شفقناافغانستان- محققان از دانشگاه کلرادو بولدر مکانیسم جدیدی را برای داروهای تجربی که هدف آنها آنزیم CDK7 است، کشف کردهاند. این آنزیم بهعنوان تنظیمکننده اصلی و مرموز چرخه سلولی شناخته میشود و نقش مهمی در تکثیر سلولی ایفا میکند.
به گزارش شفقنا؛ وبگاه آرتی عربی نوشت: «مطالعهای که اخیراً در مجله Science Advances منتشر شد، دیدگاههای بیسابقهای را در خصوص نحوه عملکرد داروهای مهارکننده CDK7 ارائه میدهد و نشان میدهد که این داروها قادرند مسیرهای تکثیر سلولهای سرطانی را در مدت زمان کوتاهی (فقط چند دقیقه) متوقف کنند».
آنزیم CDK7 بهعنوان «نگهبان دروازه» برای تکثیر سلولی عمل میکند و از طریق یک مکانیسم دوگانه، ابتدا آنزیمهای دیگری همچون CDK1، CDK2، CDK4 و CDK6 را فعال میکند که باعث تحریک تقسیم سلولی میشوند و سپس بیان ژنی را از طریق کنترل عوامل رونویسی تنظیم میکند.
محققان متوجه شدند که داروهای مهارکننده CDK7 توانستهاند تنها در 30 دقیقه، گروهی از عوامل رونویسی مسئول تکثیر سلولی را مختل کنند. این تأثیر سریع و جامع در 79 سری سلولی که نمایانگر 27 نوع بافت مختلف بودند مشاهده شد، که نشاندهنده وجود یک مکانیسم جهانی برای تنظیم تکثیر سلولی است.
در این کشف مهم، نقش غیرمنتظرهای از پروتئین RB1 (که بهعنوان سرکوبگر تومورها شناخته میشود) نمایان شد. هنگامی که CDK7 مهار میشود، پروتئین RB1 بهعنوان یک «پتو خاموشکننده» عمل میکند و عوامل رونویسی که موجب تکثیر سرطانی میشوند را سرکوب میکند. این کشف افقهای جدیدی را برای هدف قرار دادن پروتئین RB1 میگشاید، که تلاشهای قبلی برای تأثیرگذاری بر آن از طریق داروها موفقیتآمیز نبودهاند.
با وجود این نتایج امیدوارکننده، داروهای فعلی مهارکننده CDK7 با چالشهای بزرگی مواجه هستند. این داروها باعث بروز عوارض جانبی شدید میشوند و در آزمایشات بالینی نتواستهاند تومورها را بهطور کامل از بین ببرند. اما تیم تحقیقاتی امیدوار است که نسل جدیدی از درمانها را توسعه دهد که بتوانند عملکردهای بیماریزای آنزیم را مهار کرده و در عین حال عملکردهای طبیعی آن را در سلولهای سالم حفظ کنند.
پرفسور دیلان تاتجز، رئیس تیم تحقیقاتی، توضیح داد که در آینده انتقال از روش قدیمی مبتنی بر «اختلال کامل» تمامی عملکردهای آنزیم، به روشی دقیقتر که فقط مسیرهای بیماریزای مسئول تکثیر سرطانی را هدف قرار دهد، امکانپذیر است. این رویکرد دقیق مشابه انتقال از استفاده از چکش سنگین به تیغ جراح دقیق است، زیرا به این ترتیب میتوان سلولهای سرطانی را با قدرت بیشتری هدف قرار داد در حالی که سلولهای سالم حفظ میشوند.
او گفت: «به جای استفاده از چکش سنگین برای اختلال در تمامی عملکردهای CDK7، اکنون میتوانیم به سمت هدف قرار دادن شاخه خاصی از فعالیت آن که مهمترین بخش برای تکثیر توموری است، حرکت کنیم». این رویکرد دقیق میتواند راه را برای درمانهای مؤثرتر و کمسمتری هموار کند، بهویژه برای سرطانهای تهاجمی مانند سرطان پستان سهگانه منفی که درمان آن با روشهای سنتی دشوار است.
این مطالعه یک جهش اساسی در درک زیستشناسی پایهای تکثیر سلولی بهشمار میآید، در حالی که در عین حال بنیانگذار عصری جدید از درمانهای هوشمند سرطان است. با این حال، محققان هشدار میدهند که هنوز راه طولانی برای تبدیل این کشفیات به درمانهای در دسترس برای بیماران وجود دارد و این امر نیاز به مطالعات و آزمایشات بالینی دقیقتری دارد.
