شفقنا افغانستان- گزارشهای رسیده از ولایت قندهار حاکی از آن است که ریاست حج و اوقاف طالبان در یک حرکت هماهنگ و هدفمند، دستورالعملهای جدیدی را به امامان جمعه در سراسر این ولایت ابلاغ کرده است.
به گزارش شفقنا افغانستان؛ بر اساس این دستورالعمل، خطیبان موظف شدهاند تا در خطبههای نماز جمعه، مردم را به حمایت همهجانبه از طالبان در برابر مخالفان فراخوانند. این اقدام که با ادبیاتی تند و آمیخته با تهدیدهای دینی همراه بوده، شامل توصیف مخالفان طالبان به عنوان مظاهر «شر و فساد»، تأکید بر اسلامی بودن تمامعیار حکومت فعلی و هشدار به شهروندان مبنی بر «پاسخگویی در پیشگاه خدا» در صورت عدم حمایت از این گروه است. در سطحی فراتر، از مردم خواسته شده تا برای دفاع از طالبان، آمادگی قربانی کردن جان خود را نیز داشته باشند.
جزئیات دستورالعملها و محتوای خطبهها
منابع محلی در قندهار روز شنبه، ۳۱ اسد، تأیید کردند که این هماهنگی مستقیماً از سوی نهادهای مذهبی تحت کنترل طالبان مدیریت میشود. ملاامامان در مساجد جامع و محلی، با پیروی از این متن واحد، مخالفان سیاسی و مسلح طالبان را نه به عنوان رقبای سیاسی بلکه به عنوان دشمنان دین و مفسدان فیالارض معرفی کردهاند. تأکید بر این نکته که «سلطه طالبان کاملاً اسلامی است»، تلاشی آشکار برای یکی دانستن نهاد حکومت با مقدسات دینی است. در این فضا، هرگونه انتقاد یا مقاومت در برابر سیاستهای طالبان از دایره مخالفت سیاسی خارج شده و به عنوان گناه و خیانت به دین تعبیر میشود. عبارت «هر کس که در افغانستان زندگی میکند، باید در حمایت از طالبان سر خود را قربانی کند»، نشاندهنده اوج فشار روانی و ایدئولوژیک است که از طریق تریبونهای مذهبی بر جامعه تحمیل میشود.

همزمانی استراتژیک با سالروز ۲۴ اسد
این موج جدید از خطابههای سیاسی-مذهبی، تصادفی نیست و در امتداد مستقیم مراسم تجلیل از ۲۴ اسد (سالروز سقوط نظام جمهوری) در قندهار قرار میگیرد. در آن مراسم نیز مقامات ارشد طالبان در قندهار، به عنوان خاستگاه ایدئولوژیک این گروه به صراحت از مردم خواسته بودند تا در برابر هرگونه تحرک مخالفان بایستند. استفاده از منبر نماز جمعه در هفتههای پس از این تاریخ، نشاندهنده یک استراتژی دووجهی است: نخست، تحکیم روایت پیروزی و تثبیت قدرت در ذهنیت عمومی و دوم، ایجاد یک سد ایدئولوژیک پیش از هرگونه احتمال شکلگیری یا گسترش جنبشهای مخالف. قندهار به دلیل جایگاه ویژهاش در ساختار قدرت طالبان، همواره به عنوان آزمایشگاه اصلی سیاستهای رادیکال و ایدئولوژیک این گروه عمل کرده است.

پیامدهای اجتماعی و مسدود شدن فضای مدنی
تبدیل مساجد که به طور سنتی پناهگاههای معنوی و محل وحدت جامعه هستند، به تریبونهای تبلیغاتی برای یک گروه خاص، پیامدهای عمیقی برای بافت اجتماعی افغانستان دارد. این رویکرد، مرز میان «وظیفه شهروندی» و «تکلیف دینی» را به طور کامل از بین میبرد. وقتی حمایت از یک حکومت خاص به عنوان شرط ایمان و عدم حمایت از آن به عنوان موجبی برای خشم الهی معرفی شود، فضای تنفس برای هرگونه نقد مدنی، گفتوگوی ملی یا حتی نارضایتی مشروع از بین میرود. این فضا، جامعه را به سمت خودسانسوری سوق داده و هر صدای مخالفی را در معرض خطر نه تنها سرکوب امنیتی، بلکه طرد اجتماعی و انگزنی مذهبی قرار میدهد.

این در حالیست که این اقدام طالبان، نمونه بارز «ابزارسازی از دین» برای مشروعیتبخشی به قدرت و جرمانگاری پیشدستانه هرگونه مخالفت است. طالبان با این تاکتیک، دو هدف استراتژیک را دنبال میکند: نخست، خنثیسازی پتانسیل مقاومت با برچسبزنی «کفر» یا «فساد» به مخالفان که باعث میشود جذب نیرو یا همدردی عمومی با گروههای مخالف برای مردم عادی پرهزینه و خطرناک شود. دوم، آزمایش وفاداری بدنه مذهبی و تضمین همسویی نهاد روحانیت با سیاستهای ارگ طالبان. در بلندمدت این سیاست نه تنها باعث فرسایش سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی به نهادهای مذهبی میشود بلکه با حذف کامل مکانیسمهای اصلاحی و انتقادی، حکومت را در یک پیچ ایدئولوژیک ایزوله قرار میدهد که در آن هر چالشی، نه با مدیریت سیاسی بلکه با واکنشهای امنیتی و تکفیری پاسخ داده خواهد شد. این روند، چشمانداز ثبات پایدار و آشتی ملی در افغانستان را بیش از پیش تیره و تار میسازد.