شفقنا افغانستان – وزارت مالیهی طالبان اعلام کرده است که از امروز ممنوعیت واردات دارو از پاکستان بهگونه رسمی در تمام گمرکات افغانستان اجرایی شده است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، عبدالقیوم نصیر، سخنگوی این وزارت، گفته است که از این پس هیچ محمولهی دارویی پاکستانی اجازه ورود و محصولشدن در گمرکات کشور را نخواهد داشت.
این تصمیم پس از تنشها و درگیریهای مرزی میان افغانستان و پاکستان در ماه اکتبر سال گذشتهی میلادی اتخاذ شد.
پیشتر، عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی نخستوزیر طالبان، به تاجران دارو سه ماه فرصت داده بود تا حسابهای مالی خود با شرکتهای پاکستانی را تصفیه کنند و قراردادهای قبلی را خاتمه دهند.
اکنون با پایان این مهلت، مقامهای طالبان تأکید کردهاند که ممنوعیت بهطور کامل اجرایی شده و هیچ استثنایی برای واردات رسمی دارو از پاکستان وجود ندارد.
«پیامدها و چالشها»
پاکستان در بیش از دو دههی اخیر، یکی از مهمترین منابع تأمین دارو برای بازار افغانستان بهشمار میرفت و بسیاری از داروخانهها و مراکز درمانی به واردات این کشور وابسته بودند. بنابراین، ممنوعیت واردات دارو از آن کشور، تأثیر عمیقی بر بازار و روند درمان بیماران دارد.
پس از اعلام و اجرای این ممنوعیت، گزارشها از افزایش قابلتوجه قیمت دارو و خدمات درمانی در بخشهای مختلف افغانستان حکایت دارد. شماری از بیماران و داکتران میگویند که برخی داروهای پرمصرف، بهویژه داروهای بیماریهای مزمن، یا کمیاب شدهاند یا با قیمتهای بسیار بالاتر در بازار به فروش میرسند. این وضعیت بهطور مستقیم بر بیماران کمدرآمد تأثیر گذاشته و دسترسی آنان به درمان را دشوارتر کرده است.
همچنین، برخی مراکز درمانی با کمبود ذخایر دارویی مواجه شدهاند و نگراناند که خدمات درمانی با اختلال جدی روبهرو شود. افزایش هزینههای واردات از مسیرهای جدید و کاهش رقابت در بازار نیز از عوامل اصلی افزایش قیمتها عنوان شده است.
کارشناسان حوزهی صحت هشدار میدهند که اگر روند کمبود دارو ادامه یابد، بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن مانند دیابت، فشار خون و بیماریهای قلبی بیشترین آسیب را خواهند دید. علاوه بر این، افزایش هزینههای درمان ممکن است خانوادههای بیشتری را با فشار اقتصادی روبهرو سازد و میزان مراجعه به مراکز صحی کاهش یابد؛ موضوعی که میتواند پیامدهای منفی برای سلامت عمومی جامعه داشته باشد.
«مسیرهای بدیل و محدودیتها»
در پی ممنوعیت واردات از پاکستان، برخی تاجران و مقامها از تلاش برای تأمین دارو از مسیرهای بدیل، از جمله ایران و هند، خبر دادهاند.
این کشورها از جمله تولیدکنندگان مهم دارو در منطقه بهشمار میروند و شماری از واردکنندگان افغان در حال گسترش همکاریهای تجاری با شرکتهای دارویی آنها هستند.
با این حال، کارشناسان میگویند جایگزینی کامل داروهای پاکستانی در کوتاهمدت آسان نیست.
مشکلاتی مانند هزینههای بالاتر حملونقل، زمان طولانیتر واردات، تفاوت در برندها و نیاز به ایجاد شبکههای توزیع جدید، از جمله چالشهایی است که واردکنندگان با آن روبهرو هستند.
افزون بر این، برخی بیماران به داروهای خاصی وابستهاند که یافتن نمونهی مشابه آن در بازارهای دیگر زمانبر است.
در نتیجه، هرچند مسیرهای بدیل مانند ایران و هند میتواند بخشی از نیاز بازار را تأمین کند، اما به گفتهی فعالان حوزهی صحت، این راهکارها هنوز نتوانستهاند بحران درمانی را بهطور کامل حل کنند.
قیمت دارو همچنان بالا باقی مانده و نگرانیها دربارهی دسترسی پایدار و مقرونبهصرفه به خدمات درمانی در افغانستان ادامه دارد.
