد طالبان است و بخشی از منبع مالی مهم تجهیز و درآمد این گروه به شمار میرود.
