شفقنا افغانستان- آنها کاملا حرفه ای و زیرکانه پیشروی می کنند. سه روز پیش از حمله به شهر رمادی، گروهی از مردان سیاه پوش که خود را جهادی می نامند به یک پایگاه نظامی کوچک در دریاچه تارتار واقع در نزدیکی مرکز استان حمله برده و 195 سرباز عراقی را به قتل رساندند.
جالب آن که فرمانده لشگر عراقی هرگز از قصد و نیت آنان مطلع نشد و هرگز فرمانی برای زیردستان خود صادر نکرد و آنها هم در وحشت کامل به گوشه ای خزیده و به این فکر کردند که شاید فردا نوبت خودشان باشد.
به همین خاطر اشغال کامل شهرهای بزرگ آن هم یکی پس از دیگری برای گروهی که نام داعش را یدک می کشد کار چندان دشواری نیست. در پی اشغال هر شهر مناطق و روستاهای اطراف نیز به تصرف درآمده و مواضع داعش تحکیم می شود و پست های ایست بازرسی متعدد سر از زمین درآورده و جستجوی خانه به خانه برای یافتن و شکار کردن ماموران پلیس و سربازان وفادار به حکومت مرکزی آغاز می گردد. سپس در همه نقاط شهر و اطراف آن پرچم های سیاه داعش به اهتزاز درمی آید. یک امیر یا کارگزار هم برای اداره امور روزمره شهر تعیین می گردد و هر کس با جناب خلیفه بیعت کند می تواند صاحب شغل شده و یا در شغل پیشین خود باقی بماند و به کارش ادامه دهد.
وضعیت در مناطق و شهرهای اشغال شده موصول، تکریت، سنجار، تل عفر و به ویژه فلوجه به همین صورت بود و است. آن به اصطلاح خلافت اسلامی یک سال پس از حملات همه جانبه و برق آسای داعش به عراق بالاخره شکل و فرم خاص خود را گرفته است. و بیش از همه این استان انبار در غرب بغداد بود که برای داعش و خلیفه آن نقشی کلیدی ایفا کرد.
بزرگترین استان عراق یعنی انبار تا مرزهای سوریه و اردن امتداد داشته و از نظر اهمیت با بغداد برابری می کند. گذرگاه مرزی القائم در کنار مرز سوریه از مدت ها پیش در اختیار داعش است اما مناطق تحت نفوذ این گروه در سوریه به مراتب گسترده تر از این است. این مرز کاملا باز است و کنترلی بر آن اعمال نمی شود و هنوز هم تابلوهای عراق و علایم مرزی بر زمین و دیوارهای آن دیده می شود.
اما وضعیت در مرز عراق با اردن به گونه ای دیگر است. داعش بر این گذرگاه مرزی کنترل دائمی داشته و از مسافران حق گمرک و عوارض دریافت می کند. سراسر این مرز با سیم های خاردار و میادین مین حفاظت می شود و به گفته یک راننده اتوبوس البته رفت و آمدها بدون هیچ مشکلی انجام می گیرد. با این حال کمتر کسی به خود جرات می دهد که از این مرز عبور کند. به همین خاطر غالب کالاهای وارداتی عراق در حال حاضر از شمال و یا از طریق بندر بصره وارد این کشور می شود.
انبار استانی زشت و نامطلوب است. سراسر این استان مسطح و بخش بزرگی از آن را بیابان ها تشکیل داده اند. بادهای داغ و سوزان هر لحظه خاک و غبار بلند می کنند. در این استان هیچ حوزه نفتی وجود ندارد و تنها دارایی آن یک حوزه گازی کوچک است. مرکز استان یعنی شهر رمادی نیز از زیبایی هیچ بهره ای ندارد و صد البته فلوجه هم به همین صورت به نظر می رسد. در این شهر به غیر از 88 مسجد و یک رستوران کبابی درجه یک چیز دیگری برای عرضه کردن وجود ندارد.
و درست در همین منطقه است که خاستگاه و گهواره کشوری جدید شکل می گیرد. زیرا در انبار اثری از یک قدرت برتر نظامی برای حفظ یا سرنگونی دولت وجود ندارد و مردمی در این استان ساکنند که به تلفیقی از سنت های قبیله ای و مذهب خو گرفته اند. و همین تلفیق من درآوردی از سنت های قبیله ای و مذهب است که راه را برای بازداشت شهروندان هموار کرده و ساختارهایی قرون وسطایی پدید می آورد و هر تعدی و ظلمی را توجیه می کند. استان انبار از هر جهت زمینی مساعد برای بارور شدن ایدئولوژی داعش به شمار می رود.
این مساله به ویژه در فلوجه بسیار بارز است. این شهر با 310 هزار جمعیت بزرگترین شهر این استان محسوب شده و از مدت ها پیش یعنی از ژانویه 2014 در اشغال نیروهای داعش است. اگرچه که در آغاز کار بسیاری از مردم فلوجه فرار کردند اما امروزه شمار زیادی از آنان به شهر خود بازگشته اند. شیخ سعدون یکی از اهالی فلوجه می گوید:” ما از قدیم و به صورت سنتی محافظه کار بودیم و به عبارت دیگر از نوعی محافظه کاری اسلامی تبعیت می کردیم”.
زنان شهر فلوجه بدون استثنا و حتی در فصل تابستان از سر تا پای خود را با چادری غالبا سیاه رنگ می پوشانند. استفاده از این چادر خاص در هیچ نقطه از عراق مانند فلوجه رواج ندارد. زنان به ندرت از خانه ها بیرون می روند و درغیر این صورت تنها با همراهی یک مرد محرم به خیابان ها می آیند. با آغاز تاریکی شب هیچ زنی در بیرون از خانه دیده نمی شود. دنیای مردان و زنان این شهر کاملا از یکدیگر جدا است و هیچ میهمان مذکری نمی تواند زن میزبان را ببیند. به عبارت دیگر در فلوجه زنان با زنان و مردان با مردان معاشرت دارند.
شیخ سعدون که خود صاحب دو همسر و ده فرزند است می گوید:” ما از مدت ها پیش به قوانین شریعت عمل می کنیم”. در واقع در استان انبار عراق قوانینی که تلفیقی از اسلام و سنت های قبیله ای است رواج دارد. شیخ سعدون می گوید:” هنگامی که القاعده به این جا آمد آمریکایی ها ما را بمباران کردند. اما بعد از آمدن داعش ظاهرا دیگر مزاحم ما نمی شوند”.
در همان حال که جنگنده های آمریکایی رمادی را در هم می کوبند، فلوجه را فراموش کرده اند. پیکارجویان خارجی داعش که به استان انبار می آیند خیلی زود با سنت ها و اصول ساکنان این منطقه انطباق پیدا می کنند. به گفته شیخ سعدون این روزها در فلوجه خیلی ها به زبان فرانسوی صحبت می کنند و این امری بی سابقه است.
شیخ سعدون را می توان نمونه ای کامل از شمار زیادی از ساکنان استان انبار عنوان کرد. او در دوران صدام حسین نیز در برابر دوراهی انتخاب کشور یا قبیله قرار داشت و امروز نیز بار دیگر چنین وضعیتی دارد. سعدون که زمانی خلبان نیروی هوایی عراق بود باید به حزب بعث می پیوست و در غیر این صورت نمی توانست در آن شغل بماند. شیخ سعدون خطاب به همه کسانی که امروزه وی را به خاطر عضویت در حزب صدام ملامت می کنند یادآور می شود:” در آن زمان اگر اهل تکریت نبودی و به محافل داخلی نزدیک به صدام تعلق نداشتی تنها می توانستی به عنوان یک سنی مذهب در حزب حاکم شانسی داشته باشی”.
با آمدن آمریکایی ها و انحلال ارتش عراق، شیخ سعدون نیز شغل خود را از دست داد و به ناچار در بغداد پشت فرمان تاکسی نشست. این افسر سابق ارتش عراق که امروز 55 سال دارد در حال حاضر به پیکارجویان جوان داعش آموزش می دهد و پول خوبی می گیرد و این احساس را دارد که بار دیگر شهروندی مفید است.
در دورانی که ائتلاف موسوم به “سهوه” میان ارتش آمریکا و قبایل عراق علیه القاعده شکل گرفت نیز وضعیت در این منطقه دگرگون شد. شیخ سعدون در آن زمان نیز اسلحه و پول دریافت می کرد اما با خروج آمریکایی ها و به دستور نوری المالکی نخست وزیر وقت عراق حقوق کارکنان و جنگجویان سنی ائتلاف سهوه قطع شد و سعدون بالاجبار سلاح های خود را به داعشی ها فروخت.
“میتال ال الوسی” یکی از نمایندگان پارلمان عراق که خود اهل استان انبار است می گوید:” ما هرگز نمی توانیم انبار را کاملا باز پس بگیریم. منطقه الوس که نام خانوادگی من نیز از آن گرفته شده است در واقع محلی کوچک در کنار حدیثه است و امروز نبرد سختی در کنار سد حدیثه جریان دارد. هر کس که این سد را در اختیار بگیرد می تواند سیل راه انداخته و یا برعکس ، آب را به روی مردم ببندد”.
الوسی از قدرت قبایل در استان انبار به خوبی آگاه است و از وضعیت پیچیده و دشوار فعلی انبار خبر دارد. او می گوید:” در همان حال که اکثر مردم در فلوجه طرفدار داعش هستند، در رمادی دو دستگی وجود دارد و و این وضعیت در بسیاری از دیگر مناطق نیز دیده می شود. در حوالی حدیثه نیز جنگی وحشتناک آنهم میان قبایل محلی جریان دارد، قبایلی که به دلیل طرفداری یا مخالفت با داعش اختلاف پیدا کرده اند”.
به گفته الوسی البته ائتلاف هایی میان اهل سنت و شیعیان و رهبران قبایل و سربازان ارتش عراق علیه داعش وجود دارد:” به عنوان مثال قبیله ابونیمر که نقشی اساسی در این ائتلاف ایفا می کند”. به ادعای الوسی آن کشتار اواخر سال گذشته که در جریان آن 300 نفر از مردان این قبیله به قتل رسیدند ، نه از سوی داعش بلکه از سوی قبایل مورد اعتماد داعش انجام گرفت.
به هر صورت آن شبح وحشتناکی که از مدت ها پیش سایه شوم خود را بر منطقه گسترانیده است بر خلاف همه آن خوش خیالی های کسانی که همواره اهمیت و قدرت آن را نادیده می گرفتند، امری واقعی به شمار می رود که از مدت ها پیش لباس خلافت نیز پوشیده است. به عبارت دیگر داعش به هر روی یک واقعیت است اما واقعیتی شوم و تلخ.
منبع: قنطره
ترجمه: محمدعلی فیروزآبادی- شفقنا
انتهای پیام