شفقنا افغانستان-محمد اشرفغنی، رییسجمهور کشور کمتر از دو ماه قبل به هرات رفت. او دقیقا زمانی وارد این ولایت شد که موجی از ترورهای زنجیرهای دمار از روزگار مردم درآورده بود.
گرچه هرات تنها شهری نیست که از ناامنی رنج میبرد، اما سفر رییسجمهور به هرات نشانه بارز بودن عامل ناامنی این شهر تلقی میشود.
اشرفغنی در سفرش به هرات احساس کرد که ناامنیهای این ولایت ریشه در عدم احساس مسوولیتی دارد که فرماندهان امنیتی و ولسوالان دارند. او بنابراین همزمان با برکناری والی هرات، دهها ولسوال و فرمانده پولیس ولسوالیها را نیز برکنار کرد. چند روز بعد هم چندین مامور سمتهای امنیتی هرات سبکدوش شدند.
در همان روزهای نخست، خیلیها این اقدام رییسجمهور را ستایش کردند، اما بودند شمار زیادی که این اقدام اشرفغنی را ناشی از احساسات خواندند و تاکید کردند که چنین طرحهایی امنیت دوامدار برای هرات نخواهد آورد.
اما حالا پس از گذشت چند ماه، مشخص میشود که میزان ناامنیها در هرات بیشتر از زمانی شده که رییسجمهور غنی هنوز به هرات نیامده بود. هرات این روزها به شهری تبدیل شده است که در روز روشن در مناطق مرکزی، تقریبا هر روز تعدادی ترور میشوند و هیچکسی نیز در پیوند به قتل و ترورهای زنجیرهای دستگیر نمیشود.
امنیتی که دوام نیاورد
تا کمتر از ده روز قبل تلویزیون محلی هرات هر روز از درایت سرپرست این ولایت برای تامین امنیت شهر سخن میگفت.
این رسانهی محلی تاکید داشت که درایت آقای جامی منجر به ایجاد فضایی امن برای هرات شده است. اندک روزها و ساعاتی پس از توصیف و تعریف این رسانه از درایت سرپرست و مقامهای امنیتی هرات، حالا موجی از ناامنیها، قلب زخمی قطب صنعت و تجارت افغانستان را هدف قرار داده است؛ تا جاییکه عدهای از صاحبنظران میگویند که تاکید رسانههای دولتی بر تامین کمسابقه امنیت در هرات، منجر شده است که مخالفان دولت برای ناامن کردن هرات انگیزه بیشتری پیدا کنند.
پس از امنیتی موقتی که رییسجمهور به هرات آورد، حالا با نشانه گرفته شدن نخستین گلوله به سمت داکتر نورگل از فرماندهان جهادی، جسارت تروریستان برای انجام ترورهای سازماندهی شده بیشتر شده است.
طی ده روز گذشته نزدیک به ده تن در هرات در حوادث تروریستی کشته شدند. ترور تنها برگ برنده تروریستان نیست؛ بیکاری نقل محافل اجتماعی این روزها در هرات است. همین چند روز پیش، کودک دهسالهای در هرات در بدل پول از چنگ آدمربایان نجات یافت.
تقریبا اینروزها کمتر کسی را در هرات میتوان دید که از کار و بار زندگیاش راضی باشد. مردم اقتصاد خراب، نبود معاملات در بازار و کم شدن پول را به نبود امنیت پیوند میدهند و برخیها نیز عدم درایت مسوولان را دلیل اصلی فرار سرمایهها میدانند. حالا آقای غنی در هرات نسبت به گذشته منتقدان زیادی پیدا کرده است؛ منتقدانی که همه تقریبا از او یک سوال مشابه دارند:
طرح رییسجمهور برای هرات چه نتیجه داد؟
در گذشته نیز اتفاقاتی از این دست در هرات زیاد رخ داده است؛ طرحهایی که در زمان رییسجمهور پیشین، حامد کرزی نیز در هرات به آزمایش گذاشته شد، شبیه نسخهای بود که رییسجمهور غنی برای هرات پیچاند، نسخهای که همواره شبیه یک مسکن، موقت بود. نسخههایی که هرات را در طول ده سال گذشته به یک لابراتوار سیاسی برای آزمایشهای گوناگون تبدیل کرده است.
روزهای سیاه تکراری
هرات در انتخابات در میان ولایتهای کشور، شاهد بالاترین میزان مشارکت مردم بود؛ مردمی که به امید روزهای بدون اختطاف و شبهای بدون سرقت به پای صندوقهای رای رفتند و بالاترین قربانی در انتخابات را دادند. نخستین قربانیان انتخابات از هرات بودند و اینجا تنها ولایتی بود که به میزان بالایی انگشتان دستهایشان بریده شد.
برچیدن بساط آدمرباییهای پیهم، آوردن نان بیشتر به دسترخوان مردم و مُهر پایان زدن بر پدیدهی نامیمون ترور، رویاهایی بود که هراتیها را بهپای صندوقها کشاند.
اما حالا، باشندگان هرات میگویند که تاوان حضور پررنگ خود در انتخابات را پس میدهند.
نیروهای امنیتی در هرات، اذهان عمومی را علیه خود بسیج میکنند
حالا با اوج گرفتن دوباره ترور و ناامنیها در هرات مقامهای محلی میگویند که در پی ایجاد راهکارهایی برای تامین امنیت شهر هستند. در نخستین اقدام، شورای نظامی هرات هرگونه عبور و مرور موترسایکل در شهر را برای ۱۵ روز ممنوع کرد؛ شهری که تقریبا نیمی از باشندگان آن، موترسایکل تنها وسیله نقلیهشان است.
در نخستین روز از اجرای طرح ممنوعیت تردد موترسایکلها در هرات، این شهر بازهم شاهد ترور بود. برادر یکتن از فرماندهان پیشین جهادی شام جمعه در هرات ترور شد.
بسیاری از صاحبنظران در هرات میگویند که طرح جدید شورای نظامی این ولایت برای مهار ترور و ناامنیها سازگار نیست و تنها افکار عامه علیه آنان در این ولایت بسیج میشود.
دکتر عبدالحکیم تمنا کارشناس اداره و مدیریت در هرات میگوید: «در ادارهها هر وقت بخواهند که خود را سنگ روی یخ کنند و نزد زیر دستان، خود را بیارزش کنند، باید تصمیمی بگیرند و امری بدهند که قابل اجرا نباشد. آن وقت نه تنها امر اجرا نمیشود و نه تنها مساله حل نمیشود بلکه مدیران با زیر دستان به ناحق درگیر میشوند و شخصیت و تواناییهای اداره و صلابت تصمیمهایشان نیز ضرب صفر میشود.»
بهگفته آقای تمنا، هنر فرماندهی تنها پیگیری و صلابت در اجرای تصامیم نیست بلکه هنر اتخاذ تصمیم یا دادن فرمانی است که امکان اجرای آن موجود باشد. وی میگوید که با هیچ حسابی نمیتوان باور کرد که نیروهای امنیتی هرات موفق بشوند جلو تردد تمام موترسایکلها در شهر و ولسوالیها را بگیرند و اگر در این راه هرچه بیشتر خود را خسته کنند، بیشتر خود را با مردم عادی و شهروندان درگیر کرده و اذهان عامه را علیه خود بسیج میکنند.
عبدالستار الکوزی، روزنامهگار در هرات میگوید که این تصمیم حکومت محلی میتواند آخرین گزینه و قدرتشان جهت مهار ترور و ناامنیها باشد. او میگوید: «احساس میکنم این تصمیم شورای نظامی هرات چندان موثر هم تمام نشود چنانکه روز جمعه در نخستین روز عملی شدن این طرح، بازهم شاهد چند ترور بودیم.» بهگفته او، هرات بهعنوان شاهرگ اقتصادی کشور همواره از این ناحیه متضرر شده است و در اینجاست که دولت مرکزی مجبور است نسبت به این ولایت نظر خاص و ویژه داشته باشد، چرا که تداوم این روند نه تنها به سود هرات، بلکه به نفع کل کشور نخواهد بود.
چرا اینبار مردم بیشتر نگران شدند؟
ناامنیهای این روزهای هرات تقریبا مردم را بیش از گذشته نگران کرده است. مردم هرات تا چند روز قبل فکر میکردند که رییسجمهور غنی برای هرات نسخه شفابخشی پیچیده و بر سالها ترور، آدمربایی و سرقتهای مسلحانه مُهر پایان زده است. با یک محاسبه سرانگشتی هم میتوان مردم هرات را حقبهجانب دانست، چرا که برای نخستین بار فرد نخست مملکت برای کنترول و مهار ناامنیهای هرات خودش دستبهکار شد، به هرات آمد، عدهای را روانه خانه، عدهای را روانه زندان و شماری را نیز روانه کسب و کار دیگری کرد. اما حالا که طرح با صلاحیتترین فرد مملکت برای هرات نیز ناکارآمد افتاد، هراتیها بیش از همیشه نگران بهنظر میرسند. آنها حداقل از خود خواهند پرسید که رییسجمهور و رییس اجرایی چه نسخهی دیگری را برای هرات خواهند پیچاند.
آیا نسخه بعدی درد قلب تپنده اقتصاد کشور را مداوا خواهد کرد؟
آیا باز هم دست به تغییر و تبدیلیها جدید میزنند و مسکن تازهای برای هرات تجویز میکنند؟
منبع:8صبح
انتهای پیام