شفقنا افغانستان- در هفتههای اخیر، رئیسجمهور آمریکا دونالد ترامپ بار دیگر خواستار بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام شده و هشدار داده «اتفاقات بدی» در صورت عدم تحویل رخ خواهد داد. این اظهارات با واکنش قاطع طالبان مواجه شد و سخنگویان این گروه آن را رد کردند.
به گزارش شفقنا افغانستان؛ همزمان گزارشهای محلی حاکی از تغییر مکرر محل اقامت ملا هبتالله آخوندزاده و لغو دیدارهای هفتگی او با شورای علما است؛ این موضوع نگرانی از احتیاط رهبری طالبان در برابر احتمال تشدید فشارها یا عملیات نظامی را تقویت میکند. درباره ادعای خروج برخی از خانوادههای رهبران طالبان نیز منابع مستقل و معتبر تاکنون مدارک روشنی منتشر نکردهاند.
تهدید صریح ترامپ به طالبان
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در سفر اخیرش به بریتانیا بار دیگر افغانستان را به صدر گفتوگوهای سیاسی بازگرداند. او اعلام کرد که پایگاه نظامی بگرام باید به آمریکا بازگردانده شود و در غیر این صورت «اتفاقات بدی» در انتظار طالبان خواهد بود. این پایگاه برای ایالات متحده نماد حضور استراتژیک در قلب آسیا است و تهدید ترامپ یادآور سالهایی است که افغانستان محور اصلی سیاست خارجی واشنگتن بود.
واکنش طالبان؛ استناد به توافق دوحه
طالبان بلافاصله به این سخنان واکنش نشان دادند و با اشاره به توافق دوحه تأکید کردند که آمریکا متعهد شده از تهدید و فشار نظامی علیه افغانستان خودداری کند. سخنگویان این گروه ادعا کردند که بازپسگیری بگرام «غیرواقعی» است و واشنگتن باید به توافقات بینالمللی پایبند بماند. با این حال، ادبیات تهاجمی ترامپ موجب نگرانی در میان رهبران طالبان شده است.
تغییر محل اقامت رهبر طالبان
گزارشهای محلی در قندهار نشان میدهد ملا هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان در روزهای اخیر محل اقامت خود را بارها تغییر داده است. او حتی نشست هفتگی خود با شورای علما را لغو کرده است؛ نشانهای از احتیاط و ترس احتمالی در برابر تهدید حملات یا فشارهای خارجی. پیشتر محل حضور او در مناطقی چون مندیگک و عینو مینه شناخته میشد، اما اکنون موقعیتش نامعلوم گزارش شده است.
نگرانی در درون طالبان
رفتار محتاطانه رهبر طالبان بازتابی از نگرانی گستردهتر در میان سران این گروه است. برخی منابع محلی حتی از خروج تعدادی از خانوادههای رهبران طالبان از افغانستان خبر دادهاند؛ هرچند این ادعا هنوز بهطور مستقل تأیید نشده است. چنین تحرکاتی میتواند نشانهای از آمادهسازی طالبان برای سناریوهای احتمالی فشار خارجی یا عملیات نظامی باشد.
آنچه قابل تأیید است
تهدید و اظهارات ترامپ: رسانههای معتبر بینالمللی تأیید کردهاند که ترامپ خواستار بازپسگیری بگرام شده و بهطور مبهم از «عواقب» سخن گفته است.
واکنش رسمی طالبان: سخنگویان طالبان با استناد به توافق دوحه این ادعا را رد کرده و آمریکا را به «نقض تعهدات» متهم کردهاند.
ادعاهای محلی و وضعیت رهبر طالبان
اگرچه گزارشهایی درباره تغییر محل اقامت ملا هبتالله منتشر شده، اما منابع بینالمللی تاکنون این خبر را تأیید نکردهاند. پنهانکاری در مورد رهبران طالبان سابقه دارد، اما تغییرات اخیر میتواند بیانگر نگرانی جدی در سطح رهبری باشد.
خانوادههای رهبران طالبان؛ شایعات و واقعیت
برخی گزارشهای غیررسمی حاکی از خروج خانوادههای رهبران طالبان از افغانستان است. با این حال، شواهد مستقل و قابل استناد در این زمینه وجود ندارد. همین شایعات نیز بهخودیخود بازتابی از هراس و شکنندگی روانی در درون این گروه محسوب میشود.
بگرام؛ پایگاه استراتژیک و نمادین
پایگاه هوایی بگرام سالها مهمترین مرکز حضور نظامی آمریکا و ناتو در افغانستان بود. این پایگاه نه تنها مرکز عملیات هوایی، بلکه کانونی برای نظارت اطلاعاتی بر آسیای مرکزی، چین و ایران محسوب میشد. بازپسگیری احتمالی بگرام از سوی آمریکا، پیامدهایی فراتر از افغانستان دارد و معادلات منطقهای را بهشدت تحت تأثیر قرار خواهد داد.
پیامدهای احتمالی تهدید ترامپ
امنیتی: بازگشت نیروهای آمریکایی به بگرام میتواند زمینهساز درگیری تازه با طالبان شود و بیثباتی امنیتی در افغانستان را تشدید کند.
سیاسی: طالبان در برابر تهدید ترامپ تلاش میکنند با نمایش «اقتدار» داخلی، انسجام خود را حفظ کنند، اما پنهانکاری رهبرشان خلاف این تصویر را نشان میدهد.
ژئوپلیتیک: واشنگتن با اشاره به بگرام، در واقع پیامی به چین، روسیه و حتی ایران میدهد که هنوز تمایل به حضور در معادلات منطقهای دارد.
و در آخر
اظهارات ترامپ بار دیگر افغانستان را به نقطهای حساس از رقابتهای جهانی کشانده است. طالبان در ظاهر واکنش قاطع نشان دادهاند، اما گزارشهای محلی درباره تغییر محل اقامت رهبرشان نشان میدهد که نگرانی واقعی در سطوح بالای این گروه وجود دارد. اگرچه هنوز خروج خانوادههای رهبران طالبان از کشور تأیید نشده، اما حتی شایعات در این زمینه نیز بازتابی از هراس و بیثباتی درونی آنهاست.
