شفقنا افغانستان-باراک اوباما، رییس جمهور آمریکا به تازگی دستور داد برای کمک به ارتش عراق جهت مقابله با افزایش نگران کننده خشونت ها، سلاح های بیشتری به این کشور ارسال شود اما اسلحه بیشتر، به تنهایی نمی تواند مشکلی را که ریشه در اختلافات سیاسی و فرقه ای و روند تحلیل رفته دموکراسی در عراق دارد، حل کند.
میزان خونریزی ها به حد فاجعه باری رسیده است. فقط در سال 2013، بیش از 8 هزار عراقی در اثر خشونت های این کشور جان باخته اند. از این شمار، 952 نفر جزو نیروهای امنیتی بوده اند. تعداد کشته شدگان سال 2013، بالاترین آمار قربانیان خشونت های عراق از سال 2008 به این سو را به خود اختصاص داده و روند کاهشی خشونت ها را که در سال 2012 گمان می رفت، کاملا نقض می کند: در سال 2012 یکی از مقامات بلندپایه کابینه عراق ارزیابی کرده بود که “عراق امروز، از کمترین میزان خشونت ها در تاریخ معاصر این کشور برخوردار است.”
بخش اعظم خشونت ها و خونریزی ها، مربوط به قدرت گرفتن شاخه منطقه ای القاعده در عراق است: گروهی موسوم به حکومت اسلامی شام و عراق. این گروه متشکل از پیکارجویان سنی مذهب است که در شمال و غرب عراق قدرت گرفته است. گروه سلف آن، “القاعده عراق” نام داشت که در سال 2006 و 2007، با حملات خونبار خود، عراق را تا آستانه یک جنگ داخلی تمام عیار پیش برد. اما نیروهای نظامی آمریکایی به کمک قبایل سنی مذهب و نیروهای امنیتی عراق، توانستند شکست سنگینی را به آنها تحمیل کنند. پس از خروج نیروهای آمریکایی از عراق در پایان سال 2011، القاعده توانست دوباره مقابل نیروهای امنیتی عراق که قادر به محافظت کامل از مردم نبودند، قد علم کند. القاعده با جذب و به کارگیری پیکارجویان خارجی از کشورهای منطقه از جمله سوریه جان تازه ای گرفته است. مقامات آمریکایی می گویند “حکومت اسلامی شام و عراق” آشکارا به دنبال تجزیه و فروپاشی کشور است.
نوری مالکی در ماه نوامبر گذشته، راهی کاخ سفید شد و از باراک اوباما تقاضای کمک کرد. این اقدام او، چرخشی کامل در رویکرد سابق او بود که نتوانست در سال 2011 در مورد باقی ماندن گروه کوچکی از نیروهای آمریکا در عراق برای کارهای آموزشی و اطلاعاتی، با واشنگتن به توافق برسد.
هفته گذشته حدود 75 فروند موشک هوا به زمین موسوم به “هل فایر” (Hellfire) به عراق ارسال شد. قرار است این موشک ها جهت هدف قرار دادن مواضع شبه نظامیان القاعده استفاده شوند. سیا، نیروهای امنیتی عراق را در گردآوری اطلاعات مورد نیاز برای شناسایی و حمله موشکی به القاعده کمک خواهد کرد. همچنین قرار است 10 فروند پهپاد شناسایی و اطلاعاتی در ماه مارس 2014 در اختیار ارتش عراق قرار گیرد. دولت اباما در صدد تامین تعداد 48 فروند پهپاد شناسایی دیگر و همچنین نخستین سری از جنگنده های اف-16 است که دولت عراق به آمریکا سفارش داده است. دولت اباما علاوه بر این، مشغول قانع کردن کنگره آمریکا برای فروش لیزینگی هلیکوپترهای جنگی آپاچی به عراق است.
با توجه به این که منافع استراتژیک ایالات متحده در عراق، فقط در صورت ثبات فضای سیاسی و امنیتی این کشور حاصل می شود، واشنگتن همکاری های ضد تروریستی و اطلاعاتی خود با بغداد را افزایش داده است.
اما اگر نوری مالکی و دیگر رهبران عراق نتوانند از رهاورد طی کردن یک روند دموکراتیک و معتبر، گروه های مختلف فرقه ای و قومی کشور را با یکدیگر متحد کنند، حتی این سلاح های مرگبار نیز نخواهند توانست تاثیر چندان مثبتی داشته باشند. به نظر می رسد شخص نوری مالکی در هرج و مرج و آشوب فعلی عراق نقشی محوری داشته است: او قدرت را به نفع شیعیان مصادره کرده، سنی ها را از قدرت دور نگاه داشته و به منازعات فرقه ای دامن زده است. در این فضاست که شبه نظامیان القاعده فرصت یافته اند قدرت سابق خود را بازیابند.
مقامات آمریکایی می گویند نوری مالکی و دیگر مقامات عراقی سرانجام خطر افراط گرایی رو به رشد در عراق را در خواهند یافت و متوجه این حقیقت خواهند شد که رویکرد صرفا امنیتی ثبات را به همراه نمی آورد.
به عقیده مقامات آمریکایی، نیروهای امنیتی عراق اخیرا توانسته اند در مقابل شبه نظامیان و پیکارجویان القاعده به موفقیت هایی دست یابند. از منظر مقامات واشنگتن، نوری مالکی و وزرای دولت وی اندک اندک دارند تمایل بیشتری به همکاری با سنی ها، حل مناقشات نفتی با کردها و مذاکره برای حصول به آرامش اجتماعی و مدنی در عراق نشان می دهند.
با این حال، نظر به سابقه اقتدارگرایانه نوری مالکی، خوش بینی به آینده سیاسی عراق کار بسیار دشواری است. روز سه شنبه گذشته، بیش از 40 نفر از قانونگذاران سنی مجلس عراق استعفای خود را تقدیم پارلمان کردند. وزرای سنی کابینه نیز پس از آن که نیروهای امنیتی تحت امر مالکی به کمپ معترضین و متحصنین سنی مذهب در استان الانبار حمله کردند، تهدید کردند که استعفای دسته جمعی می دهند. سنی های متحصن در استان الانبار، می گویند رفتار دولت با آنها، به مثابه شهروندان درجه 2 است.
دولت اوباما به موازات ارسال سلاح و افزایش همکاری های اطلاعاتی و مشاوره ای، باید نوری مالکی و دیگر رهبران عراق را به سمت مصالحه و مذاکره با سنی ها و حل مناقشات فرقه ای کشور هدایت کند. همچنین باید اطمینان خاطر حاصل شود که انتخابات سراسری در ماه آوریل، به صورتی کاملا آزاد، سالم و منصفانه برگزار خواهد شد. عراق، علاوه بر این نیاز به مجموعه قوانینی دارد که دغدغه ها و ملاحظات و مطالبات تمام گروه ها و اقشار جامعه، از جمله سنی ها را مد نظر قرار دهد. دولت اوباما باید یک موضوع دیگر را پیش بینی و خود را برای رویارویی با آن آماده کند: اگر محرز شود که دولت نوری مالکی از تسلیحات دریافتی استفاده نامناسبی می کند و به روند پیگیری منافع خود در سراسر کشور ادامه می دهد، ضرورت دارد که روند ارسال تسلیحات به عراق متوقف یا محدود شود.
منبع: نیویورک تایمز
ترجمه: فرهاد فرجاد – شفقنا
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com