شفقنا افغانستان – منابع محلی در افغانستان میگویند همزمان با اختلاف بر سر تعیین روز عید، طالبان در شماری از ولایتها عالمان شیعه را تحت فشار قرار دادهاند تا نماز عید را برخلاف باورهای مذهبیشان برگزار کنند.
به گزارش خبرنگار شفقنا افغانستان، به گفته این منابع، برخی از عالمان دینی به دلیل اختلافات فقهی از اجرای دستور طالبان خودداری کردهاند و در نتیجه شماری از آنان بازداشت شدهاند. این اقدام نگرانیها درباره محدودیت آزادیهای مذهبی و فشار بر اقلیتهای دینی در کشور را افزایش داده است.
بر اساس معلومات از ولایت هرات، بازداشتشدگان شامل محمد روحانی، رئیس مدارس علمیه حوزههای جنوبغرب و مسئول مدرسه علمیه صادقیه، خداداد احسانی، خطیب نماز جمعه شهرک المهدی جبرییل و رئیس دفتر آیتالله محقق کابلی، محمد اکبری، رئیس پیشین شورای علمای شهرک المهدی و مدیر مدرسه علمیه آل یاسین، رجبزاده، مدیر مدرسه علمیه محمدیه، و رضازاده، مدیر مدرسه بقیةالله هستند که این افراد به دلیل امضا نکردن تعهد برای برگزاری نماز عید از سوی اداره امر به معروف و نهی از منکر طالبان بازداشت شدهاند.
همچنین گزارشها حاکی است که در ولایت بلخ نیروهای طالبان در جستجوی برخی امامان جماعت بوده و شماری از عالمان شیعه را که از دستور برگزاری اجباری نماز عید فطر خودداری کردهاند، بازداشت کردهاند.
به گفته منابع، امروز در اکثر ولایات نماز عید به صورت اجباری برگزار شده و عالمان شیعه مجبور شدهاند بدون افطار روزه و به شکل محدود، نماز عید را اجرا کنند. این اقدام برخلاف توافقهای پیشین و قوانین مذهبی آنها بوده و فشار شدیدی بر عالمان وارد کرده است.
این اقدامات در حالی رخ میدهد که طالبان، برخلاف تمامی کشورهای اسلامی، روز پنجشنبه را به عنوان اول ماه شوال اعلام کرده و بر برگزاری نماز عید در این روز تأکید کردهاند.
پیش از این، شماری از عالمان شیعه در سفری به قندهار با مسئولان دیدار کرده و توافق شده بود که به دلیل تفاوت میان مذاهب حنفی و جعفری، هر فرد بتواند مطابق فتوای مذهب خود روز عید را تعیین و نماز عید را برگزار کند. منابع محلی میگویند این توافق در عمل رعایت نشده و فشارها بر عالمان در برخی مناطق افزایش یافته است.
با اینوجود، وضعیت در همه ولایتها یکسان نیست؛ منابع محلی تأکید میکنند که در کابل و بامیان تاکنون گزارشی از بازداشت یا اجبار برای برگزاری نماز عید منتشر نشده است، اما در ولایتهای هرات و بلخ فشارها ملموس بوده و بازداشتها ادامه دارد.
کارشناسان هشدار میدهند که این اقدامات طالبان میتواند پیامدهای جدی برای آزادیهای مذهبی و امنیت اقلیتها در افغانستان داشته باشد و منجر به ایجاد فضای ترس و فشار بر عالمان دینی شود. بازداشت عالمان شیعه در پی اختلافات مذهبی نه تنها موجب نگرانی محافل دینی و اجتماعی شده، بلکه شکاف میان مذاهب مختلف در کشور را نیز پررنگتر کرده است.
با توجه به سابقه اختلافات بر سر زمان برگزاری عید در افغانستان، کارشناسان معتقدند فشار طالبان برای اجرای اجباری نماز عید، تنشهای مذهبی را افزایش داده و ممکن است در بلندمدت به کاهش اعتماد مردم به حکومت و نهادهای دینی رسمی منجر شود.
