شفقنا افغانستان – داروهای تقلبی و بیکیفیت به بحرانی مرگبار در افغانستان تبدیل شدهاند؛ بحرانی که جان بیماران مبتلا به بیماریهای ساده و قابل درمان را نیز تهدید میکند و در بسیاری موارد به مرگ میانجامد.
به گزارش شفقنا افغانستان؛ مجید، مرد ۳۰ ساله و پدر شش فرزند، یکی از قربانیان این بحران است. او ماهها با عفونت ریه دستوپنجه نرم کرد و پس از مصرف داروهایی که ظاهراً درمانی بودند، وضعیتش بهشدت وخیم شد. اکنون ۸۰ درصد ریههای او از کار افتاده و با کمک دستگاه تنفس مصنوعی در بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان «سردار محمد داوود خان» کابل بستری است.
پزشکان میگویند وضعیت مجید به مرحلهای رسیده که از آن با عنوان «ریه کثیف» یاد میکنند؛ وضعیتی بسیار خطرناک که معمولاً در اثر عفونتهای شدید و درمانهای نادرست ایجاد میشود. به گفته کادر درمان، علت اصلی وخامت ناگهانی او استفاده از داروهای جعلی و بیاثر بوده است.
کشف داروهای جعلی در بزرگترین بیمارستان نظامی
مقامات بیمارستان سردار محمد داوود خان پس از ماهها بررسی دریافتند که بخش قابل توجهی از داروهای مصرفی بیماران، جعلی یا بیکیفیت بودهاند. دکتر طاهر احرار، رئیس این بیمارستان، میگوید تشخیص داروی اصلی از تقلبی حتی برای پزشکان نیز دشوار است.
آزمایشهای انجامشده نشان داد برخی آنتیبیوتیکها بهدرستی حل نمیشوند، رسوب دارند و تزریق آنها میتواند باعث حساسیت شدید یا حتی مرگ بیمار شود. به گفته پزشکان، این داروها عملاً بهجای درمان، نقش «سم» را ایفا میکنند.
به گفته مسئولان این بیمارستان، پس از دریافت محمولهای از داروهای اهدایی روسیه، وضعیت بسیاری از بیماران بهبود یافت؛ موضوعی که بهطور مستقیم بیکیفیتی داروهای پیشین را تأیید میکند. از آن زمان، این بیمارستان خرید دارو از بازار آزاد را متوقف کرده و داروهای مورد نیاز خود را از کشورهای هند، ترکیه و ایران تأمین میکند.
بازار سیاه دارو؛ تجارتی پرسود و مرگبار
با وجود این هشدارها، خریدوفروش داروهای تقلبی در بازارهای افغانستان همچنان بهطور گسترده ادامه دارد. فروشندگان دارو میگویند نسخههای جعلی از نظر ظاهر، رنگ و بستهبندی بسیار شبیه داروهای اصلیاند، اما قیمت آنها تقریباً نصف است؛ موضوعی که بسیاری از مردم فقیر را به خرید این داروها سوق میدهد.
بر اساس آمار رسمی، ارزش بازار دارو در افغانستان بیش از دو میلیارد دلار در سال است و قاچاق و تولید داروهای جعلی به تجارتی چند میلیوندلاری تبدیل شده است.
قربانیان خاموش
عمران، مردی ۴۰ ساله از ولایت غزنی، همسر باردارش را پس از تزریق دارویی که برای سرماخوردگی تجویز شده بود، از دست داده است. او میگوید تنها چند دقیقه پس از تزریق، همسرش دچار لرزش، ورم شدید و تغییر رنگ بدن شد و جان باخت. اکنون او بهتنهایی از هشت فرزندش نگهداری میکند.
موارد مشابهی در ولایتهای مختلف افغانستان گزارش شده است؛ بیمارانی که بهدلیل مصرف داروهای تقلبی، جان خود را از دست دادهاند.
نظارت ضعیف و قاچاق گسترده
اداره کنترل غذا و دارو در افغانستان وجود داروهای جعلی را تأیید میکند، اما میگوید امکانات و ابزار کافی برای نظارت مؤثر در اختیار ندارد. بسیاری از داروهای تقلبی از پاکستان قاچاق میشوند و در داخل افغانستان نیز کارگاههایی بهطور مخفیانه داروهای جعلی را با نام برندهای معتبر تولید میکنند.
تصاویر بهدستآمده از یورش پلیس به برخی از این کارگاهها، شرایطی آلوده و غیربهداشتی را نشان میدهد؛ جایی که موادی ناشناخته در بطریها ریخته و بهعنوان دارو به بازار عرضه میشوند.
دشمنی پنهان
اگرچه مجید پس از ماهها درمان از بیمارستان مرخص شده و رو به بهبود است، اما پزشکان هشدار میدهند که هزاران بیمار دیگر همچنان در معرض خطر قرار دارند. داروهای تقلبی در افغانستان، دشمنی پنهاناند که هر روز بیصدا جان میگیرند.
