شفقنا افغانستان – نقیبالله فایق، والی پیشین فاریاب، مدعی شده است که رهبری طالبان دستور داده تا برای افراد موسوم به «ناقلین» در این ولایت، تذکره و زمین بهگونه عاجل توزیع شود. او این موضوع را در صفحه فیسبوک خود مطرح کرده و آن را بخشی از یک برنامه گستردهتر برای تغییر ساختار جمعیتی ولایتهای شمال افغانستان دانسته است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، به گفته فایق، این دستور از سوی هبتالله آخوندزاده صادر شده و در پی آن، عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی نخستوزیر طالبان، به فاریاب سفر کرده است. او مدعی است که ملا برادر حدود یک هفته در شمال افغانستان حضور داشت تا روند اجرای این دستور را از نزدیک نظارت کند.
فایق همچنین افتتاح برخی پروژهها توسط ملا برادر را «نمایشی» خوانده و گفته است که این اقدامات برای کاهش نارضایتی عمومی انجام شده است. به باور او، این پروژهها جنبه عملی نداشته و بیشتر یک مانور سیاسی بودهاند.
در ادامه، او ادعا کرده است که یکی از مسئولان طالبان بهنام مولوی عبدالاحد فضلی بهدلیل مدیریت اعتراضات مردمی و پیشبرد موفق توزیع تذکره، به مقام وزارت ارتقا یافته است. این ادعا هنوز از سوی منابع مستقل تأیید نشده است.
فایق با انتشار سندی از فرماندهی امنیه طالبان در فاریاب، گفته است که به نیروهای محلی دستور داده شده تا مشکلات توزیع تذکره در برخی روستاها را بهسرعت حل کنند. در این سند از ولسوالیهای مختلف خواسته شده ظرف سه روز گزارش اجراآت خود را ارائه دهند.
او پیشتر نیز مدعی شده بود که برای هر فرد دریافتکننده تذکره، تا صد جریب زمین در نظر گرفته شده است. به گفته او، هزاران نفر در مناطق قرمقول و دولتآباد جابهجا شدهاند، موضوعی که باعث نگرانی باشندگان محلی شده است.
«گزارشها درباره انتقال تیتیپی به شمال افغانستان»
در کنار این ادعاها، گزارشهایی نیز درباره انتقال اعضای تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) به شمال افغانستان منتشر شده است. این موضوع از سوی برخی ساکنان محلی و منابع غیررسمی مطرح شده است.
بر اساس این گزارشها، طالبان پس از تسلط بر افغانستان، تلاش کردهاند برخی از نیروهای همسو با خود، از جمله اعضای تیتیپی را در مناطق مختلف کشور اسکان دهند. گفته میشود شمال افغانستان یکی از این مناطق هدف بوده است.
در سال ۲۰۲۳، طالبان بهطور رسمی اعلام کردند که قصد دارند «مهاجران وزیرستانی» را در ولایتهای مختلف از جمله شمال، مرکز و جنوب جابهجا کنند. اما جزئیات این طرح بهصورت شفاف ارائه نشد.
برخی باشندگان محلی ادعا کردهاند که در میان این مهاجران، اعضای تیتیپی نیز حضور دارند. آنان میگویند این افراد در مناطق روستایی و مرزی مستقر شدهاند و حضورشان باعث افزایش نگرانیهای امنیتی شده است.
گزارشهایی نیز از اعتراضات مردمی در ولسوالی قرمقول فاریاب منتشر شده است. باشندگان محل نسبت به توزیع تذکره برای افراد تازهوارد و اسکان آنان در منطقه اعتراض کردهاند.
با این حال، طالبان تاکنون بهطور رسمی به این ادعاها واکنش نشان ندادهاند. نبود شفافیت در این زمینه باعث شده تا گمانهزنیها و نگرانیها در میان مردم افزایش یابد.
«پیامدهای احتمالی این سیاستها»
کارشناسان بر این باورند که اگر این ادعاها صحت داشته باشد، میتواند پیامدهای گستردهای برای ساختار اجتماعی و سیاسی افغانستان داشته باشد. یکی از مهمترین نگرانیها، تغییر بافت جمعیتی در مناطق مختلف کشور است.
توزیع زمین و تذکره به گروههای خاص ممکن است باعث ایجاد تنشهای قومی شود. در کشوری مانند افغانستان که تنوع قومی بالایی دارد، چنین اقداماتی میتواند حساسیتبرانگیز باشد.
همچنین، اسکان گروههای مسلح یا افراد مرتبط با گروههای شورشی مانند تیتیپی میتواند تهدیدی برای امنیت محلی و منطقهای باشد. این موضوع ممکن است روابط افغانستان با کشورهای همسایه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
برخی تحلیلگران این اقدامات را در راستای اهداف بلندمدت سیاسی طالبان میدانند. آنان معتقدند که این گروه ممکن است بهدنبال تثبیت قدرت خود از طریق تغییر ترکیب جمعیتی در مناطق استراتژیک باشد.
در نهایت، ادامه چنین روندی میتواند به بیثباتی بیشتر در کشور منجر شود. اگر نگرانیهای مردم نادیده گرفته شود، احتمال افزایش اعتراضات و تنشهای داخلی وجود دارد که میتواند آینده افغانستان را با چالشهای جدی مواجه کند.
