شفقنا افغانستان _ گزارشهای یونیسف و برنامه اسکان بشر سازمان ملل (UN-Habitat) نشان میدهد سطح آبهای زیرزمینی در کابل طی سالهای اخیر بهطور نگرانکنندهای کاهش یافته و در برخی مناطق تا حدود ۳۰ متر افت کرده است؛ روندی که در صورت ادامه، میتواند تا اوایل دهه ۲۰۳۰ بیش از ۶ میلیون باشنده این شهر را با کمبود شدید آب آشامیدنی روبهرو سازد.
به گزارش شفقنا افغانستان؛ بحران آب در کابل از مرحله هشدار عبور کرده و اکنون به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شده است. در بسیاری از مناطق شهر، باشندگان میگویند آب نلها یا کاملاً خشک است یا تنها برای چند ساعت محدود در شبانهروز جریان دارد؛ وضعیتی که بهویژه در مناطق فقیرنشین، زندگی روزمره را با اختلال جدی روبهرو کرده است.
شماری از خانوادهها میگویند برای تأمین آب آشامیدنی ناچارند هر روز به تانکرهای سیار یا فروشندگان خصوصی مراجعه کنند و در برخی موارد بین ۵۰ تا ۲۰۰ افغانی در روز هزینه بپردازند؛ رقمی که فشار سنگینی بر درآمد خانوادههای کمدرآمد وارد کرده است.
بر اساس گزارش برنامه اسکان بشر سازمان ملل (UN-Habitat)، برداشت آب در کابل بهطور مداوم از ظرفیت طبیعی تجدید آبهای زیرزمینی پیشی گرفته و سالانه دهها میلیون متر مکعب آب بیشتر از میزان قابل بازسازی مصرف میشود؛ وضعیتی که افت سریع سطح آب در چاهها را به دنبال داشته است.
یونیسف نیز در گزارشهای خود تأیید کرده است که در برخی نواحی کابل، حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد چاههای آب یا خشک شده یا سطح آب آنها بهشدت کاهش یافته است؛ موضوعی که دسترسی پایدار به آب آشامیدنی را برای میلیونها نفر دشوار ساخته است.
کارشناسان محیط زیست میگویند مجموعهای از عوامل در تشدید این بحران نقش دارد؛ از جمله رشد سریع جمعیت شهری، حفر بیرویه چاههای عمیق بدون نظارت، کاهش بارندگی و اثرات تغییرات اقلیمی که روند تغذیه طبیعی سفرههای آب زیرزمینی را مختل کرده است.
بر اساس برآوردهای سازمان ملل، اگر روند فعلی ادامه یابد، کابل ممکن است تا حوالی سال ۲۰۳۰ با کمبود شدید یا بحران جدی منابع آب زیرزمینی روبهرو شود؛ وضعیتی که میتواند زندگی میلیونها شهروند را تحت تأثیر قرار دهد.
در کنار پیامدهای اقتصادی و صحی، نهادهای بینالمللی هشدار دادهاند که کاهش دسترسی به آب سالم میتواند خطر بیماریهای ناشی از آب آلوده را افزایش دهد، بهویژه در میان کودکان که آسیبپذیرترین گروه در این بحران هستند.
با وجود تشدید بحران آب در کابل، هنوز هیچ برنامه روشن و عملی برای مهار این وضعیت از سوی طالبان اعلام نشده است. اقدامها محدود و پراکنده باقی مانده و تأثیر قابل توجهی بر کاهش بحران نداشته است. در نتیجه، وضعیت فعلی همچنان بدون راهحل مشخص ادامه دارد و نگرانیها درباره آینده منابع آب در پایتخت افزایش یافته است.
باشندگان کابل میگویند مشکل آب اکنون دیگر یک چالش موقتی نیست، بلکه به یک بحران روزمره و دائمی تبدیل شده است؛ بحرانی که از تأمین ابتدایی آب تا هزینههای زندگی، همه ابعاد زندگی شهری را تحت تأثیر قرار داده است.
کارشناسان تأکید میکنند که بدون مدیریت فوری، سرمایهگذاری در زیرساختهای آبی و کنترل برداشت بیرویه، کابل در آینده نزدیک با یکی از عمیقترین بحرانهای انسانی و شهری منطقه روبهرو خواهد شد.
