شفقنا افغانستان- “ایمل فیضی” سخنگوی سابق ریاست جمهوری افغانستان در مطلبی برای الجزیره نوشت: هرفرد و ملتی که خواستار صلح و بیزاری از جنگ است و یا مایل به جنگ خوب در برابر دشمن است، آمریکا را در کنار خود میبیند که در هرگامی کنارش ایستاده است.»
بیش از پنج دهه قبل، «لیندن بینز جانسون» سیوششمین رییسجمهور آمریکا، به مجمع عمومی سازمان ملل در مورد این تعهد آمریکا نسبت به صلح و ثبات جهانی اطمینان داد. این در حالی است که با گذشت ۵۲ سال، اکنون این مسئله در افغانستان حس نمیشود، جایی که آمریکا بیش از ۱۴ سال عامل جنگ در آن بوده است. در حال حاضر نیز عدم تعهد صادقانه آمریکا به حکومت کابل مبنی بر انجام «جنگ مؤثر» علیه تروریسم، بیش از پیش افغانستان و منطقه را به سوی آشوب و ناامنی سوق میدهد.
اشرفغنی، رییسجمهور افغانستان در این اواخر از رهبران نظامی و ملکی دولت پاکستان خواست، «همانطور که مبنایی برای تعریف تروریسم در کشور خودشان ایجاد کردهاند، در مورد افغانستان نیز همان تعریف را داشته باشند.» وی در اظهارات اخیرش گفت که «کمپهای آموزشی حملات انتحاری و کارخانههای بمبسازی که عامل کشتار مردم بیگناه افغانستان میباشند، هنوز هم مانند گذشته، در پاکستان فعال هستند.» یادآوری میشود که در ادامه حملات تروریستی در پایتخت افغانستان که بیش از ۷۰ کشته و صدها زخمی برجا گذاشت، رهبران سیاسی افغانستان انگشت اتهام را به سوی پاکستان نشانه رفتند. با اینحال، وزارت امور خارجۀ آمریکا بلافاصله اظهارات رهبران کابل را رد کرد. صدای آمریکا به نقل از سخنگوی وزارت امور خارجۀ این کشور اعلام کرد که واشنگتن «اطلاعات دقیقی» مبنی بر دخالت پاکستان در حملات اخیر کابل و دیگر مناطق افغانستان را در اختیار ندارد.
عدم مشارکت آمریکا
کابل از سالها بدینسو در خصوص سیاست کلی آمریکا در قبال پناهگاه تروریستها و کمپهای آموزشی آنها در پاکستان، با واشنگتن اختلاف داشته است. حال، پس از صرف هزینهها و تلفات بسیار آمریکا و ناتو، عدم تمایل واشنگتن به مقابله واقعی با پناهگاههای تروریستها و تروریسم با حمایت دولتی به چه معناست؟ تا چه زمان دیگر واشنگتن حمایت دولت پاکستان از تروریسم را نادیده خواهد گرفت؟
اشرف غنی یکی از همپیمانان سرسخت آمریکاست که مجوز امضای پیمان امنیتی کابل – واشنگتن را فوراً پس از رویکارآمدن صادر کرد، اما اظهارات اخیر رییسجمهور افغانستان پیام مهمی برای واشنگتن داشت که نباید نادیده گرفته شود؛ «استراتژی مقابله با تروریسم آمریکا باعث نابودی پناهگاههای تروریستها در پاکستان نمیشود.»
تجربههای افغانستان در دهههای گذشته نشان میدهد که پاکستان همچنان به گروههای تروریستی اجازۀ برنامهریزی، جذب نیرو، طراحی، آموزش، جذب سرمایه و انجام عملیات از پناهگاههای خود را میدهد که منجر به کشتهشدن هزاران شهروند افغان و خارجی ساکن افغانستان از جمله شهروندان آمریکایی شده است. سیاست غیرشفاف واشنگتن در قبال پاکستان شامل اراده سیاسی اسلامآباد برای هدف قراردادن پناهگاههای تروریستها و محدودکردن طالبان افغان برای انجام حملات با استفاده از خاک پاکستان، از جمله دلایلی بود که به روابط افغانستان و آمریکا در زمان ریاستجمهوری حامد کرزی شدیداً آسیب رساند.
بیتفاوتی آمریکا در مقابل پاکستان
پس از حدود ده ماه همکاری صادقانه دولت کابل و امتیازدادنهای مختلف با ترغیب واشنگتن به اسلامآباد، اشرف غنی نیز امروز با همان موانعی که حامد کرزی رییسجمهور سابق افغانستان در مسیر برقراری صلح روبهرو شده بود، مواجه شده است: آمریکا و پاکستان.
اشرف غنی، دوشنبه ۱۰ اگوست گفت که «پاکستان محل تجمع مزدورانی است که برای افغانستان پیام جنگ ارسال میکنند». هدف رییسجمهور اشارهای به برگزاری نشست عمومی طالبان در پاکستان پس از اعلام مرگ ملا عمر رهبر سابق این گروه بود.
با توجه به همسویی و توافق کلی رهبران سیاسی افغانستان از رییسجمهور سابق گرفته تا رییسجمهور کنونی در برابر پاکستان، وزارت امور خارجۀ آمریکا از هردو کشور تقاضا کرده که «در نابودی پناهگاههای تروریستها» در پاکستان و افغانستان با یکدیگر همکاری کنند. سخنگوی وزارت امور خارجۀ آمریکا اظهار داشت که «افغانستان و پاکستان نیاز به نابودکردن پناهگاههای تروریستها و کاستن ظرفیت عملیاتی طالبان در خاک دو کشور دارند.» این درخواست واشنگتن از اسلامآباد و کابل خیلی جالب است و قابل توجه. تا سال گذشته آمریکا قویترین حضور نظامی خود در افغانستان را تجربه کرد، تا جایی که تمام مناطق این کشور را از لحاظ زمینی و هوایی تحت کنترل داشت، بنابراین در صورت وجود پناهگاهی از تروریستهای ضد پاکستان در خاک افغانستان، آمریکا باید راجع به چرایی و چگونگی بهوجودآمدن این پناهگاهها معلومات داشته باشد و پاسخ دهد.
پس از یک دهه از تزریق پول به پاکستان از سوی آمریکا برای مقابله با تروریسم، واشنگتن هنوز از اسلامآباد میخواهد که پناهگاههای تروریستها در این کشور را نابود کند. از سال ۲۰۰۱ میلادی، پاکستان تحت برنامه «حمایت مالی ائتلاف» ۱۳ میلیارد دالر تنها از آمریکا برای نقش خود در مبارزه علیه طالبان در افغانستان گرفته است. بانک مرکزی پاکستان گزارش کرد که اسلامآباد ماه گذشته تحت این برنامه «حدود ۳۳۶.۸ میلیون دالر» دریافت کرده است.
رفتار دوگانۀ آمریکا
بر اساس پیمان امنیتی و دفاعی کابل – واشنگتن، آمریکا متعهد شده که با «تروریسم و پناهگاههای آن» مقابله کند. اما این پیمان در عمل چه سودی دارد؟ البته برخیها، به شمول مشاور امنیت ملی رییسجمهور غنی، ممکن است در پاسخ بگویند که هدف این پیمان بهبود امنیت و یا پیشبرد روند صلح نیست، بلکه هدف آن، فراهمکردن حدود «روزانه ۱۲.۵میلیون دالر» برای تمویل نهادهای امنیتی و دفاعی است.
اما بر اساس متن توافقنامۀ امنیتی و دفاعی، هدف آمریکا «تقویت ثبات و امنیت افغانستان» و همچنان «کمک به برقراری صلح منطقهای» است. بر اساس این توافقنامه، نیت آمریکا «مبارزه با ترویسم» و تحقق رسیدن به منطقهای است که دیگر مکانی برای پناهگاههای القاعده و همپیمانانش نباشد. افغانها از پیمان امنیتی و دفاعی افغانستان و آمریکا استقبال کردند؛ زیرا تصور میکردند که امنیت در این کشور بهبود خواهد یافت و آمریکا از آنها در برابر جنگ تحمیلشده از بیرون، محافظت خواهد کرد. مردم افغانستان میدانستند، همانطور که اشرف غنی اخیراً اظهار داشت که «جنگ افغانستان توسط دیگران و برای دیگران پیش برده میشود و احتمال میرود که ملا عمری که ظاهراً رهبری طالبان افغان و جنگ را میکند، هیچ وجود نداشته باشد.»
در افغانستان، «جنگ خوب» آمریکا به سرعت بسیاری در حال تبدیلشدن به اختلافات عمومی است. واشنگتن باید رفتار دوگانهاش در خصوص پاکستان را متوقف کند؛ زیرا تروریستها و میزبان آنها، دشمنان مشترک بشریتاند. واشنگتن باید با متوقفکردن پاکستان در حمایت از تروریسم، زندگی افراد بیگناه در افغانستان و پاکستان را نجات دهد.
انتهای پیام