شفقنا افغانستان- حضور سهیل شاهین، سفیر طالبان در قطر، در کنار شماری از مقام‌ها و زنان در یک مراسم فرهنگی در دوحه، در حالی خبرساز شده است که طالبان در داخل افغانستان محدودیت‌های گسترده‌ای بر پوشش و حضور اجتماعی زنان وضع کرده‌اند.
به گزارش شفقنا افغانستان، تصاویر منتشرشده از سهیل شاهین در مراسم افتتاح نمایشگاه فرهنگی «ازبکستان؛ میراث در حرکت» در دوحه، او را در کنار شماری از زنان بلندپایه قطری و ازبکستانی نشان می‌دهد. این نمایشگاه روز چهارشنبه، ۱۱ سنبله، در موزه هنر اسلامی قطر افتتاح شده است.
انتشار این تصاویر با واکنش گسترده کاربران در شبکه‌های اجتماعی روبه‌رو شده و شماری از آنان درباره تفاوت رفتار طالبان در داخل و خارج از افغانستان پرسش مطرح کرده‌اند.
برخی کاربران با اشاره به محدودیت‌های طالبان بر زنان افغانستان پرسیده‌اند که آیا دیدگاه و برداشت این گروه از اسلام در داخل افغانستان با رفتاری که مقام‌های آن در خارج از کشور نشان می‌دهند، متفاوت است؟
این در حالی است که طالبان در داخل افغانستان محدودیت‌های گسترده‌ای بر آموزش، کار، پوشش و حضور اجتماعی زنان وضع کرده‌اند؛ محدودیت‌هایی که زنان را از بخش بزرگی از عرصه‌های عمومی و اجتماعی کنار زده است.
فشار طالبان بر زنان در افغانستان؛ از خانه‌نشینی تا بازداشت
در حالی که مقام‌های طالبان در بیرون از افغانستان در مراسم‌های مختلف در کنار زنان ظاهر می‌شوند و حتی با زنانی که حجاب مورد نظر این گروه را رعایت نمی‌کنند عکس یادگاری می‌گیرند، زنان افغانستان زیر فشار شدید محدودیت‌های این گروه قرار دارند و حضور آنان در بخش بزرگی از جامعه عملاً محدود شده است.
طالبان پس از بازگشت به قدرت، ابتدا دختران را از آموزش متوسطه و سپس زنان را از دانشگاه‌ها محروم کردند و در ادامه محدودیت‌ها را به کار، فعالیت‌های اجتماعی، رفت‌وآمد و حضور زنان در مکان‌های عمومی گسترش دادند.
بسیاری از زنانی که پیش از حاکمیت طالبان در ادارات دولتی، رسانه‌ها و نهادهای مختلف کار می‌کردند، خانه‌نشین شدند و هزاران زن دیگر نیز در سال‌های بعد از حضور در محیط‌های کاری و اجتماعی محروم شدند.
محدودیت‌ها حتی به رفت‌وآمد زنان نیز کشیده شده است. طالبان در موارد مختلف برای سفر و جابه‌جایی زنان شرط محرم گذاشته‌اند و در برخی مناطق، حضور زنان در مکان‌های عمومی و دریافت خدمات نیز به نوع پوشش آنان وابسته شده است.
در هرات، این سیاست‌ها در ماه‌های اخیر به بازداشت زنان نیز انجامید. یوناما اعلام کرده است که دست‌کم ۳۰ زن در روزهای ۶ و ۷ جون امسال به اتهام نقض دستورهای پوشش از سوی نیروهای طالبان بازداشت شدند. پس از این بازداشت‌ها، شماری از باشندگان هرات در اعتراض به این اقدام تجمع کردند و نیروهای طالبان برای متفرق کردن معترضان از زور استفاده کردند؛ در این رویداد دست‌کم یک پسر کشته و شماری دیگر زخمی شدند.
گزارش‌های دیگر از هرات نیز نشان می‌دهد که زنان در مراکز خرید، بازارها و خیابان‌های مزدحم به دلیل نوع پوشش بازداشت شده‌اند و حتی در برخی موارد، زنان بدون پوشش مورد نظر طالبان از ورود به مراکز خدماتی مانند شفاخانه‌ها منع شده‌اند.
این فشارها تنها به بازداشت محدود نمانده است. بر اساس گزارش تازه سازمان ملل، حدود نیمی از زنان افغانستان گفته‌اند که تنها یک یا دو بار در ماه از خانه بیرون می‌شوند؛ آماری که نشان می‌دهد محدودیت‌های طالبان چگونه حضور زنان را از فضای عمومی به داخل خانه‌ها رانده است.
طالبان همه این محدودیت‌ها را با استناد به شریعت اسلامی توجیه می‌کنند؛ اما مردم می‌گویند این گروه برداشت و تعریف خاص خود را از شریعت دارد.
در همین حال، پرسش بسیاری از مردم این است که اگر چنین محدودیت‌هایی در داخل افغانستان به نام شریعت بر زنان اعمال می‌شود، چرا مقام‌های طالبان در خارج از کشور در کنار زنانی که همان معیارهای پوشش را رعایت نمی‌کنند، بدون مشکل حضور پیدا می‌کنند و عکس یادگاری می‌گیرند؟
این تناقض، اکنون بار دیگر با انتشار تصاویر سهیل شاهین، سفیر طالبان در قطر، در کنار زنان در یک مراسم فرهنگی در دوحه، مورد توجه کاربران شبکه‌های اجتماعی قرار گرفته است.
شریعت یا دوگانگی؛ وقتی شریعت به قانون زندگی مردم تبدیل می‌شود
طالبان در پنج سال گذشته تنها به وضع محدودیت برای زنان بسنده نکرده‌اند؛ این گروه با مقررات خود وارد جزئی‌ترین بخش‌های زندگی مردم نیز شده و برای پوشش، رفت‌وآمد و حضور زنان در جامعه دستورهای مشخص صادر کرده است.
در نظام طالبان، حتی خانواده‌ها در قبال رفتار زنان مسئول شناخته می‌شوند. در هرات، طالبان به مردان خانواده هشدار داده‌اند که اگر زنان بدون پوشش مورد نظر این گروه در فضای عمومی دیده شوند، ممکن است با بازداشت روبه‌رو شوند. بر اساس دستورهای طالبان، مسئولیت اجرای این مقررات تنها بر دوش خود زنان گذاشته نشده، بلکه خانواده آنان نیز زیر فشار قرار گرفته‌اند.
در مواردی هم گزارش‌ها می‌رساند که طالبان در بدل آزادی زنان بازداشت شده در هرات از خانواده‌های آنان پول دریافت کرده است.
این در حالی است که طالبان مدعی‌اند چنین مقرراتی برای اجرای شریعت اسلامی وضع شده است؛ اما آنچه محل پرسش است، این است که چگونه یک گروه سیاسی می‌تواند برای پوشش، رفت‌وآمد و حتی حضور زنان در مکان‌های عمومی، این اندازه جزئیات و محدودیت تعیین کند و همه آن را به یک برداشت مشخص از دین نسبت دهد.
حتی نهادهای بین‌المللی نیز تأکید کرده‌اند که محدودیت‌های طالبان از حجاب فراتر رفته و زنان را از پارک‌ها، حمام‌های عمومی، باشگاه‌ها و شماری از مکان‌های عمومی محروم کرده است.
اما همزمان، تصاویر مقام‌های طالبان در خارج از افغانستان نشان می‌دهد که همین گروه در محیط‌های بین‌المللی با جامعه‌ای متفاوت و با زنانی روبه‌رو می‌شود که تحت مقررات طالبان زندگی نمی‌کنند و مقام‌های این گروه نیز در چنین مراسم‌ها در کنار آنان حضور می‌یابند.
کاربران شبکه‌های اجتماعی گفته‌اند: آیا شریعتی که طالبان از آن سخن می‌گویند، یک چارچوب ثابت دینی است یا مجموعه‌ای از مقررات که این گروه برای مردم افغانستان تعریف کرده است؟
زیرا اگر این مقررات را احکام قطعی و عمومی می‌دانند، انتظار می‌رود مقام‌های طالبان نیز در هر محیطی خود را به همان معیارها متعهد بدانند؛ اما اگر این مقررات تنها برای جامعه افغانستان اعمال می‌شود، دیگر این پرسش جدی‌تر می‌شود که مرز میان حکم دینی و سیاست حکومتی طالبان کجاست.
