شفقناافغانستان-اعلام حمایت اشرف عنی از دخالت و حمله نظامی عربستان به یمن با واکنشهای شدیدی منفی جامعه مدنی، آگاهان امور سیاسی و بین المللی و مقامات دولتی مواجه شد و اکثرا آنرا به سود افغانستان نمیدانند.
به گزارش خبرگزاری شفقناافغانستان؛ افغانستان با آنکه خود درگیری مشکلات متعددی اقتصادی، سیاسی، امنیتی، اجتماعی، فرهنگی و اجتماعی است، از اقدام نظامی عربستان به یمن اعلام حمایت کرد که با واکنشهای زیادی مواجه شد که مطالب ذیل مروری است بر این واکنش ها.
رئیس شورای اخوت اسلامی افغانستان: حمایت رییس جمهور از عربستان، عاقلانه و منطقی نیست
“مولوی حبیب الله حسام”، رییس شورای اخوت اسلامی افغانستان در این ارتباط با بیان اینکه مداخله در قضایای داخلی یمن، نقض صریح معاهدات بین المللی می باشد، گفت: حمایت رییس جمهور غنی از سیاست عربستان نسبت به یمن خردمندانه و منطقی نیست.
به گفته وی، تصمیم اخیر رییس جمهورغنی مبنی برحمایت از سیاست دولت عربستان در بحران های داخلی یمن نه با معیارهای سیاست روز برابر است و نه هم با منافع و مصالح افغانستان سازگاری دارد.
حسام خاطر نشان کرد: درحالیکه دولت و ملت افغانستان با مشکلات عدیده سیاسی، اجتماعی و اقتصادی دست و پنجه نرم می کند؛ با این حال حمایت نسنجیده رییس جمهورغنی از سیاست عربستان و قرارگرفتن در کنار ده کشور همپیمان در این قضیه؛ با شرایط زندگی مردم همسو نبوده و به لحاظ بین المللی نیز یک اقدام پسندیده نیست و از هر لحاظ یک تصمیم غیرشرعی و غیر عاقلانه است.
حسام با اشاره به اینکه جنگ در یمن جنگ مذهبی نیست، افزود: القای این تفکر که گویا جنگ در یمن میان شیعه و سنی جریان دارد از توطئه های دشمن است و می خواهند از آب گل آلود ماهی بگیرند و از بحران های موجود در خاورمیانه سوء استفاده کنند.
وی همچنان اظهار داشت: اقلیت زیدیه که در یمن زندگی می کنند، سنی مذهب هستند و فقه شان نیز فقه حنفی است بنابراین اگر جنگ شیعه و سنی می بود، باید در تاریخ یمن واقع می شد در حالیکه چنین چیزی در آن کشورسابقه تاریخی ندارد.
مشاور سابق امنیت ملی افغانستان: در مصاف جاری در یمن، افغانستان باید بیطرف باشد
رنگین دادفر اسپنتا، در واکنش به اقدام اخیر اشرف غنی در مقاله که روزنامه 8 صبح به چاب رسانده نوشته است که حکومت وحدت ملی جمهوری اسلامی افغانستان با انتشار اعلامیهای در مورد بحران یمن، کشور ما را وارد یک تنش بسیار خطرناک میان کشورهای اسلامی در یمن و خاورمیانه کرده است.
اسپنتا تصریح کرده است که دفاع از حرمین شرفین بدون شک که وجیبه هر مسلمان است. اما در بحران یمن، هیچ تهدیدی متوجه حرمین شرفین نیست بلکه نیروهای سیاسی و اجتماعی مسلمان یمنی، با تعلقات مذهبی متفاوت، با یکدیگر برای کسب قدرت سیاسی در داخل آن کشور درگیر میباشند.
اسپنتا با انتقاد از اعلامیه ارگ چنین نوشته اشت: در اعلامیه آماده است که «جمهوری اسلامی افغانستان به اصل مردمسالاری و مشروعیت نظام قانونی در یمن باور داشته و از حکومت قانونی آن حمایت مینماید.» بحث مشروعیت دولت یمن و آنانی را که از این دولت حمایت میکنند میگذارم کنار. اگر چنین هم باشد، باز هم دلیل نمیشود پای افغانستان را وارد جنگها و کششهای منطقوی کرد. دولت صدام حسین در عراق و دولت معمرالقذافی در لیبیا نیز داری مشروعیت حقوقی بینالمللی بودند. دولت سعودی از تجاوز ایالات متحده و کشورهای ناتو به این کشورها بهمنظور سرنگونی رژیمهای آنها حمایت کرد و جانب متجاوزان را گرفت. حکومت بشار اسد، در سوریه، دارای مشروعیت حقوقی است. این دولت دارای یک نظام سیاسی دارای کثرت دینی و آزادیهای اجتماعی میباشد اما عربستان سعودی در مبارزه با این رژیم و بهمنظور سرنگونی حکومت آن داعش را حمایت کرده و میکند.
دو کشور مسلمان در خاور میانه در پی سلطهطلبی میباشند و هر کدام آنها نیز متحدان خود را دارند؛ هیچ دلیل موجهی وجود ندارد تا ما کشور خود را وارد این معرکه بسازیم.
به گفته وی، ریچارد هالبروک، نماینده خاص ایالات متحده امریکا برای افغانستان و پاکستان، در یک گفتگو با حامد کرزی، رییسجمهور پیشین افغانستان گفت: «شهزادههای سعودی، حکومت قطر و… بزرگترین منبع تمویل طالبان بهگونه مستقیم و از طریق آیاسآی میباشند. حتا بیشتر از عواید تریاک، اینها به طالبان پول میدهند.» هیچ دلیلی ندارد که ما افغانستان را به جانبداری از کسانی بکشانیم که حامی طالبان میباشند.
رئیس مجلس نمایندگان: موضعگیری حکومت در مساله یمن غیر مسوولانه است
رییس مجلس نمایندگان در مورد سیاست خارجی افغانستان و در واکنش به حمایت اشرف غنی از عربستان، گفت که موضع گیری اخیر حکومت در مساله یمن غیر مسوولانه است.
عبدالرئوف ابراهیمی؛ رییس مجلس نمایندگان روز گذشته در این مجلس گفت: “در مورد سیاست خارجی به صراحت از رییس جمهور و حکومت می خواهیم که خطوط اساسی سیاست خارجی افغانستان را هرچه عاجل تر برای تصویب به شورای ملی بفرستند تا از اظهارات غیر مسوولانه جلوگیری صورت گیرد”.
آقای ابراهیمی افزود: هرکسی که در هر موقف دولتی و غیر دولتی قرار دارد باید به مسؤلیتش متوجه باشد.
“حزب انسجام ملی افغانستان: افغانستان بی طرف و تعادل در سیاست خارجی را حفظ کند.
حزب انسجام ملی افغانستان، به رهبری “صادق مدبر” با انشتار اعلامیهای اعلام داشت که حکومت وحدت ملی در یک اقدام نامنتظر و شتاب آلود به صورت دیپلوماتیک درگیر بحران یمن شده و عملا کشور را وارد قطب بندی های منطقه ای کرده است. در حالی که شرایط پیچیده کنونی و موقعیت حساس افغانستان ایجاب می کرد تا حکومت در این مورد بی طرف باقی می ماند و تعادل در سیاست خارجی را حفظ می نمود.
دراین اعلامیه آمده است: متأسفانه دلایل که حکومت در این خصوص ارایه کرده نیز توجیه پذیر نیست؛ زیرا نه حرمین شریفین با تهدید مواجه می باشد و نه وظیفه مردم افغانستان دفاع از منافع کشورها است. برای افغانستان مهم حفظ وحدت و یکپارچگی و دوری از تنش های فرقه ای می باشد.
همچنین اگر حکومت بدین باور است که حمایت از ائتلاف ضد یمن، سبب تسریع روند صلح در افغانستان میشود، این امر خیالی بیش نخواهد بود. برعکس، تجربه نشان داده که قطب بندی کردن سیاست خارجی همواره پیامدهای سنگین برای افغانستان داشته است. بدین ترتیب، کشاندن پای افغانستان در بحران یمن، نه تنها هیچ سود به منافع ملی ما نداشته؛ بلکه کشور را بیشتر از پیش، عرصه جنگ های نیابتی می کند.
در اعلامیه تصریح شده است: انتظار می رفت که حکومت، گزینه بیطرفی را در خصوص بحران یمن انتخاب میکرد و از کشاندن پای افغانستان به نزاع های منطقه ای جلوگیری مینمود.
معاون دوم رئس اجرایی دولت افغانستان: حمایت ارگ از عربستان “خلاف” توافق شورای امنیت ملی است
همچنین “محمد محقق”، معاون دوم ریاست اجرائی در روزهای اخیر اظهار داشته که پشتیبانی ارگ از عربستان سعودی در پیوند به اوضاع یمن مخالف توافقی است که در شورای امنیت ملی صورت گرفته بود.
وی تأکید کرده است که یک چنین فیصله یی را ما در شورای امنیت ملی نداشته ایم، فیصله ما این بود که با توجه به مشکلاتی که بالای افغان ها است جنگ راه حل نیست، باید صلح شود و از سازمان ملل متحد و کنفرانس اسلامی خواسته شود که اقدامات عاجل صلح آمیز به خاطر حل قضیه روی دست بگیرند، البته که حرمین شریفین برای همه مسلمانان مقدس است و هیچ گونه حمله قابل قبول نیست اما این موضوع ارتباطی به جنگ یمن ندارد برای اینکه یمن هم این طرفش مسلمان است.”
محقق حمله ی عربستان بر یمن را “قانون شکنی جهانی” توصیف کرده و خواهان متوقف شدن بی درنگ این حمله ها است.
وی می افزاید: شهید شدن و زخمی شدن مردم بی گناه در حملات هوایی که همه مسلمان هستند برای ما هیچ گاهی قابل قبول نیست و آرزو دارم که هرچه زود تر از طرف سازمان ملل و کنفرانس اسلامی برای توقف این حملات اقدام شود چرا که این یک نوع قانون شکنی جهانی است که یک کشور بیاید بالای یک کشوری دیگر حمله کند.
مدیر مسؤل “روزنامه جامعه باز” و استاد دانشگاه : یمن مسئلة ما نیست
جواد سلطانی، استاد دانشگاه و مدیر مسؤل جامعه باز در مقاله که در این روزنامه به نشر رسیده با اشاره به این که حمایت اشرف غنی از حمله عربستان سعودی به یمن، اگرچه در ابتدا بهعنوان موضع حکومت افغانستان در رسانهها بازتاب پیدا کرد، اما بهزودی روشن شد که در این زمینه میان کارگزاران اصلی حکومت، وحدت نظر وجود ندارد.
در این مقاله آمده است که موضعگیری رییس اجرایی حکومت دلیل روشنی بر این مدعی است و گذشته از این موضوع که نشاندهندة شکاف و حاکمیت دوگانه در سیاست خارجی کشور است، پشتیبانی از ماجراجوییهای نظامی و سیاستهای منطقة حاکمان سعودی، به زیان منافع ملی افغانستان است.
یکم؛ آنچه این روزها در خاورمیانه جریان دارد، جنگ تمامعیار مذهبی و فرقهای است. عراق، سوریه و یمن در آتش جنگ مذهبی و بنیادگرایی مذهبی در حال متلاشیشدن قرار دارند. تاکنون صدها هزار انسان جان خود را از دست دادهاند. بسیاری از کلانشهرها در این کشورها، ویران شدهاند. میلیونها انسان بدترین شرایط آوارگی را تجربه میکنند. کهنترین و ارزشمندترین آثار و سرمایههای فرهنگی و تاریخی این کشورها نابود شدهاند. هیچ چشمانداز روشنی بر پایان اینهمه تباهی و ویرانی نیز وجود ندارد. اکنون پرسش این است که درگیرکردن کشور در جنگ مذهبی تا چه میزان با منافع ملی ما سازگاری و همسویی دارد؟ اگر از منظر منافع ملی کشور به این پرسش تأمل کنیم، بیهیچ تردیدی پاسخ آن منفی خواهد بود. افغانستان جامعة چندفرهنگی است. در چنین جامعهای، فعالشدن شکافهای فرهنگی و مذهبی، تهدیدی تمامعیار برای کشور است. هیچ تردیدی وجود ندارد که جنگ یمن، نه جنگ افغانستان است و نه جنگ جهان اسلام.
وی می نویسد: سالهاست که در افغانستان مسلمانها کشته میشوند. جنایتهای ضدبشری زیادی تاکنون روی داده است؛ آیا کسی به یاد دارد که تاکنون خادمان حرمین شریفین در این زمینه، مسئولیت دینی و انسانی خویش را ادا کرده باشند؟ اگر تصور میشود که بهای صلح در افغانستان، اطاعت از خواست و ارادة سیاسی حاکمان سعودی است، با تأسف که خیال خامی بیش نیست. صلح و ثبات سیاسی در کشور را نباید در پیروی از منافع سیاسی کشورهای دیگر جستوجو کنیم.
این استاد دانشگاه می افزاید: آنچه در عربستان حاکم است، دیکتاتوری خاندانی تمامعیار است. استبداد سیاسی که سالها در این سرزمین سیطره دارد، با هیچ کدام از ارزشهای جدید، میانهای ندارد. تاهنوز هم که هنوز است، در این کشور مناسبات «خدایگان و بنده» سلطه میراند. امیران و پادشاهان این کشور با تمام ارزشها و هنجارهای حقوق بشری دشمنی آشتیناپذیر و سرسختانه دارند. اگر این فرض را بپذیریم که دموکراسی، پدیدة منطقهای است، در آن صورت ایستادن در کنار یک نظام توتالیتر و تمامیتخواه، به معنای خصومت با دموکراسی و ارزشهای دموکراتیک نیز است. سخت دور از انتظار و ناامیدکننده است که حکومت وحدت ملی به ریاست آقای اشرف غنی، به هردلیلی و از سر هرمصلحتی از نظامی حمایت کند که با رواداری و انسانمداری بیگانه است.
سخنگوی سابق ریاست جمهوری و پژوهشگر: موضعگیری طرفدارانه افغانستان در بحران یمن، اشتباه است
ایمل فیضی، سخنگوی سابق ریاست جمهوری و پژوهشگر امور بین المللی در مقاله که در روز نامه جامعه باز به چاب رسیده نوشته است: رییسجمهور غنی به تاریخ 30 مارچ با ملک سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان سعودی صحبت تلفونی داشت. به نظر میرسد که در جریان سفر اخیر رییسجمهور غنی به عربستان سعودی و به ادامۀ آن تماسهای اخیر میان دو کشور، رهبری افغانستان را تحت فشار قرار داده باشد تا در مورد یمن از موقف عربستان سعودی با انتشار یک اعلامیه، حمایت خود را رسماً اعلام کند.
در این مقاله آمده است: موضوع بحران یمن ـمداخله و نقش عربستان سعودی در آنـ تقابل قدرتهای منطقه برای دفع گسترش نفوذ یکدیگر در منطقه است. حکومت افغانستان نباید تحت فشار عربستان سعودی، این موضوع سیاسی را با یک شعار مذهبی که «دفاع از سرزمین مقدس حرمین شریفین دَین هرمسلمان است»، مطرح کند. سرزمین مقدس حرمین شریفین تحت هیچ نوع مداخله نظامی بیرونی قرار نگرفته است.
به نظر این نویسنده: عربستان سعودی سابقه مداخله در امور یمن را در کارنامهاش دارد. یکی از تاکتیکهای سعودیها، از گذشته همین بوده است که اقوام سنی در جنوب یمن را علیه حوثیهای آن کشور تحریک و تشویق کنند. در دهه نود، سعودیها شورشیان جنوب یمن را علیه رییسجمهور سابق، عبدالله صالح، از لحاظ مالی و تسلحاتی حمایت قوی میکردند. در طول یک دهه گذشته، عربستان سعودی بارها درگیر جنگهای سرحدی با حوثیهای یمن شده و علیه آنها از حملات هوایی استفاده کرده است. دلایل مختلفی برای مداخله نظامی عربستان سعودی در یمن وجود دارد که مهمترین آنها، ناسیونالیزم سعودی، نفوذ رو به افزایش ایران در منطقه و اختلافات داخلی عربستان سعودی (موجودیت ۱۰ الی ۱۵ فیصد شیعهمذهب نفوس کل عربستان سعودی در مناطق پر از نفت آن کشور و احتمال بغاوت آنها) میباشد.
به باور وی، منافع افغانستان ایجاب نمیکند که خود را در منازعات فرقهای، کشمکشهای قدرت و رقابتهای منطقوی میان ایران و کشورهای عضو شورای همکاریهای خلیج فارس یا (GCC) دخیل بسازد و طرفدارانه اعلام موضع کند.
حکومت افغانستان نباید تحت فشار عربستان سعودی قرار میگرفت؛ بلکه با حفظ بیطرفی و یک دیپلوماسی فعال، تنها روی راهحل صلحآمیز بحران یمن از طریق مذاکرات جناحهای درگیر و مداخله سازمان ملل متحد تأکید میکرد. با توجه به وضعیت جاری در کشور، مداخلات خارجی، تروریسم و جنگ تحمیلشده از بیرون بالای افغانها، افغانستان نباید بیشتر صحنۀ رقابت قدرتهای منطقه و همسایههایش باشد. بههمخوردن توازن در سیاست خارجی افغانستان در قبال کشورهای منطقه، میتواند عواقب ناگواری را برای افغانستان در پی داشته باشد.
همچنان در روزهای اخیر فعالان جامعه مدنی، روزنامه نگاران و شاید کمتر کسی باشد که از این اقدام اشرف غنی حمایت کرده باشند، بلکه همگی این اقدام دولت را به معنای وارد شدن افغانستان در منازعات منطقهای که برندهای در پی نخواهد داشت و نتیجه آن بجر ویرانی چیزی دیگر عاید حال مردم نخواهد شد، پنداشته اند.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com