شفقنا افغانستان – طالبان در حالی مانع آموزش دختران در مکاتب متوسطه و لیسه میشوند که همزمان، روند گسترش مدارس دینی ویژه دختران را در ۲۳ ولایت کشور بهگونهای هدفمند پیش میبرند؛ مدارسی که بدون نظارت وزارت معارف و بدون نصاب آموزشی واحد فعالیت میکنند و زیر اداره وزارت ارشاد، حج و اوقاف طالبان قرار دارند. ناظران میگویند این روند تلاشی است برای جایگزینسازی آموزش رسمی با تعلیمات مذهبی، مشروعیتبخشی به سیاستهای جنسیتستیزانه طالبان، و تربیت نسلی مطابق با ایدئولوژی این گروه.
به گزارش شفقنا افغانستان؛ روزنامه 8 صبح در گزارشی از مشاهدات میدانی در دو مدرسه دینی دخترانه در کابل، تصویری نگرانکننده از فضای آموزشی و محتوای تدریسی این مراکز ارائه میدهد. دختران در محیطی بهشدت کنترلشده، بدون اجازه پرسش، خنده یا حتی قدم زدن آزاد، دروس دینیای را میآموزند که بسیاری از مفاهیم بنیادین حقوق زنان را نادیده میگیرد.
استفاده از تلفن همراه در این مدارس ممنوع است، ورود با برقع و ماسک الزامی است، و تمام دانشآموزان پیش از ورود بازرسی بدنی میشوند. درون صنفها، دانشآموزان بر فرش مینشینند و کتابهای خود را بر یک میزک آبیرنگ میگذارند. سکوت مطلق، ترس عمیق و فرمانبرداری بیچونوچرا عناصر اصلی فرهنگ حاکم بر این مدارس است.
برخی از دانشآموزان این مدارس که از خانوادههای با وضعیت اقتصادی مناسب آمدهاند، گفتهاند که تنها بهدلیل بسته بودن راههای دیگر، به این مراکز روی آوردهاند. آنها با وجود تایید تغییرات ظاهری و رفتاریشان، همچنان آرزو دارند که روزی دروازههای مکتب و دانشگاه دوباره باز شود.
محتوای درسی مدارس شامل فقه، اصول عقاید، تفسیر و دیگر علوم دینی است، اما تمرکز بسیاری از جلسات بر اطاعت بیچونوچرای زن از مرد است. در یکی از درسها، مدرس مدرسه به دختران آموزش میدهد که اگر مردی تنها با یک جمله دختر خردسالی را به همسری بپذیرد و ولی او هم رضایت دهد، این ازدواج شرعی و غیرقابل فسخ است.
در یکی از موارد، یکی از دختران گفت که پیشتر لباسهای رنگارنگ میپوشیده اما حالا بهدلیل آموزههای مدرسه، برقع و ماسک مشکی میپوشد؛ با اینکه میداند در فقه حنفی پوشاندن صورت الزامی نیست.
دانشآموزان اغلب از بیان نظر درباره آزادی، تصمیمگیری شخصی یا آینده خودداری میکنند. یکی از آنها در پاسخ به اینکه آیا اگر اختیار داشت، باز هم به این مدرسه میآمد، زیر لب گفت: «ما اجازه انتخاب نداریم، پس این سوال بیفایده است.»
مشاهدات نشان میدهد که در این مدارس نه تنها آموزش علمی و آزادانهای وجود ندارد، بلکه فضای موجود بیشتر برای کنترل ذهنی و جسمی دختران طراحی شده است؛ جایی که حتی فکر کردن به آزادی، گناه تلقی میشود.
