شفقناافغانستان- دریک تناقض آزار دهنده رئیس جمهوراوباما روزشنبه گفت به واحدهای نظامی آمریکایی در افغانستان اجازه داده تا به شکل گسترده تری نیروهای امنیتی افغان را در عملیات نظامی علیه طالبان همراهی کنند. در حالی که هفته گذشته تاکید کرده بود نسبت به آینده گفتوگوهای صلح در افغانستان خوشبین است. خوشبینی عجیبی است، آن هم صرفا به دلیل کشته شدن ملا منصور رهبر بدنام و قاچاقچی مواد مخدر طالبان که حس امید به تحقق صلح را در وی زنده کرده است،حس عجیب و مشکل سازی ا ست!
متین مسلم؛ کارشناس روابط بین الملل در روزنامه قانون نوشت، بزرگ ترین اشتباه کاخ سفید و پنتاگون آن است که تصور میکنند با حذف یا کشتهشدن فردی مانند رهبر طالبان، شرایط برای تسلیم اعضای گروه یا پذیرش شرایط صلح فراهم میشود. آقای رئیسجمهور تاکید میکند که امیدوار است رهبران طالبان به این نتیجه برسند که مذاکرات با دولت کابل ضروری است. بسیار خوب اما حتی اگر به اندازه آقای اوباما خوشبین باشیم و نهچندان ساده لوح، باید سوال کرد اولا صلح از سوی چه کسی و در کدام جناح طالبان؟ ثانیا از نگاه طالبان، صلح با چه کسی؟! با دولت مرکزی کابل یا با نیروهای ائتلاف به رهبری ایالات متحده؟
آقای رئیسجمهور در تداوم سیاست خارجی جنجالی و البته مناقشهبرانگیزش اما به چهار نکته مهم و پر ابهام اشاره نمیکند که ریشه اصلی مشکلات افغانستان هستند:
نخست، دلیل به نتیجه نرسیدن تلاشها برای گفتوگو با طالبان چه بوده است؟
دوم، مشکل فساد عمیق در دولت و نیروهای مسلح افغانستان.
سوم، برنامههای حمایت ایالات متحده و ائتلاف غربی از دولت افغانستان تا چه زمانی ادامه خواهد یافت؟
چهارم، مشکل دخالت های پاکستان در افغانستان را چگونه می توان حل کرد؟
همه اینها در کنار ضعف اطلاعاتی نسبت به کادر رهبری و بدنه گروههای شورشی و تروریستی، کارآمدی هرگونه برنامهریزی برای مقابله یا گفتوگو با این گروهها را زیر سوال برده است.یک مقام ارشد دولتی افغانستان در دفتر رئیسجمهور غنی که ترجیح میدهد نام خود را افشا نکند، میگوید غربیها چشمان شان را روی واقعیتی به نام پاکستان بستهاند.
اکنون امیدواری به صلح یا حداقل آغاز مذاکرات با گروه طالبان چقدر واقعبینانه است؟ واقع بینانه و نه بدبینانه؛ این فعلا یک توهم است! خصوصا که صرفا ملا رسول رهبر منزوی و بی خاصیت شاخه جدا شده از طالبان با تعیین شروطی گفته آماده مذاکرات است اما گروه اصلی طالبان به رهبری هیبتا…آخوندزاده که ایمن الظواهری رهبر القاعده روز جمعه با او بیعت کرد از هرگونه مذاکره سر باززده و آن را محکوم کرده است.
۱- مورد ملارسول اولین نمونه رفتار متفاوت گروههای انشعابی از طالبان نیست. سال گذشته طیب آغا مسئول دفتر سیاسی طالبان در قطر از مذاکرات و صلح سخن گفت، اما موفقیتی به دست نیاورد. طیب آغا در سال ۲۰۱۵ سفری به ایران کرد، اما نتایج این سفر هیچ وقت اعلام نشد.
۲- واقعیت این است طالبان بر مناطق تحت استیلای خود کنترل عجیبی دارند. در اثباتیترین حالت که تصور کنیم دولت مرکزی بتواند بر این مناطق چیره شود، ضعف نهادهای مدنی، نظامی و امنیتی عملا شرایط را به نفع طالبان برمیگرداند و نیروهای محلی و روستاییان مجددا همکاری خود را با طالبان آغاز میکنند؛ شرایطی شبیه تحولات سپتامبر سال گذشته در قندوز.
۳- کشته شدن ملامنصور به تقویت نیروهای میانهرو دربین گروههای مخالف افغانستانی منجر نشد. انتخاب هیبتا…آخوندزاده به رهبری طالبان و معاون او حقانی نشان میدهد کادر رهبری این گروه اکنون بستهتر و در حال آماده شدن برای اقدامات نظامی مانند حمله سال گذشته به هلمند است.
۴- موضوع بعدی، دخالتهای پاکستان است. استراتژی منطقهای اسلامآباد فعلا ایجاد آرامش در افغانستان نیست. نکتهای که اواسط ماه می و در پی انفجارات خونین کابل که به کشته شدن ۴۳ غیر نظامی منجر شد، از سوی پرزیدنت غنی به آن اشاره شد.
۵- مرگ ملامنصور فربه و جانشینی آخوندزاده تندرو یا علائم ارسالی از سوی ملارسول بیخاصیت برای صلح، چه عواقب امنیتی و سیاسی بر روند تحولات کنونی افغانستان خواهد داشت؟ به باور من، هیچ! از موضعی امنیتی و بینالمللی زمانی که حیات دولت مرکزی کابل منوط به حمایت ناتو و ایالات متحده است و از جنبه منطقهای پاکستان هرروز بر دامنه دخالتهای خود در افغانستان می افزاید و طالبان و داعش نیز این را به خوبی متوجه شدهاند! امید داشتن به تحقق صلح فعلا بیمعنی است. نگرانی اصلی رها شدن نیروهای سرگردان طالبان به سوی داعش است. اواسط ماه ژوئیه سال گذشته تعداد زیادی از طالبان در مناطق شمال و شمال شرق افغانستان با هدایت فردی به نام شهیدا… شهید که از طریق شبکه حقانی با آخوندزاده ارتباط دارند با ابوبکر بغدادی رسما بیعت کردند. داعش که مدعی سه ویژگی فقدان محدودیت جغرافیایی،خلافت اینترناسیونالیته اسلامی و توان مالی نسبتابالا است، شرایط مطلوبی برای جذب عوامل طالبان و القاعده فراهم کرده و خود را به عنوان یک تهدید جدی در افغانستان نشان داده است.
۶- باید نگران داعش در افغانستان بود نه اینکه آیا ملارسول شریک صلح خوبی است یا نه؟ در برابر خطر پنهان اما روبهرشد داعش در افغانستان، ملاعمر، ملامنصور، ملارسول، ملایعقوب یا امروز، هیبتا… آخوندزاده اهمیتی ندارند.
انتهای پیام
