شفقنا افغانستان– در نگاه آموزههای دینی، رسیدن به مقصد تنها با تلاش ممکن است، اما نه هر تلاشی. شتابزدگی و رفتارهای نسنجیده، نهتنها انسان را از نتیجه مطلوب دور میکند، بلکه او را وارد چرخهای از رنجهای بیثمر و تنشهای اجتماعی میسازد؛ جایی که فقدان تدبیر، به ناآرامی در روابط با دیگران نیز میانجامد. امام جواد علیهالسلام در حالیکه سختکوشی را عامل مؤثر برای رسیدن به مقصود میداند، همزمان کارِ بدون علم را موجب فساد معرفی میکند؛ هشداری که نشان میدهد تلاش آگاهانه، بدون مدارا با مردم و فهم شرایط، نهتنها راهگشا نیست، بلکه میتواند زمینهساز نارضایتی و آسیبهای اجتماعی شود.
به گزارش شفقنا در ادامه برخی از احادیث امام جواد علیه السلام را مرور میکنیم:
سخت کوشی
«إِتَّئِدْ تُصِبْ أَوْ تَکِدّ.» :سخت بکوش تا به مقصود دست یابی، و گرنه در رنج فرو مانی.
سازش با مردم
«مَنْ هَجَرَ الْمُدارةَ قارَبَهُ الْمَکْرُوهَ.» :کسی که سازش و مدارا با مردم را رها کند، ناراحتی به او روی می آورد.
نتیجه کارِ بدونِ آگاهی
«مَنْ عَمِلَ عَلی غَیْرِ عِلْم ما یُفْسِدُ أَکْثَرُ مِمّا یُصْلِحُ.» :کسی که کاری را بدون علم و دانش انجام دهد، اِفسادش بیش از اِصلاحش خواهد بود.
چهار عاملِ محرّک
«أَرْبَعُ خِصال تَعَیَّنَ الْمَرْءَ عَلَی الْعَمَلِ: أَلصِّحَّةُ وَ الْغِنی وَ الْعِلْمُ وَ التَّوْفیقُ.» :چهار چیز است که شخص را به کار وا می دارد: سلامت، بی نیازی، دانش و توفیق.
رضایتی که در حکم عمل است
«أَلْعالِمُ بِالظُّلْمِ وَ الْمُعینُ عَلَیْهِ وَ الرّاضی بِهِ، شُرَکاءُ.» :کسی که آگاه به ظلم است و کسی که کمک کننده بر ظلم است و کسی که راضی به ظلم است، هر سه شریک اند.
عوامل جلب محبّت
«ثَلاثُ خِصال تُجْلَبُ بِهَا المَوَدَّةُ: أَلاِْنْصافُ وَ الْمُعاشَرَةُ وَالْمُواساةُ فِی الشِّدَّةِ وَ الاِْنْطِواءُ عَلی قَلْب سَلیم.» :سه چیز است که به وسیله آن دوستی حاصل گردد: انصاف، و معاشرت و همیاری در وقت سختی، و سپری نمودن عمر با قلب پاک.
اسباب رضوان خدا و رضایت آدمی
«ثَلاثٌ یَبْلُغَنَّ بِالْعَبْدِ رِضْوانَ اللّهِ تَعالی: کَثْرَةُ الاِْسْتِغْفارِ، وَلینُ الْجانِبِ، وَ کَثْرَةُ الصَّدَقَةِ وَ ثَلاثٌ مَنْ کُنَّ فیهِ لَمْ یَنْدَمْ: تَرْکُ الْعَجَلَةِ وَ الْمَشْوَرَةِ وَ التَّوَکُلِّ عَلَی اللّهِ عِنْدَ الْعَزْمِ.» :
سه چیز است که رضوان خداوند متعال را به بنده میرساند: ۱ زیادی استغفار، ۲ نرم خو بودن، ۳ و زیادی صدقه. و سه چیز است که هر کس آن را مراعات کند، پشیمان نشود: ۱ ترک نمودن عجله، ۲ مشورت کردن، ۳ و به هنگام تصمیم، توکّل بر خدا نمودن.
سپاسِ نعمت
«نِعْمَةٌ لا تُشْکَرُ کَسَیِّئَة لا تُغْفَرُ.» :نعمتی که برای آن شکرگزاری نشود، مانند گناهی است که آمرزیده نگردد.
