شفقنا افغانستان – طالبان پس از تسلط دوباره بر افغانستان، «عفو عمومی» اعلام کردند و از جمله اعلام کردند که هیچ خطری از جانب این گروه مقامها و نظامیان حکومت پیشین را تهدید نمیکند، اما چهار سال اخیر صدها نظامی و مقام پیشین کشته شدهاند و متهم اصلی طالبان است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، جبهه آزادی افغانستان در یک گزارش تحقیقی اعلام کرده است که طالبان در جریان سال ۲۰۲۵ میلادی، دستکم ۱۲۳ نظامی پیشین افغانستان را به قتل رساندهاند. این جبهه میگوید که آمار یادشده پس از تأیید مستقیم خانوادههای قربانیان گردآوری شده است.
بر اساس این گزارش، در همین بازه زمانی، طالبان ۱۳۱ نظامی پیشین دیگر را بازداشت و تحت شکنجه قرار دادهاند.
جبهه آزادی افغانستان تأکید کرده است که بخشی از این موارد از سوی خود طالبان نیز تأیید شده و بخشی دیگر از طریق گزارشهای رسانهای مستندسازی شده است.
در این گزارش آمده است که قتل نظامیان پیشین در ولایتهای مختلف کشور از جمله کابل، بلخ، پنجشیر، بدخشان، قندهار، هلمند، ننگرهار، هرات، فراه، قندوز، بامیان و بیش از بیست ولایت دیگر رخ داده است؛ امری که نشاندهنده گستردگی جغرافیایی این رویکرد است.
جبهه آزادی افغانستان همچنین مدعی شده است که همزمان با تشدید اخراج نظامیان پیشین از ایران، استخبارات طالبان نیز عملیات شناسایی، بازداشت و قتل آنان را شدت بخشیده است؛ موضوعی که به گفته این جبهه، نظامیان بازگشته را در معرض خطر دوچندان قرار داده است.
«عدم پایبندی طالبان به عفو عمومی»
اعلام عفو عمومی از سوی طالبان در آگست ۲۰۲۱، بهعنوان یکی از مهمترین تعهدات این گروه در برابر مردم افغانستان و جامعه جهانی مطرح شد. طالبان مدعی بودند که هیچ نظامی و مقام حکومت پیشین به دلیل وظیفه قبلیاش مورد پیگرد قرار نخواهد گرفت.
اما گزارشهای متعدد سازمان ملل متحد، نهادهای مستقل، رسانهها و اکنون جبهه آزادی افغانستان نشان میدهد که این عفو در عمل نهتنها اجرایی نشده، بلکه بهطور سیستماتیک نقض شده است. قتل ۱۲۳ نظامی پیشین تنها در یک سال، نشانهای آشکار از این نقض گسترده است.
بازداشتهای خودسرانه، شکنجه و قتلهای فراقانونی بیانگر آن است که عفو عمومی بیشتر جنبه تبلیغاتی داشته و در ساختار امنیتی طالبان جایگاهی واقعی نیافته است. بسیاری از این اقدامات بهصورت مخفیانه و بدون طی مراحل قضایی انجام شدهاند.
گزارش جبهه آزادی افغانستان از شیوههای شکنجه، از جمله شوک برقی، سوزاندن با سیخ داغ، کشیدن ناخن، آویختن از یک پا و لتوکوب با کیبلهای فولادی، تصویری تکاندهنده از وضعیت بازداشتشدگان ارائه میدهد.
برخی از نظامیان پیشین در زیر شکنجه جان باختهاند و شماری دیگر پس از آزادی، به دلیل شدت جراحات جسمی و روانی، فوت کرده یا در بستر بیماری به سر میبرند. این موارد نشاندهنده پیامدهای مستقیم نقض عفو عمومی است.
همچنین گزارشهای یوناما نیز در سالهای اخیر موارد متعددی از قتل، بازداشت و شکنجه نظامیان و مقامهای پیشین را مستندسازی کردهاند؛ امری که ادعای طالبان مبنی بر پایبندی به عفو عمومی را بهشدت زیر سؤال میبرد.
«تداوم تهدیدها علیه نظامیان پیشین و بیتوجهی جهان»
نظامیان پیشین افغانستان همچنان یکی از آسیبپذیرترین گروهها در کشور محسوب میشوند. بسیاری از آنان در حالت اختفا زندگی میکنند و از ترس بازداشت یا قتل، امکان بازگشت به زندگی عادی را ندارند.
تشدید اخراج این افراد از کشورهای همسایه، بهویژه ایران و پاکستان، وضعیت آنان را وخیمتر کرده است. بازگشت اجباری به افغانستان، بدون هیچگونه تضمین امنیتی، آنان را مستقیماً در معرض شناسایی استخبارات طالبان قرار میدهد.
به گفته جبهه آزادی افغانستان، همزمان با موج اخراجها، عملیات بازداشت و قتل نظامیان پیشین نیز افزایش یافته است؛ روندی که نشاندهنده هماهنگی میان سیاستهای منطقهای و سرکوب داخلی است.
ادامه این وضعیت نهتنها جان هزاران نظامی پیشین را تهدید میکند، بلکه پیام روشنی از نبود حاکمیت قانون و عدالت در کشور ارائه میدهد و فضای ترس و بیاعتمادی را تعمیق میکند.
در این میان، سکوت جامعه جهانی و نبود فشار مؤثر بر طالبان، زمینه تداوم این نقضهای گسترده حقوق بشری را فراهم کرده است. نهادهای بینالمللی بارها نسبت به وضعیت حقوق بشر در افغانستان هشدار دادهاند، اما این هشدارها به اقدام عملی منجر نشده است.
انتظار مردم افغانستان این است که جهان با اقدامات عملی و مؤثر نقطهی پایان به کشتار نظامیان و مقامهای پیشین افغانستان بگذارد و طالبان را وادار به رعایت قوانین بینالمللی و حقوقبشر بکنند.
