شفقنا افغانستان- شهر کابل این روزها با بحرانی خاموش اما عمیق روبرو است؛ بحرانی که نه از انفجار و درگیری بلکه از کوچهها، جادهها و مسیرهای روزمره زندگی شهروندان سر برآورده است. افزایش چشمگیر سگهای ولگرد در بخشهای مختلف پایتخت بهویژه در مناطق حاشیهای و کمبرخوردار به منبع دائمی ترس، ناامنی و نگرانی برای باشندگان کابل تبدیل شده است. حضور گروهی این سگها در ساعات اولیه صبح و پس از غروب آفتاب، زندگی عادی مردم را مختل کرده و کودکان، زنان و سالمندان را بیش از هر قشر دیگری در معرض خطر قرار داده است. در حالی که شهروندان از حمله، مزاحمت و تهدیدهای بهداشتی سخن میگویند و پزشکان نسبت به شیوع بیماریهای خطرناک هشدار میدهند، طالبان تاکنون نتوانستهاند پاسخ روشنی به این بحران شهری بدهند.
به گزارش شفقنا افغانستان؛ ناهماهنگی در مدیریت، تمرکز محدود اقدامات در مرکز شهر و بیتوجهی آشکار به حاشیهها سبب شده معضل سگهای ولگرد به نمادی از ضعف مدیریت شهری و بیاعتنایی به امنیت و سلامت عمومی در کابل بدل شود؛ وضعیتی که هزینه اصلی آن را مردم عادی میپردازند.
ترس در کوچهها؛ وقتی رفتوآمد عادی به چالش بدل میشود
باشندگان کابل میگویند که گشتوگذار سگهای ولگرد در ساعات اولیه صبح و پس از تاریکی هوا، زندگی عادی آنان را مختل کرده است. بسیاری از خانوادهها از بیم حمله این سگها، برنامه روزانه خود را تغییر دادهاند و در برخی محلهها مردم از خروج غیرضروری از خانه خودداری میکنند. این وضعیت بهویژه برای کودکان، زنان و سالمندان نگرانکننده توصیف میشود.
کودکان، قربانیان خاموش یک بحران نادیدهگرفتهشده
در شماری از محلههای پرجمعیت کابل، خانوادهها میگویند کودکانشان در مسیر رفتن به مکتب یا مسجد بارها با تهدید سگهای ولگرد روبرو شدهاند. ترس از حمله ناگهانی این حیوانات باعث شده برخی کودکان از رفتن به مکتب بازبمانند یا با اضطراب شدید مسیرهای روزانه خود را طی کنند؛ موضوعی که مستقیماً بر سلامت روانی و آموزشی آنان تأثیر گذاشته است.
حاشیههای فراموششده کابل؛ جایی که هیچ نهادی پاسخگو نیست
باشندگان مناطق اطراف و حومه شهر کابل میگویند که در این بخشها، عملاً هیچ برنامهای برای کنترل جمعیت سگهای ولگرد وجود ندارد. به گفته آنان، شاروالی تحت مدیریت طالبان حضوری کمرنگ یا کاملاً غایب دارد و این بیتوجهی باعث افزایش گروههای سگهای ولگرد در کوچهها و زمینهای بایر شده است. شهروندان تأکید میکنند که برخوردهای مقطعی و غیرکارشناسی گذشته، هرگز جایگزین یک راهکار اصولی نشده است.
شرق کابل و مسیرهای تفریحی؛ تهدیدی فراتر از مزاحمت
در بخشهایی از شرق کابل و مسیرهای کوهگردی اطراف شهر، حضور سگهای ولگرد بیمار و زخمی به نگرانی تازهای برای شهروندان تبدیل شده است. برخی باشندگان میگویند این سگها علاوه بر ایجاد مزاحمت با توجه به وضعیت صحی نامناسبشان خطر انتقال بیماریها را افزایش دادهاند و فضای تفریحی و عمومی شهر را ناامن ساختهاند.
مرکز شهر و حاشیهها؛ شکاف آشکار در خدمات شهری
در حالی که برخی باشندگان مرکز شهر کابل از کاهش نسبی سگهای ولگرد و انجام واکسیناسیون در این مناطق سخن میگویند، باشندگان حاشیهها چنین بهبودی را احساس نکردهاند. این تفاوت دیدگاهها به باور شهروندان نشاندهنده توزیع نابرابر خدمات شهری و تمرکز محدود اقدامات طالبان در بخشهای مرکزی شهر است؛ رویکردی که نارضایتی گستردهای را بهدنبال داشته است.
هشدار پزشکان؛ تهدید جدی برای سلامت عمومی
پزشکان هشدار میدهند که افزایش سگهای ولگرد در محلهای رهایشی میتواند پیامدهای خطرناکی برای سلامت عمومی داشته باشد. به گفته متخصصان، انتقال بیماریهایی مانند هاری از طریق گازگرفتگی یکی از جدیترین تهدیدها است؛ بیماریای که میتواند به آسیبهای شدید مغزی، فلج، اختلالات عصبی و حتی مرگ منجر شود. افزون بر آن تماس با سگهای بیمار میتواند باعث انتقال انگلها، عفونتهای شدید و آسیبهای روانی پایدار شود.
راهکارهای نادیدهگرفتهشده؛ از مدیریت علمی تا مسئولیت انسانی
به باور کارشناسان حوزه سلامت، مدیریت معضل سگهای ولگرد نیازمند یک برنامه جامع و پایدار است؛ برنامهای که شامل گردآوری اصولی، واکسیناسیون، درمان و انتقال این حیوانات به مکانهای مشخص خارج از شهر باشد. آنان تأکید میکنند که برخوردهای مقطعی یا خشونتآمیز نهتنها مشکل را حل نمیکند بلکه پیامدهای منفی بیشتری بهدنبال دارد.
وعدهها در برابر واقعیت؛ عملکرد طالبان زیر ذرهبین
با وجود اظهارات مقامهای شاروالی طالبان درباره جمعآوری و واکسیناسیون هزاران سگ ولگرد، واقعیتهای میدانی در بسیاری از محلههای کابل با این ادعاها همخوانی ندارد. باشندگان میگویند که نبود شفافیت، نظارت و پاسخگویی باعث شده این معضل همچنان پابرجا بماند و اعتماد عمومی نسبت به مدیریت شهری بیش از پیش تضعیف شود.
بحران خاموش شهری؛ بیتوجهی که هزینهاش را مردم میپردازند
در شرایطی که شهر کابل با چالشهای متعدد اقتصادی و اجتماعی روبرو است، ناتوانی طالبان در رسیدگی مؤثر به معضل سگهای ولگرد، نمادی دیگر از ضعف مدیریت شهری به شمار میرود. ادامه این وضعیت نهتنها امنیت و سلامت شهروندان را تهدید میکند بلکه میتواند به بحرانی گستردهتر برای زندگی شهری در کابل تبدیل شود.
