شفقنا افغانستان – عابدین زارع، نویسنده کتاب «چنارها مرا به خاطر میسپارند»، در گفتوگو با شفقنا تأکید میکند که زیارت اگرچه باید ساده باشد، اما میتواند ژرفترین تأثیرات معنوی را بر جان انسانها بگذارد. او معتقد است فرهنگ زیارت با بهرهگیری از هنر و ابزارهای نوین مانند فیلم، موسیقی و پادکست، میتواند به شکلی مؤثر به نسل جدید منتقل شود.
نویسنده کتاب «چنارها مرا به خاطر میسپارند»، با اشاره به جایگاه زیارت در فرهنگ شیعه میگوید: زیارت بهعنوان باوری جمعی، بهویژه در میان شیعیان، نقش آرامشبخشی دارد. هنگامی که انسان با بنبستهای زندگی روبرو میشود، زیارت میتواند پلی برای ارتباط با خداوند از طریق اولیاء الهی باشد.
زارع معتقد است: زیارت نه تنها تسکینی برای روح است، بلکه حلقهای گمشده در زندگی بسیاری از ماست که میتواند انرژی مثبت و امید را به زندگی بازگرداند. او بر سادگی زیارت تأکید میکند و آن را عاملی مهم برای ارتباط عمیقتر با مفاهیم دینی میداند: «زیارت ساده و بیتکلف، صمیمیت بیشتری با دلهای شیعی برقرار میکند.»
او درباره ظرفیت هنر برای انتقال این فرهنگ میافزاید: «هنر، از سینما و تئاتر تا موسیقی و مجسمهسازی، میتواند حامل ارزشها و باورهای زیارتی باشد. وقتی هنرمند با مردم همراه شود، روایتها و تجربههای زیارتی آنها را به زبان تصویر و صدا منتقل میکند.»
زارع همچنین به کارکرد جمعی زیارت اشاره میکند و آن را عاملی مؤثر در تربیت اخلاقی، تحکیم خانواده و ایجاد همدلی در جامعه میداند. او توضیح میدهد: «زیارت گروهی به امام رضا (ع)، افراد را در کانون معنویت و مهربانی قرار میدهد و بسیاری از تصمیمات مهم زندگی، مانند ازدواج یا تغییر مسیر تربیتی، در چنین فضاهایی شکل میگیرد.»
به باور زارع، برای رسیدن به زیارتی با کیفیت، باید آگاهی دینی را افزایش داد: «زیارت باید با فهم درست از معنویت همراه باشد. وقتی این ارتباط به سطحی عمیقتر برسد، انسان بهجای تمرکز بر شکل ظاهری، بر جوهره عرض ارادت به صاحب حرم توجه میکند.»
او تصریح میکند: «پاکسازی روحی و دانستن معنا و هدف زیارت، کیفیت این تجربه معنوی را چند برابر میکند. اذکار دینی مانند صلوات و استغفار میتواند ما را آماده پذیرش نور معنویت کند.»
زارع همچنین بر نقش حرمهای اهل بیت در تقویت همبستگی اجتماعی و فرهنگی تأکید میکند: «حرم معصومین (ع) نهفقط مکانی برای زیارت، بلکه محل گردهمایی مردم از ملل مختلف است و میتواند فضای اتحاد و همدلی ایجاد کند.»
او خاطرنشان میسازد که زیارت اختصاص به شیعیان ندارد و حتی از دیگر ادیان و ملیتها نیز زائرانی به حرم امام رضا (ع) میآیند. رفتار محترمانه مردم و خادمان ایرانی، عامل جذب بسیاری از این زائران است.
زارع در پایان با اشاره به مهربانی امام رضا (ع) میگوید: «مهربانی ویژگی بارز آن حضرت است و همین صفت میتواند حتی انسانهای بیانصاف را هم به آرامش و انصاف برساند. مهربانی امام، مانند موجی مغناطیسی، بر جان و دل زائران اثر میگذارد و آنها را متحول میسازد.»
