شفقنا افغانستان- صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف) روز یکشنبه ۲۰ میزان هشدار داد که سیستم آموزشی افغانستان درگیر «بحرانی بیسابقه» است که میلیونها کودک بهویژه دختران را از دسترسی به تحصیل محروم کرده است.
به گزارش شفقنا افغانستان؛ بر اساس گزارش جدید این سازمان محدودیتهای سیاسی، کاهش شدید بودجه و تداوم بحرانهای انسانی بخش عمدهای از پیشرفتهای دو دهه گذشته را بیاثر کرده و نابرابریهای جنسیتی را تشدید نموده است.
گزارش یونیسف نشان میدهد که دختران پس از پایه ششم ابتدایی از تحصیل منع شدهاند و بیش از دو میلیون دختر در سراسر کشور از رفتن به مدرسه محروم ماندهاند. کمبود معلمان بهویژه زنان و ضعف گسترده زیرساختها، کیفیت آموزش را بهشدت کاهش داده است: نزدیک به نیمی از مدارس فاقد ساختمان مناسب، ۷۹ درصد بدون برق و بسیاری فاقد دسترسی به آب آشامیدنی و تسهیلات بهداشتی هستند.
در همین حال یونیسف اشاره کرده که در مدارس دولتی، دروس اسلامی تقریباً نیمی از ساعات آموزشی هفتگی را تشکیل میدهند، تغییری که بهگفته سازمان منجر به کاهش زمان اختصاصیافته به دروس پایه شده است. وضعیت یادگیری نیز نگرانکننده است؛ بیش از ۹۰ درصد کودکان ۱۰ ساله قادر به خواندن یک متن ساده نیستند.
این بحران با بازگشت بیش از دو میلیون افغان از ایران و پاکستان از سال ۲۰۲۳ تشدید شده است. یونیسف هشدار داد که بسیاری از این کودکان بازگشتی بهویژه دختران بالای ۱۲ سال به دلیل کمبود ظرفیت و محدودیتهای جنسیتی، امکان ثبتنام در مدارس را ندارند.
این در حالیست که محرومیت سیستماتیک دختران از تحصیل نهتنها نقض آشکار حقوق بشر است بلکه سرمایه انسانی آینده افغانستان را بهطور ساختاری تضعیف میکند و خطر فقر چرخهای، ناپایداری اجتماعی و افزایش افراطگرایی را در بلندمدت افزایش میدهد. بدون فشار مستمر جامعه جهانی و بازطراحی کمکهای بشردوستانه برای حمایت از آموزش فراگیر این بحران بهزودی ابعاد منطقهای پیدا خواهد کرد.
