شفقناافغانستان- تحقیقات نشان میدهد که اگرچه آهن ذخیره شده اضافی ممکن است از طریق استرس اکسیداتیو پیری را تسریع کند، اما اشباع بالاتر آهن خون و ترانسفرین با پیری اپیژنتیکی کندتر مرتبط است.
به گزارش شفقنا از مدیکال نیوز، یک مطالعه اخیر که در مجله Nutrients منتشر شده است، نقش سطح آهن خون را در اندازهگیریهای مبتنی بر متیلاسیون DNA از پیری بیولوژیکی بررسی میکند.
فیزیولوژی آهن
آهن یک عنصر ضروری است که نقش مهمی در فرآیندهای مختلف سلولی از جمله فعالیت آنزیمی، ترمیم DNA و انتقال اکسیژن ایفا میکند.
برای تعیین وضعیت آهن یک فرد، پزشکان میتوانند سطح اشباع فریتین، آهن یا ترانسفرین را در سرم اندازهگیری کنند. در حالی که فریتین سرم نشاندهنده سطح ذخایر آهن است، آهن سرم اطلاعاتی در مورد میزان آهن در گردش متصل به ترانسفرین ارائه میدهد. اشباع ترانسفرین درصد آهنی را که به ترانسفرین متصل است، توصیف میکند.
سطح بالای آهن میتواند با تولید گونههای فعال اکسیژن (ROS) که باعث آسیب به سلولها و DNA میشوند، استرس اکسیداتیو را افزایش دهد. به عنوان مثال، هموکروماتوز یک بیماری ژنتیکی است که منجر به اضافه بار آهن میشود و خطر ابتلا به بیماری کبد، بیماری قلبی و دیابت را در افراد مبتلا افزایش میدهد.
نقش آهن در پیری
طول تلومر لکوسیت با افزایش سن به طور یکنواخت کاهش مییابد و در نتیجه، پرکاربردترین معیار برای تعیین پیری بیولوژیکی است. شواهد موجود نشان میدهد که بین طول تلومر لکوسیت و سطح فریتین همبستگی وجود دارد؛ با این حال، مکانیسمهای دخیل در این ارتباط هنوز مشخص نیست.
اشباع ترانسفرین سرم نیز با پیری مرتبط دانسته شده است. با این حال، در یکی از دو مطالعهای که این ارتباط را بررسی میکرد، نتایج با گنجاندن شرکتکنندگانی با سطح آهن بالا یا هموکروماتوز، منحرف شد.
ساعتهای اپیژنتیکی که بر اساس پروفایلهای متیلاسیون DNA هستند، برای تعیین سرعت پیری بیولوژیکی نیز استفاده میشوند. تا به امروز، مطالعات کمی رابطه بین ساعتهای اپیژنتیکی و سطح آهن اضافی را بررسی کردهاند.
مطالعه حاضر شامل ۱۲۶۰ زن با میانگین سنی ۵۶ سال و شاخص توده بدنی (BMI) متوسط ۲۶ کیلوگرم بر متر مربع بود.
سطح فریتین سرم، آهن و اشباع ترانسفرین اندازهگیری و ارتباط آنها با GrimAgeAccel، PhenoAgeAccel و DunedinPACE که همگی معیارهای پیری بیولوژیکی بر اساس متیلاسیون DNA هستند، تجزیه و تحلیل شد. تجزیه و تحلیلهای خام و تعدیلشده از هرگونه ارتباط مشاهدهشده انجام شد.
یافتههای مطالعه
سطح آهن سرم به شدت با اشباع ترانسفرین مرتبط بود؛ با این حال، هیچ یک از این اندازهگیریهای آهن به شدت با سطح فریتین مرتبط نبودند. پس از تعدیل عواملی مانند یائسگی، وضعیت اجتماعی-اقتصادی، سیگار کشیدن و الکل، ورزش و رژیم غذایی، پیری بیولوژیکی کندتر با افزایش سطح آهن سرم و اشباع ترانسفرین بالاتر همراه بود.
آهن سرم به ترتیب با کاهش 0.02، 0.04 و 0.05 در GrimAgeAccel، PhenoAgeAccel و DunedinPACE همراه بود. افزایش سطح فریتین سرم با DunedinPACE مرتبط بود.
اشباع ترانسفرین نیز با کاهش در تمام معیارهای پیری مرتبط بود. PhenoAgeAccel و GrimAgeAccel با سطح آهن سرم و ترانسفرین مرتبط بودند که دومی ارتباط قویتری را نشان داد.
پس از تعدیل عوامل مخدوشکننده احتمالی، همه تخمینها نشان دادند که اشباع ترانسفرین، همانطور که توسط متیلاسیون DNA تخمین زده شده است، ارتباط قوی با سن بیولوژیکی ندارد. به عنوان مثال، اشباع ترانسفرین ۴۵٪ یا بیشتر، جهت مثبت ارتباط را تغییر نداد. با این حال، این ارتباط در هیچ یک از پارامترهای پیری از ۰.۰۳ انحراف معیار تجاوز نکرد.
بنابراین، سمیت آهن در سطوح بالا در مقایسه بالاترین و پایینترین چارک در ساعتهای اپیژنتیک منعکس نشد. این ممکن است به دلیل کاهش انتقال آهن از طریق ترانسفرین باشد که در طول پیری بیولوژیکی تسریعشده رخ میدهد.
نتیجهگیری
پیری بیولوژیکی سریعتر با افزایش سطح فریتین مرتبط بود. این مشاهده نشان میدهد که سطح بالای آهن باعث ایجاد استرس اکسیداتیو میشود و در نتیجه پیری بیولوژیکی را تسریع میکند.
ارتباط مثبت با فریتین با نقش پیشنهادی استرس اکسیداتیو در پیری تسریعشده مرتبط با قرار گرفتن در معرض آهن بالا سازگار است.
با این حال، مطالعه حاضر همچنین ارتباط منفی بین پیری و آهن سرم و اشباع ترانسفرین را گزارش کرد. از آنجایی که طول تلومر ارتباط قوی با نشانگرهای اپیژنتیک مبتنی بر متیلاسیون پیری ندارد، استرس اکسیداتیو ناشی از آهن اضافی ممکن است نشاندهنده کاهش طول تلومر باشد، نه تغییرات اپیژنتیکی زمینهساز پیری بیولوژیکی.
التهاب مزمن باعث کمخونی میشود، که ممکن است سطح بالای فریتین اما سطح پایین آهن و ترانسفرین سرم مشاهده شده در بیماریهای مزمن را نیز توضیح دهد. در این موارد، پیری بیولوژیکی علت کمخونی التهابی است که در ایجاد بیماریهای مزمن نقش دارد، نه نتیجه آن.
منبع: نیوز مدیکال
