شفقناافغانستان – شماری از نخبگان فرهنگی، دانشگاهی و مدنی ولایت هرات با انتشار نامهای سرگشاده خطاب به سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، نسبت به شدت یافتن روند اخراج مهاجران افغانستان از ایران، واکنش نشان داده و آن را اقدامی مغایر با اصول انسانی، مذهبی و حقوق بینالملل دانستهاند.
به گزارش شفقناافغانستان؛ این نامه که روز دوشنبه، ۹ سرطان، منتشر شده، ضمن اشاره به ریشههای عمیق مهاجرت افغانها به ایران، تصریح کرده است که پیوندهای تاریخی، فرهنگی و مذهبی میان دو ملت، حضور مهاجران افغان در ایران را از یک «پدیده صرفاً مهاجرتی» فراتر برده و آن را به یک واقعیت تمدنی بدل کرده است.
امضاکنندگان این نامه، با یادآوری نقش ایران به عنوان پناهگاه افغانها در دوران جهاد علیه شوروی و مبارزه با طالبان، از میزبانی گذشته جمهوری اسلامی ایران به عنوان بخشی از سرمایه معنوی منطقه یاد کرده و هشدار دادهاند که اخراجهای اخیر، تهدیدی مستقیم علیه این سرمایه خواهد بود.
در این نامه آمده است: «پذیرفتن چهرههای شناختهشده افغانستان و اسکان محترمانهشان، ذهنیت دهه ۹۰ را در ذهنیت جمعی زنده ساخت. این تصور و فهم را کارکرد جمهوری اسلامی ایران ایجاد کرد و گسترده ساخت.»
نویسندگان با تأکید بر اشتراکات تمدنی دو کشور، هشدار دادهاند که ادامه روند خشونتبار اخراجها میتواند بستر مناسبی برای گسترش افراطگرایی در منطقه فراهم سازد و سرمایه اجتماعی ایران در میان مهاجران افغان را تضعیف کند.
در پایان، نخبگان فرهنگی هرات خواستار توقف فوری اخراجهای خشن، بازنگری در سیاستهای مهاجرتی ایران و تقویت مناسبات فرهنگی و تمدنی میان دو ملت شدهاند.
این واکنش در حالی صورت گرفته است که جمهوری اسلامی ایران در روزهای اخیر روند بازگرداندن مهاجران افغان را شدت بخشیده و گزارشها از برخوردهای بعضاً تند با مهاجران در مرزها حکایت دارد.
این در حالیست که روند فزاینده اخراج مهاجران افغان از ایران، اگر بدون ملاحظات تمدنی و راهبردی دنبال شود، نهتنها یک بحران انسانی رقم خواهد زد، بلکه سرمایه نرم و تاریخی ایران در افغانستان را نیز دچار فرسایش جدی میسازد. در شرایطی که طالبان با تمام محدودیتهای ایدئولوژیک خود در تلاش برای قبضه ذهن و هویت افغانهاست، فاصلهگیری ایران از مهاجران نخبه و فرهنگی، عملاً میدان را برای بازیگران رقیب از جمله عربستان، ترکیه و حتی پاکستان باز میگذارد. نگاه امنیتی به مهاجرت، بدون پیوست فرهنگی و دیپلماتیک، تهدیدی برای توازن ژئوپلتیک ایران در شرق خواهد بود.
