شفقنا افغانستان- محرم ماه حزن و اندوه اهل بیت (ع) و شیعیان است. از امام رضا (ع) روایت شده است: چون ماه محرّم فرا میرسید، کسی پدرم را خندان نمیدید و پیوسته تا روز دهم اندوه و حزن بر او چیره بود، چون روز عاشورا میشد روز مصیبت و حزن و گریهی او بود و میفرمود: امروز روزی است که حسین (علیهالسلام) شهید شد.
سید ابن طاووس در کتاب «اقبال» برای این شب، چند نماز ذکر کرده است:
اوّل: صد رکعت که در هر رکعت سورههای «حَمد» و سوره «توحید» خوانده میشود.
دوّم: دو رکعت که در رکعت اول سورههای «حَمد» و «اَنعام» و در رکعت دوم سورههای «حَمد» و «یس» خوانده میشود.
سوم: دو رکعت که در هر رکعت سوره «حَمد» و یازده «توحید» خوانده میشود.
از رسول خدا (ص) روایت شده: هرکه این دو رکعت نماز را در این شب بخواند و فردایش را که اول سال است روزه بگیرد، مانند کسی است که همه طول سال را همواره کار خیر کرده و در آن سال محفوظ باشد و اگر بمیرد به بهشت میرود.
اعمال روز اول محرم نیز به شرح زیر است:
اول: روزه گرفتن؛ در روایت ریان بن شبیب از حضرت رضا (ع) روایت شده: هرکه در این روز، روزه بگیرد و خدا را بخواند خدا دعای او را مستجاب کند، چنانکه دعای زکرّیا را اجابت فرمود.
دوم: از حضرت رضا (ع) روایت شده: رسول خدا (ص) روز اول محرّم دو رکعت نماز میخواند و چون فارغ میشد، دستها را به آسمان برمیداشت و این دعا را «سه مرتبه» میخواند:
اللّٰهُمَّ أَنْتَ الْإِلٰهُ الْقَدِيمُ، وَهٰذِهِ سَنَةٌ جَدِيدَةٌ، فَأَسْأَلُكَ فِيهَا الْعِصْمَةَ مِنَ الشَّيْطانِ وَالْقُوَّةَ عَلَىٰ هٰذِهِ النَّفْسِ الْأَمَّارَةِ بِالسُّوءِ وَ الاشْتِغالَ بِما يُقَرِّبُنِى إِلَيْكَ يَا كَرِيمُ، يَا ذَا الْجَلالِ وَالْإِكْرامِ، يَا عِمادَ مَنْ لا عِمادَ لَهُ، يَا ذَخِيرَةَ مَنْ لا ذَخِيرَةَ لَهُ، يَا حِرْزَ مَنْ لَاحِرْزَ لَهُ، يَا غِياثَ مَنْ لَاغِياثَ لَهُ، يَا سَنَدَ مَنْ لَاسَنَدَ لَهُ، يَا كَنْزَ مَنْ لَاكَنْزَ لَهُ، يَا حَسَنَ الْبَلاءِ، يَا عَظِيمَ الرَّجاءِ، يَا عِزَّ الضُّعَفاءِ، يَا مُنْقِذَ الْغَرْقىٰ، يَا مُنْجِىَ الْهَلْكَىٰ، يَا مُنْعِمُ يَا مُجْمِلُ يَا مُفْضِلُ يَا مُحْسِنُ؛
خدایا، تویی معبود ازلی و این است سال نو، در این سال از تو درخواست میکنم حفظ شدنم را از شیطان و قدرت و غلبه بر این نفس فرمانده به گناه و مشغول بودن به آنچه مرا به تو نزدیک میکند، ای صاحب بزرگی و رأفت و محبت، ای تکیهگاه کسی که تکیهگاهی ندارد، ای اندوخته کسی که اندوختهای ندارد، ای پناهگاه کسی که پناهگاهی ندارد، ای فریادرس کسی که فریادرسی ندارد، ای پشتوانه کسی که پشتوانهای ندارد، ای گنجینه کسی که گنجی ندارد، ای نیکو آزمایش، ای بزرگ امید، ای توان ناتوانان، ای نجاتبخش غرقشدگان، ای رهانندهی هلاک شدگان، ای نعمت دهنده، ای زیباکار، ای فزونبخش، ای نیکوکار؛
أَنْتَ الَّذِى سَجَدَ لَكَ سَوادُ اللَّيْلِ، وَنُورُ النَّهارِ، وَضَوْءُ الْقَمَرِ، وَشُعاعُ الشَّمْسِ، وَدَوِىُّ الْماءِ، وَحَفِيفُ الشَّجَرِ، يَا اللّٰهُ لَاشَرِيكَ لَكَ . اللّٰهُمَّ اجْعَلْنا خَيْراً مِمَّا يَظُنُّونَ، وَاغْفِرْ لَنا مَا لَايَعْلَمُونَ، وَلَا تُؤاخِذْنا بِما يَقُولُونَ، حَسْبِىَ اللّٰهُ لَاإِلٰهَ إِلّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ، وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلّا أُولُوا الْأَلْبابِ، رَبَّنا لاتُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَهَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ.
تویی که برایت سجده کرد، سیاهی شب و روشنی روز و تابش ماه و شعاع خورشید و خروش آب و صدای برگ درختان، ای خدا شریکی برای تو نیست. خدایا ما را بهتر از آنچه گمان میکنند قرار ده و از ما آنچه را نمیدانند بیامرز و به آنچه از ما میگویند سرزنشمان مکن، خدا مرا بس است، معبودی جز او نیست، بر او تکیه کردم و او پروردگار عرش بزرگ است، به او ایمان آوردیم. همهچیزها از جانب پروردگار ماست و یادکنندگان به یاد نیاورند مگر صاحبان خرد، پروردگارا دلهای ما را بعد از آنکه هدایتمان فرمودی منحرف مکن و از نزد خود رحمتی به ما ببخش، همانا تو بخشندهای.
شیخ طوسی فرموده: روزهی دهه اول محرم مستحب است ولی روز عاشورا تا بعد از عصر از خوراکی و آشامیدنی خودداری کند، آنگاه کمی تُربت بخورد و سید روایت کرده که روزهی همه این ماه برتری و مزیّت دارد و روزهی آن روزی که میگیرد او را از هر گناهی حفظ میکند.
