شفقنا افغانستان – دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد (UNODC) میگوید که نتایج یک نظرسنجی تازه در ولایتهای بدخشان، بلخ و قندوز نشان میدهد که ۸۵ درصد خانوادههایی که پیشتر به کشت خشخاش وابسته بودند، هنوز نتوانستهاند به درآمد جایگزین دست یابند.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، این نهاد دیروز اعلام کرد که با وجود مشکلات اقتصادی گسترده، میزان رعایت دستور طالبان در مورد ممنوعیت کشت خشخاش در این سه ولایت همچنان بالا باقی مانده است.
بر اساس این نظرسنجی، تنها ۱۵ درصد از خانوادهها توانستهاند از طریق کشت و فعالیتهای بدیل، زیانهای مالی ناشی از توقف کشت خشخاش را بهطور کامل جبران کنند.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد میگوید که اگرچه در گزارش سال ۲۰۲۵ از افزایش کشت خشخاش در بدخشان یاد شده، اما ۹۵ درصد کشاورزان در بدخشان و بلخ تأیید کردهاند که کشت خشخاش را متوقف کردهاند.
این یافتهها در حالی منتشر میشود که طالبان در آپریل ۲۰۲۲ کشت، تولید، خرید و فروش و قاچاق مواد مخدر را در سراسر افغانستان ممنوع اعلام کردند؛ تصمیمی که پیامدهای اقتصادی گستردهای برای جوامع روستایی بههمراه داشته است.
«چالشهای اقتصادی کشاورزان»
بر اساس نظرسنجی دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد، غلات بهویژه گندم به محصول جایگزین غالب برای کشاورزان تبدیل شده است و بیش از ۹۰ درصد پاسخدهندگان به آن اشاره کردهاند.
با این حال، گندم در مقایسه با خشخاش از نظر اقتصادی ارزش بسیار پایینتری دارد و نمیتواند نیازهای مالی خانوادههای روستایی را برآورده کند.
طبق دادههای سازمان ملل متحد، در سال ۲۰۲۳ میانگین درآمد هر هکتار زمین زیر کشت گندم تنها ۷۷۰ دالر بوده، در حالی که هر هکتار خشخاش تا ۱۰ هزار دالر درآمد داشته است.
این کاهش شدید درآمد، فشار مالی گستردهای بر خانوادههای کشاورز وارد کرده و توانایی آنها را برای تأمین نیازهای اولیه زندگی بهشدت کاهش داده است.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد هشدار داده است که این وضعیت باعث تشدید استرس مالی، افزایش بدهکاری و کاهش قدرت خرید در جوامع روستایی شده است.
افزون بر این، تغییرات اقلیمی و کمبود آب نیز بهعنوان تهدیدهای تازه معیشتی ظهور کرده و امکان موفقیت کشت بدیل را بیش از پیش محدود ساخته است.
«راه حل چیست؟»
الیور استولپ، نماینده منطقهای دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد، میگوید که کاهش درآمد کشاورزان تنها به سطح خانوار محدود نمیشود، بلکه اقتصاد محلی را تضعیف کرده و آسیبپذیری جوامع را در برابر فقر و ناامنی غذایی افزایش میدهد.
او تأکید کرده است که محصولات جایگزین تاکنون بازده اقتصادی قابل مقایسهای با تریاک نداشتهاند و این امر نیاز فوری به استراتژیهای جامع توسعهی جایگزین را برجسته میسازد.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد خواستار رویکردی هماهنگ، پایدار و بلندمدت برای جایگزینسازی خشخاش در افغانستان شده است.
این نهاد بر ترویج محصولات با ارزش بالا و سازگار با شرایط محلی، از جمله محصولات باغی و صادراتمحور، تأکید کرده است.
همچنین بهبود سیستمهای آبیاری، افزایش دسترسی کشاورزان به منابع مالی، بازارهای فروش و ایجاد فرصتهای شغلی غیرکشاورزی از دیگر محورهای پیشنهادی سازمان ملل است.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد همچنین بر ضرورت هماهنگی قویتر میان مقامات طالبان، مسئولان محلی، جامعه بینالمللی و بخش خصوصی تأکید کرده و گفته است که بدون حمایت گسترده و مبتنی بر جامعه، دستیابی به تغییرات پایدار ممکن نخواهد بود.
