شفقنا افغانستان-درباره افرادی که مشخصا از آلمان به صف جهادی های داعش پیوسته اند، اطلاعات چندانی وجود نداشت و تنها از روی بررسی موارد خاص و شخصی تصویری از آنان در ذهن مردم نقش بسته بود. به عبارت دیگر تا همین چندی پیش تحقیق و بررسی سیستماتیکی در مورد این گروه از شهروندان آلمانی صورت نگرفته بود و به همین دلیل و با وجود مطرح شدن ناگهانی نام داعش بسیاری از پرسش ها در مورد شبه نظامیان این گروه به صورت سطحی مطرح و قضاوت هایی سطحی ارائه می شد. آیا افرادی که از آلمان به میدان های نبرد داعش در سوریه و عراق پیوسته اند جوان هستند یا نه؟ آیا اکثریت آنان را زنان تشکیل می دهند یا مردان؟ به چه دلیل این افراد به رادیکالیسم روی آورده اند؟ آن کسانی که خود را جهادگران در راه خدا نام می برند قبل از پیوستن به داعش چگونه زندگی می کرده اند؟ پاسخ به این پرسش ها برای نهادهای امنیتی اطلاعاتی و همین طور دیگر نهادهایی که به تحقیق در رابطه با به اصطلاح اسلام گرایی و خشونت مشغولند از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
به تازگی پلیس و دادگاه قانون اساسی آلمان ارزیابی خود در رابطه با گزارشی را که از طریق نهاد موسوم به “مرکز همکاری های ضد ترور” تهیه شده است اعلام کرده اند. این گزارش در واقع تجزیه و تحلیل نتایج گزارشی است که در رابطه با جهادی های آلمانی به دست آمده است و یک گزارش آماری محسوب می شود. تحلیل صورت گرفته نیز در واقع جزوه ای 18 صفحه ایست که تا به امروز انتشار نیافته اما به هر صورت در اختیار نشریات آلمانی قرار گرفته است.
در این گزارش اخبار و داده های شگفت انگیزی وجود ندارد بلکه بیشتر یک گزارش تقریبا خام محسوب می شود. زندگی نامه جهادی های آلمانی بیش از اندازه گوناگون و متنوع است اما با این حال همین زندگی نامه ها می تواند نگاهی اجمالی و عمومی در رابطه با مساله رادیکالیسم و علل و انگیزه های گرایش این افراد به آن را در اختیار ما بگذارد. با این حال نمی توان تصویری کاملا مشترک از این افراد به دست آورد و در بسیاری از موارد نتایج با آنچه که در اذهان عمومی شکل گرفته است فاصله زیادی دارد.
با این حال برخی وجوه مشترک نیز وجود دارد که در این گزارش بیشتر روی آن تاکید می شود. این گزارش حاصل تحقیق و گردآوری اطلاعات در مورد آن 378 نفری است که تا پایان ماه ژوئن سال 2014 با “انگیزه های اسلامی” خاک آلمان را به مقصد داعش ترک گفته اند. 89 درصد از این افراد مرد و 11 درصد زن هستند. البته اگرچه که شبه نظامیان مونث در میان نیروهای داعش وجود دارند اما همین رقم نشان می دهد که پدیده ای به نام داعش غالبا امری مردانه به شمار می آید.
اما ساختار سنی جهادی های آلمانی داعش در نوع خود جالب است. در نگاه نخست آن تصور رایج و متداول افکار عمومی در مورد تندخویی ها و سرکشی های جوانان پیوسته به داعش در این گزارش نیز تایید می شود. اکثر این جهادی های آلمانی (یعنی 125 نفر از 322) نفر در زمان خروج از آلمان بین 21 تا 25 سال داشته اند. و این سن در واقع همان مقطعی از زندگی فرد است که در فرهنگ های مختلف جهان از آن به عنوان سنین تمرد و تندخویی و سرکشی یاد می شود.
56 نفر از این افراد به هنگام پیوستن به داعش بین 15 تا 20 سال سن داشته اند و 37 نفر از آنان 31 تا 35 ساله بوده اند و از مدت ها قبل در آلمان زندگی می کرده اند. یکی از آنان حتی متولد سال 1950 است.
با نگاهی به وضعیت خانوادگی این افراد نیز می توان مانند همیشه دریافت که این مساله لزوما انگیزه خاصی برای این به اصلاح ماجراجویان برای پیوستن به جنگ داعش ایجاد نکرده است. نیمی از آلمانی های داعش متاهل و 104 نفر از آنان صاحب فرزند یا فرزندان هستند. با نگاهی به داده ها در مورد زادگاه و تبار جهادی های آلمانی می توان فهمید که این مساله نقش چندانی در گرایش آنان به رادیکالیسم ایفا نمی کند، حتی اگر فردی از مدت ها پیش در آلمان زندگی کرده باشد. 61 درصد از آلمانی های داعش در آلمان متولد شده و 31 درصد از آنان در کشورهای دیگر به دنیا آمده اند. در این میان آلمانی های متولد سوریه با 8 درصد بیشترین سهم را دارند و این گروه نه تنها با انگیزه های مذهبی بلکه با انگیزه های ملی به گروه داعش در سوریه پیوسته اند. پس از آن نوبت به آلمانی های متولد ترکیه (6 درصد)، آلمانی های متولد لبنان (3 درصد) و آلمانی های متولد روسیه (3 درصد) می رسد.
همان طور که پیش از این آمد کاملا روشن است که مدت زمان کم یا زیاد اقامت این افراد در جامعه غالبا غیرمذهبی و سکولار آلمان ظاهرا اهمیت چندانی در رابطه با انگیزه آنان برای پیوستن به داعش ندارد. بدین ترتیب به راحتی می توان این نظریه غالب را که بر اساس آن علت پیوستن این افراد به داعش فقدان همزیستی عنوان می شود مورد شک و شبهه جدی قرار داد.
داده های مشابهی درباره وضعیت تابعیت این افراد نیز وجود دارد: 37 درصد از آنان فقط تابعیت و گذرنامه آلمانی، 24 درصد از آنان تابعیت مشترک آلمانی و دیگر کشورها (اکثریت با آلمانی های مراکشی تبار) دارند. 14 درصد از آنها آلمانی های ترک تبار و 5 درصد سوری تبار و 4 درصد تبار روس دارند.
در بحث و جدل های عمومی در مورد افراد داعش غالبا از پدیده افراد تغییر مذهب داده یا همان تازه مسلمانان به عنوان کسانی یاد می شود که زمینه بسیار مساعدی برای رادیکالیسم دارند. این در حالیست که تنها 14 درصد از آلمانی های پیوسته به داعش را افراد تازه مسلمان تشکیل می دهند و این رقم نشان از اقلیت کوچک تازه مسلمانان در میان این افراد دارد. حضور زنان و مشخصا زنان آلمانی در صفوف داعش نیز از جمله مسایل به شدت مناقشه برانگیز است زیرا سهم زنان تازه مسلمان آلمانی در میان مردان تازه مسلمان دو برابر بیشتر از دیگران است.
در این میان آنچه که به زندگی گذشته جهادی های آلمانی مربوط می شود بیش از هر چیز دیگر با مشکلات آنان به هنگام تغییر و تحول در جایگاه اجتماعی ارتباط پیدا می کند. داده های مربوط به تحصیلات این دسته از آلمانی ها نشان می دهد که این افراد در مجموع از جایگاهی تقریبا متوسط برخوردار بوده اند. بر این اساس 116 نفر از جهادی های آلمانی تحصیلات خود تا دیپلم را به اتمام رسانده اند. 31 نفر از آنان از مدارس حرفه ای و 41 نفر از دبیرستان فارغ التحصیل شده اند. 46 نفر در حال تحصیل در دانشگاه بوده و 8 نفر از آنان فارغ التحصیل مدارس عالی ( و نه دانشگاه) هستند.
اما مساله مهم آن که 82 نفر (21 درصد) از آنان قبل از پیوستن به داعش شغلی نداشته و تنها 46 نفر (12 درصد) مشخصا در مشاغل تعریف شده مشغول به کار بوده اند. در این گزارش آمده است:” غالب مشاغل این افراد از زمره سطح پایین ترین شغل های موجود است و درآمد و دستمزد آن بسیار ناچیز به شمار می آید”.
آنچه که بیش از همه در این گزارش به چشم می آید اما گرایش قابل توجه و آشکار جهادی های آلمانی به جرم و بزه است. بر پایه این گزارش 249 نفر از آنان قبل از پیوستن به داعش مرتکب جرم شده بودند و جرایم این افراد غالبا اعمال خشونت و در درجه دوم حمل و مصرف مواد مخدر است اما این جرایم پس از رادیکال شدن این افراد به صورتی دیگر از بزهکاری تغییر کرده است یعنی همان جرایمی که از آن با عنوان “بزهکاری های مختلف با انگیزه های سیاسی” یاد می شود. چنین به نظر می رسد که گویی به اصطلاح جهاد مورد نظر داعش برای این دسته از آلمانی هایی که جایگاهی در جامعه آلمان برای خود قایل نبوده اند یک مفر و مامن و پناهگاه به شمار می رفته است.
در این گزارش نشان داده شده است که بر خلاف تصور همه، تبلیغات اینترنتی و آن فیلم های وحشتناکی که داعشی ها در اینترنت قرار می دهند نقش زیادی در گرایش جهادی های آلمانی به داعش نداشته است. به باور تهیه کنندگان این گزارش اصولا کیفیت و کمیت استفاده این افراد از اینترنت به گونه ای نبوده است که از این طریق به داعش جذب شده باشند اما به همان میزان این روابط شخصی (سی درصد) و رفت و آمد به مساجد سلفی های آلمان است که نقشی تعیین کننده در پیوستن این دسته از شهروندان آلمان به داعش ایفا کرده است.
منبع: فرانکفورترآلگماینه
ترجمه: محمدعلی فیروزآبادی- شفقنا
انتهای پیام