شفقنا افغانستان – گزارش تازه بخش زنان سازمان ملل متحد نشان میدهد که وضعیت اشتغال زنان بازگشته به افغانستان بهطور چشمگیری وخیم شده و اکثریت آنان پس از بازگشت از کشورهای همسایه، شغل خود را از دست دادهاند.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، بر بنیاد این گزارش، تنها ۱۷ درصد از زنان بازگشته توانستهاند پس از ورود به افغانستان به کار دست یابند. این رقم نشاندهنده یک کاهش شدید در مشارکت اقتصادی زنان است.
بسیاری از این زنان پیش از بازگشت در ایران و پاکستان مشغول به کار بودند و تجربههای کاری و مهارتهای قابل توجهی کسب کرده بودند.
با این حال، پس از بازگشت، ۷۷ درصد زنان از ایران و ۶۴ درصد از پاکستان بیکار شدهاند. این آمار بیانگر شکاف عمیق میان فرصتهای شغلی در داخل و خارج از افغانستان است.
گزارش تأکید میکند که حتی زنان دارای تخصص نیز نتوانستهاند در بازار کار داخلی جذب شوند. این موضوع به ساختار محدود اقتصادی کشور مرتبط دانسته شده است.
بازار کار برای زنان به شدت کوچک و محدود توصیف شده و فرصتهای موجود نیز عمدتاً در بخشهای غیررسمی متمرکز است.
در نتیجه، بسیاری از زنان ناچار به پذیرش کارهای کمدرآمد، ناپایدار و بدون امنیت شغلی شدهاند.
«درآمد پایین و افزایش آسیبپذیری اقتصادی»
بر اساس یافتههای این گزارش، میانگین درآمد ماهانه زنان بازگشته حدود ۱۱۰۰ افغانی (نزدیک به ۱۷ دالر) برآورد شده است.
این سطح درآمد برای تأمین نیازهای اولیه زندگی کافی نیست و نشاندهنده فقر گسترده در میان این قشر است.
همچنین، ۵۷ درصد از زنان اعلام کردهاند که درآمدشان نسبت به دوران مهاجرت کاهش یافته است.
تنها ۸ درصد از زنان افزایش درآمد را تجربه کردهاند که نشاندهنده محدود بودن فرصتهای بهبود وضعیت اقتصادی است.
خانوادههایی که سرپرستی آنها بر عهده زنان است، بیش از دیگران در معرض بحران اقتصادی قرار دارند.
این خانوادهها نه تنها درآمد کمتری دارند، بلکه با گذشت زمان نیز با کاهش یا بیثبات درآمد مواجه میشوند که خطر ناامنی غذایی را افزایش میدهد.
«موانع ساختاری و محدودیتهای اجتماعی»
یکی از نکات کلیدی گزارش، عدم تطابق میان مهارتهای زنان و نیازهای بازار کار افغانستان است.
نزدیک به ۴۰ درصد زنان گفتهاند که مهارتهایی دارند که در داخل کشور قابل استفاده نیست.
این مهارتها شامل حوزههای فنی، آموزشی و دیجیتال است که به دلیل نبود فرصت یا محدودیتها، بلااستفاده باقی ماندهاند.
محدودیتهای اعمالشده بر کار و آموزش زنان نیز از عوامل اصلی این وضعیت عنوان شده است.
علاوه بر این، دسترسی به منابع تولیدی یک مانع جدی محسوب میشود؛ بهگونهای که ۷۷ درصد زنان هیچ ابزار کاری در اختیار ندارند.
در نهایت، گزارش اشاره میکند که هرچند در کابل فرصتهای بیشتری نسبت به سایر ولایتها وجود دارد، اما این فرصتها نیز عمدتاً به صنایع دستی و کارهای خانگی محدود میشود و پاسخگوی نیاز گسترده زنان نیست.
