شفقنا افغانستان – زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه پیشین آمریکا در امور صلح افغانستان، در تازهترین سفرش به کابل با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان دیدار و گفتوگو کرده است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، وزارت خارجه طالبان با نشر اعلامیهای گفته است که محور این دیدار «راهها، فرصتها و چالشهای توسعه روابط طالبان و آمریکا» بوده است.
به گفتهی این وزارت، امیرخان متقی تأکید کرده است که پس از خروج آمریکا از افغانستان، روابط دو طرف وارد مرحلهای جدیدی شده است.
در اعلامیهی وزارت خارجهی طالبان همچنین آمده که خلیلزاد از «امنیت و پیشرفت» در افغانستان ستایش کرده و ادامه گفتوگوهای دوجانبه را مهم دانسته است. خلیلزاد تا کنون بهگونه رسمی درباره این سفر اظهار نظر نکرده است.
این چهارمین سفر علنی خلیلزاد به کابل پس از بازگشت طالبان به قدرت است. او پیش از این دوبار همراه با آدام بولر، نماینده ویژه آمریکا در امور گروگانها، به کابل آمده بود و درباره آزادی زندانیان آمریکایی گفتوگو کرده بود.
خلیلزاد همچنین در اواخر ماه میزان، همراه با رئیس یک شرکت عربستانی به کابل سفر و با مقامهای طالبان دیدار و گفتوگو کرد.
«خلیلزاد به دنبال چیست؟»
سفرهای پیهم خلیلزاد به کابل، در حالی که او هیچ سمت رسمی در دولت آمریکا ندارد، پرسشهای جدی را درباره اهدتف این رفتوآمدها ایجاد کرده است.
شواهد و اعلامیههای رسمی منتشر شده از سوی طالبان، نشان میدهد که یکی از محورهای اصلی سفرهای او، نقشآفرینی بهعنوان کانال غیررسمی میان واشنگتن و طالبان است.
سفرهای مشترک او با آدام بولر مشخصاً بر پرونده آزادی زندانیان آمریکایی متمرکز بود؛ موضوعی که دولت آمریکا نیز بهصورت محدود آن را تأیید کرده است.
با این حال، دامنهی این سفرها فراتر از پرونده گروگانها به نظر میرسد. دیدار اخیر او با امیرخان متقی و گفتوگو درباره «توسعه روابط طالبان و آمریکا» نشان میدهد که خلیلزاد به دنبال زنده نگهداشتن مسیر تعامل سیاسی با طالبان است؛ تعاملی که پس از خروج آمریکا بهطور رسمی متوقف شده، اما در عمل ادامه دارد.
حضور او همراه با رئیس یک شرکت عربستانی نیز احتمال پیگیری منافع اقتصادی، سرمایهگذاری یا پروژههای منطقهای را مطرح کرده است؛ هرچند جزئیاتی در این باره منتشر نشده است.
برخی تحلیلگران معتقدند خلیلزاد تلاش میکند نقش خود را بهعنوان معمار توافق دوحه حفظ کند و همچنان بازیگری اثرگذار در پرونده افغانستان باقی بماند.
«خلیلزاد و اتهام سنگین لابی برای طالبان»
رفتوآمدهای پیهم خلیلزاد به کابل و شماری از اظهارنظرهای او راجع به وضعیت افغانستان، باعث شده است که او با اتهام لابیگری برای طالبان مواجه شود.
شماری از سیاستمداران پیشین، فعالان مدنی و شهروندان افغانستان میگویند مواضع او در سالهای اخیر عملاً در راستای مشروعیتبخشی به طالبان بوده است.
بهعنوان نمونه، خلیلزاد بارها در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) بر «ضرورت تعامل با طالبان» تأکید کرده و نسبت به سیاست انزوای کامل این گروه هشدار داده است.
منتقدان میگویند در حالی که طالبان محدودیتهای شدید بر زنان، رسانهها و جامعهی مدنی اعمال کردهاند، خلیلزاد بهندرت موضعی صریح و انتقادی درباره این موضوعات گرفته است.
ستایش نقلشده از او درباره «امنیت و پیشرفت» در افغانستان، آنگونه که وزارت خارجه طالبان اعلام کرده، از نگاه منتقدان نمونهای از همان رویکرد نرم است که روایت طالبان را تقویت میکند.
همچنین قابل یاد آوری است که خلیلزاد در جریان مذاکرات دوحه، طالبان را «یک واقعیت سیاسی» خوانده بود به توافق با این گروه تأکید کرده بود.
بسیاری از منتقدان، بازگشت طالبان به قدرت و فروپاشی نظام جمهوری را نتیجه مستقیم همان رویکرد میدانند و خلیلزاد را در برابر پیامدهای آن مسئول میشمارند.
