شفقنا افغانستان – اداره احصائیه و معلومات تحت کنترل طالبان برای نخستینبار آماری از طول و وضعیت جادههای افغانستان نشر کرده است. این آمار نشان میدهد که بیش از ۹۰ درصد جادهها خامه است.
به گزارش شفقنا افغانستان، اداره عمومی احصائیه و معلومات امروز (سهشنبه، ۲۴ سنبله) با نشر اعلامیهای گفت که به هدف ایجاد یک تصویر جامع از وضعیت شبکه جادههای کشور، برای نخستینبار شبکه سرکهای افغانستان را تثبیت کرده است.
بر اساس یافتههای این بررسی، از مجموع شبکه سرکهای افغانستان، ۱۸ هزار و ۲۴۱ کیلومتر سرک پخته و ۲۲۶ هزار و ۸۳۱ کیلومتر دیگر سرک خامه است. طبق این آمار، تنها ۷.۴ درصد جادههای کشور پخته و ۹۲.۶ درصد آن خامه است.
معلومات شبکه سرکها از منابع مختلف، از جمله وزارت فواید عامه، وزارت احیا و انکشاف دهات، دادههای «OpenStreetMap» و تصاویر ماهوارهای گردآوری و تحلیل شده است.
دایکندی و غور محرومترین ولایتها
کابل با چهار هزار و ۸۴ کیلومتر، بیشترین طول سرک پخته را در میان ولایتها دارد؛ در حالی که نورستان با ۱۲ کیلومتر، کمترین طول سرک پخته را ثبت کرده است.
از نظر سهم سرک پخته از مجموع شبکه سرکها، کاپیسا با ۲۵.۱ درصد در بالاترین سطح قرار دارد؛ در حالی که دایکندی و غور با ۰.۵ درصد در پایینترین سطح قرار گرفتهاند.
دایکندی و غور در مرکز افغانستان، ولایتهای کوهستانی و دوردستاند. باشندگان این ولایتها همواره از بیتوجهی حکومت مرکزی انتقاد داشتهاند.
سایر یافتههای اداره احصائیه
اداره احصائیه و معلومات همچنین گفته است که در جریان این بررسی، چهار هزار و ۷۴۷ پل خورد و بزرگ، هشت هزار و ۶۸۱ پلچک و ۸۵۴ سیلبر شناسایی و ثبت شده است.
بر اساس این معلومات، ۱۶ پل تخریبشده و ۲۴۹ نقطه نیازمند احداث پل نیز در مسیر شبکه سرکهای کشور تثبیت شده است.
این بررسی میزان دسترسی نفوس دهاتی به شبکه سرکها را نیز ارزیابی کرده است. بر اساس معیار فاصله دو کیلومتری، حدود ۴۱ درصد نفوس دهاتی به سرکهای پخته، ۶۳ درصد به سرکهای عمومی و ۹۶ درصد به مجموع شبکه سرکهای کشور دسترسی دارند.
اداره عمومی احصائیه و معلومات میگوید لایه واحد شبکه سرکهای کشور میتواند برای تصمیمگیری، برنامهریزی و اولویتبندی پروژههای زیربنایی، توسعه و بازسازی سرکها و پلها، مدیریت حوادث و بهبود دسترسی مردم به خدمات عامه مورد استفاده قرار گیرد.
این اداره افزوده است که تولید و استفاده مؤثر از معلومات جغرافیایی میتواند زمینه تصمیمگیری مبتنی بر شواهد، استفاده بهینه از منابع و توسعه متوازن شبکه ترانسپورتی کشور را فراهم کند.

افزایش حوادث ترافیکی
بهدلیل چند دهه جنگ و عدم سرمایهگذاری، جادههای افغانستان غیرمعیاری و خامه است. این وضعیت عامل افزایش حوادث ترافیکی در کشور دانسته میشود.
طبق گزارش اداره ترافیک طالبان، تنها در ۱۰ ماه سال ۱۴۰۳، بیش از چهار هزار حادثه ترافیکی در کشور ثبت شده که جان دستکم دو هزار نفر را گرفته است.
بر اساس آمار وزارت داخله طالبان، در سال ۱۴۰۲ خورشیدی نیز ۵۵۲۰ حادثه ترافیکی در افغانستان به وقوع پیوسته است.
بر اساس آمار اداره احصائیه، پس از تسلط طالبان شمار حوادث ترافیکی در کشور بهگونهای تصاعدی افزایش یافته است. مطابق این آمار، از سال ۱۴۰۰ خورشیدی تا پایان سال ۱۴۰۲، تعداد این حوادث حدود پنج برابر شده است.
در سال ۱۴۰۰، در مجموع یکهزار و ۱۸۷ فقره حادثه ترافیکی در افغانستان ثبت شده است. از این میان، ۲۰۰ حادثه در کابل و ۹۸۷ حادثه در سایر ولایتها رخ داده است. شمار این حوادث در سال ۱۴۰۱ به دو هزار و ۶۶۲ حادثه و در سال ۱۴۰۲ به پنجهزار و ۵۲۰ حادثه رسیده است.
در کنار جادههای غیرمعیاری، بیاحتیاطی رانندگان، از جمله سبقتهای غیرمجاز، سرعت بالا، مصرف مواد مخدر و استفاده از تلفن همراه هنگام رانندگی، از عوامل دیگر وقوع حوادث ترافیکی در افغانستان عنوان شده است.
علاوه بر این، نبود نظارت بر تردد و وضعیت وسایط نقلیه، بهویژه اتوبوسهای مسافربری، به افزایش این حوادث کمک کرده است.

دستور رهبر طالبان و ساخت مساجد در کنار جادههای خامه
ملا هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، با صدور یک حکم پنجمادهای به وزارت داخله دستور داده است که عاملان حوادث ترافیکی را بازداشت و به محاکم مربوط بسپارد.
بر اساس این حکم که از سوی ریاست عمومی اداره امور طالبان نشر شده، وزارت ترانسپورت و هوانوردی موظف شده است که در شناسایی و بازداشت عاملان رویدادهای ترافیکی و جمعآوری معلومات با وزارت داخله همکاری کند.
در این حکم رهبر طالبان آمده است که محاکم مربوط مکلفاند تا به دوسیهها و قضایای مربوط به حوادث ترافیکی اولویت دهند و حقوق قربانیان و بازماندگان را تأمین کنند.
این دستور رهبر طالبان در حالی است که این گروه در پنج سال گذشته به جای ترمیم جادهها، در کنار جادهها مسجد میسازد.
بر اساس حکم هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، قرار است ۷۵ مسجد در کنار شاهراهها ساخته شود. هزینه ساخت هر مسجد صدها میلیون افغانی اعلام شده است.
با این حال، بخشی از بودجه وزارت فواید عامه تحت کنترل طالبان که مسئولیت ساخت و حفاظت از جادهها را بر عهده دارد، صرف ساخت مسجد میشود.