شفقناافغانستان – کمیساریای عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان (UNHCR) اعلام کرده است که تنها در ماه آوریل، ۲۸۰ هزار شهروند افغانستان از دو کشور همسایه ایران و پاکستان به این کشور بازگشتهاند. این رقم، نشاندهنده افزایش قابل توجهی در روند بازگشت مهاجران در شرایطی است که زیرساختهای داخلی این کشور با بحرانهای عمیق انسانی و اقتصادی دست و پنجه نرم میکند.
به گزارش شفقناافغانستان؛ طبق گزارشی که شبکه الجزیره به نقل از UNHCR منتشر کرده است، بیشتر بازگشتکنندگان تمامی منابع مالی و داراییهای خود را در کشورهای مقصد از دست دادهاند و اکنون با آیندهای نامشخص و شرایط سخت معیشتی مواجه هستند. ایران و پاکستان که سالها میزبان بیش از ۵.۲۵ میلیون مهاجر افغان بودهاند، در ماههای اخیر با فشارهای اقتصادی داخلی بیشتری روبهرو شدهاند که به احتمال زیاد دلیل اصلی افزایش اخراجهاست.
گزارش همچنین به خطرات جدی امنیتی و حقوقی که بازگشتکنندگان، به ویژه افراد حساس مانند اقلیتهای قومی و مذهبی، فعالان حقوق بشر و روزنامهنگاران با آن مواجهاند، اشاره کرده است. این افراد در معرض تهدیدهای بالقوهای از سوی نیروهای تحت کنترل طالبان قرار دارند.
در همین راستا، کمیساریای عالی سازمان ملل اعلام کرده است که برای ارائه خدمات ضروری شامل سرپناه، کمکهای نقدی، مراقبتهای بهداشتی و تأمین غذایی به این قشر، به ۶۰ میلیون دالر کمک انسانی نیاز دارد. با این حال، واکنشهای جامعه بینالمللی نسبت به این بحران همچنان محدود و ناکافی ارزیابی میشود.
این در حالیست که افزایش روند بازگشت اجباری مهاجران افغان از کشورهای همسایه، نه تنها فشار انسانی و اقتصادی را بر نظام شکننده افغانستان افزایش میدهد، بلکه نشان از تغییر رویکرد کشورهای میزبان در مدیریت پناهندگان دارد. این تحول در شرایطی رخ میدهد که حمایتهای بینالمللی از افغانستان در بهترین حالت پراکنده و ناهمگان است.
عدم وجود برنامههای بلندمدت امنیتی و انسانی برای بازگشتکنندگان، خطر ایجاد بحرانهای بیشتری را در سطح محلی و منطقهای افزایش میدهد و میتواند زمینهساز ناآرامیهای اجتماعی و افزایش فقر شدید در افغانستان شود.
